Αδίδακτο: πώς το μεταφράζεις, και κατηγορούμενο και αντικείμενο
Η μέθοδος βήμα βήμα· γενική κατηγορηματική, προληπτικό κατηγορούμενο, σύστοιχο αντικείμενο.
50 λεπτά
Στις Πανελλήνιες2026 Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2025 επαν. Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2025 Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2024 επαν. Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2024 Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2023 επαν. Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2023 Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2022 επαν. Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2022 Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2021 επαν. Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2021 Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2020 επαν. Γ. Αδίδακτο κείμενο ·2020 Γ. Αδίδακτο κείμενο
Θα μάθεις να
- Να εφαρμόζεις βήμα βήμα μια μέθοδο για τη μετάφραση του αδίδακτου: ρήμα, υποκείμενο, συμπληρώματα, μετοχές, απαρέμφατα, δευτερεύουσες.
- Να αναγνωρίζεις τη γενική κατηγορηματική (κτητική, διαιρετική, ύλης, ιδιότητας, αξίας), το επιρρηματικό και το προληπτικό κατηγορούμενο.
- Να διακρίνεις τα μονόπτωτα από τα δίπτωτα ρήματα, το άμεσο από το έμμεσο αντικείμενο, και να αναγνωρίζεις το κατηγορούμενο του αντικειμένου και το σύστοιχο αντικείμενο.
- Να μεταφράζεις ένα αδίδακτο κείμενο του Ξενοφώντα και να απαντάς σε ερωτήσεις συντακτικού και μετατροπής όπως στο Θέμα Γ.
Τι ζητά το Θέμα Γ
Στο τρίτο θέμα των εξετάσεων παίρνεις ένα αδίδακτο κείμενο αττικής πεζογραφίας: λίγες περίοδοι από τον Ξενοφώντα, τον Λυσία, τον Ισοκράτη ή άλλον συγγραφέα, με έναν τίτλο, μια σύντομη εισαγωγή και μερικές λέξεις ερμηνευμένες. Ζητούνται τρία πράγματα:
- μετάφραση του κειμένου στη νέα ελληνική·
- γραμματική: να γράψεις τύπους, να κλίνεις, να μετατρέψεις χρόνους και πρόσωπα·
- συντακτικό: να αναγνωρίσεις όρους και προτάσεις, να κάνεις μετατροπές (από ενεργητική σε παθητική σύνταξη, από μετοχή σε πρόταση, από ευθύ σε πλάγιο λόγο).
Τα τρία δένονται: δεν μεταφράζεις σωστά αν δεν δεις τη σύνταξη, και δεν βλέπεις τη σύνταξη αν δεν αναγνωρίσεις τους τύπους. Γι’ αυτό το αδίδακτο θέλει μέθοδο, όχι μάντεμα.
Η μέθοδος βήμα βήμα
Βήμα 1. Διάβασε τα πάντα πριν γράψεις. Τον τίτλο, την εισαγωγή, το κείμενο ολόκληρο, και τις λέξεις που σου δίνονται. Η εισαγωγή σου λέει ποιος μιλά και τι συμβαίνει· με αυτήν αποκλείεις πολλές λάθος αναγνώσεις.
Βήμα 2. Χώρισε σε περιόδους. Τελεία και άνω τελεία κλείνουν περίοδο. Θα μεταφράσεις περίοδο προς περίοδο, όχι λέξη προς λέξη από την αρχή ως το τέλος.
Βήμα 3. Βρες τα ρήματα σε προσωπικό τύπο. Κάθε ρήμα σε οριστική, υποτακτική, ευκτική ή προστακτική είναι μία πρόταση. Υπογράμμισε το καθένα και γράψε δίπλα του χρόνο, πρόσωπο, αριθμό.
Βήμα 4. Ξεχώρισε κύριες και δευτερεύουσες. Μπροστά από κάθε ρήμα κοίταξε: υπάρχει σύνδεσμος (ὅτι, ὡς, ἵνα, εἰ, ἐπεί, ὥστε, μή) ή αναφορική αντωνυμία (ὅς, ὅστις, οἷος); Τότε η πρόταση είναι δευτερεύουσα. Μετάφρασε πρώτα την κύρια, και κρέμασε πάνω της τις δευτερεύουσες.
Βήμα 5. Για κάθε πρόταση: ρήμα, υποκείμενο, συμπλήρωμα. Υποκείμενο είναι η ονομαστική που συμφωνεί με το ρήμα· αν δεν υπάρχει, το δείχνει η κατάληξη ή η προηγούμενη περίοδος. Μετά ρώτα τι ρήμα είναι: συνδετικό (θέλει κατηγορούμενο), μεταβατικό (θέλει αντικείμενο, και σε ποια πτώση), αμετάβατο.
Βήμα 6. Οι μετοχές. Για κάθε μετοχή βρες με τι συμφωνεί (γένος, αριθμό, πτώση). Αν συμφωνεί με όρο της πρότασης, είναι συνημμένη· αν έχει δικό της υποκείμενο σε γενική (ή αιτιατική), είναι απόλυτη. Μετά αποφάσισε το είδος: επιθετική, κατηγορηματική ή επιρρηματική (χρονική, αιτιολογική, τελική, υποθετική, εναντιωματική, τροπική).
Βήμα 7. Τα απαρέμφατα. Από τι εξαρτάται το καθένα (λέω, νομίζω, ὑπισχνοῦμαι → συνήθως ειδικό· βούλομαι, κελεύω, συμβουλεύω → τελικό); Ποιο είναι το υποκείμενό του; Αν είναι το ίδιο με το υποκείμενο του ρήματος εξάρτησης (ταυτοπροσωπία), συνήθως εννοείται· αν είναι άλλο (ετεροπροσωπία), είναι σε αιτιατική.
Βήμα 8. Πρώτη μετάφραση, πιστή. Γράψε μια μετάφραση που κρατά κάθε λέξη και κάθε σχέση. Πρόσεξε τους χρόνους (ο παρατατικός είναι διάρκεια ή επανάληψη, ο αόριστος μια πράξη), τα μὲν … δέ, το ἄν.
Βήμα 9. Στρώσε τη μετάφραση. Κάν’ την φυσικά νέα ελληνικά, χωρίς να χάσεις τίποτα. Μια μετοχή μπορείς να την αποδώσεις με πρόταση («ἀναγνούς»: «αφού διάβασε»)· όχι όμως να την παραλείψεις.
Βήμα 10. Έλεγχος. Ξαναδιάβασε το αρχαίο λέξη λέξη και τσέκαρε ότι η καθεμιά έχει μεταφραστεί. Οι πιο συχνές απώλειες: ένα καί, ένα δή, ένα επίθετο, ένας χρόνος.
Συμπληρωματικά για το κατηγορούμενο
Κατηγορούμενο είναι η λέξη που αποδίδει στο υποκείμενο ένα γνώρισμα μέσω ενός συνδετικού ρήματος: εἰμί, γίγνομαι, ὑπάρχω, καθίσταμαι, φαίνομαι, δοκῶ, και τα παθητικά ὀνομάζομαι, καλοῦμαι, νομίζομαι, αἱροῦμαι. Συνήθως είναι επίθετο ή ουσιαστικό και συμφωνεί με το υποκείμενο στην πτώση: «Πρόξενος ἦν στρατηγός». Υπάρχουν όμως και άλλες μορφές.
I. Γενική κατηγορηματική
Όταν το κατηγορούμενο είναι ουσιαστικό σε γενική και όχι σε ονομαστική, λέγεται γενική κατηγορηματική. Δηλώνει:
| Είδος | Παράδειγμα (δικό μας) | Τι λέει |
|---|---|---|
| κτητική | Ἡ οἰκία ἐστὶ Σωκράτους. | ανήκει στον Σωκράτη |
| διαιρετική | Πρόξενος ἦν τῶν στρατηγῶν. | ήταν ένας από τους στρατηγούς |
| της ύλης | Ὁ ἀνδριάς ἐστι χαλκοῦ. | είναι φτιαγμένος από χαλκό |
| της ιδιότητας | Οἱ στρατιῶται ἦσαν τῆς αὐτῆς γνώμης. | είχαν την ίδια γνώμη |
| της αξίας | Ὁ ἵππος ἦν πεντήκοντα δραχμῶν. | άξιζε πενήντα δραχμές |
Η ηλικία δηλώνεται με γενική της ιδιότητας: «Ξενοφῶν ἦν ἐτῶν τριάκοντα», ήταν τριάντα χρονών. Η νέα ελληνική κράτησε σχεδόν όλα τα είδη: «το σπίτι είναι του Νίκου», «είναι της παρέας μας», «είναι της μόδας».
II. Επιρρηματικό κατηγορούμενο
Με οποιοδήποτε ρήμα, ιδίως ρήματα κίνησης, μπορεί να μπει ένα επίθετο που αποδίδεται στο υποκείμενο αλλά ισοδυναμεί με επίρρημα:
| Δηλώνει | Παράδειγμα (δικό μας) | Απόδοση |
|---|---|---|
| τόπο | Οἱ στρατιῶται ἐσκήνουν ὑπαίθριοι. | στο ύπαιθρο |
| χρόνο | Ὁ ἄγγελος ἀφίκετο τριταῖος. | την τρίτη μέρα |
| τρόπο | Ὁ Κῦρος ἄσμενος ἤκουσε ταῦτα. | με ευχαρίστηση |
| σκοπό | Αἱ νῆες ἔπλευσαν βοηθοί. | για να βοηθήσουν |
| σειρά | Ξενοφῶν πρῶτος ἀνέστη. | πρώτος, πριν από τους άλλους |
III. Προληπτικό κατηγορούμενο
Ρήματα που δηλώνουν εξέλιξη που κρατά χρόνο (αὐξάνομαι, τρέφομαι, οἰκοδομῶ, διδάσκω) μπορεί να πάρουν κατηγορούμενο που προλαβαίνει το τελικό αποτέλεσμα: «Τὸ τεῖχος ᾠκοδομεῖτο ὑψηλόν», χτιζόταν, ώστε να γίνει ψηλό. Η νέα ελληνική έχει το ίδιο: «σπουδάζει γιατρός».
Αντικείμενο άμεσο και έμμεσο
Αμετάβατα και μεταβατικά
Αμετάβατο είναι το ρήμα που η ενέργειά του μένει στο υποκείμενο: «Ὁ λέων φεύγει». Μεταβατικό εκείνο που η ενέργειά του περνά σε άλλο πρόσωπο ή πράγμα, το αντικείμενο. Στα αρχαία το αντικείμενο μπαίνει σε γενική, δοτική ή αιτιατική, ανάλογα με το ρήμα. Η νέα ελληνική κράτησε σχεδόν μόνο την αιτιατική.
Μονόπτωτα ρήματα
| Με γενική | Με δοτική | Με αιτιατική |
|---|---|---|
| ἐπιθυμῶ, ἐρῶ (αγαπώ), ἀμελῶ, ἐπιμελοῦμαι, μέμνημαι, ἐπιλανθάνομαι, ἄρχω, ἀκούω (προσώπου), μετέχω, ἀπέχομαι | πιστεύω, πείθομαι, βοηθῶ, ἕπομαι, φθονῶ, μάχομαι, χρῶμαι, ὁμιλῶ, ἔοικα, προσήκει | τα περισσότερα: ὁρῶ, τιμῶ, φιλῶ, ποιῶ, λαμβάνω, θηρεύω, φονεύω, ὠφελῶ |
Δίπτωτα ρήματα
| Συνδυασμός | Παράδειγμα (δικό μας) |
|---|---|
| γενική + δοτική | μεταδίδωμι τῶν ἀγαθῶν τοῖς φίλοις |
| γενική + αιτιατική | ἤκουσα ταῦτα τοῦ Σωκράτους · ἐκώλυσαν αὐτοὺς τοῦ πλοῦ |
| δοτική + αιτιατική | Κῦρος ἔδωκε Κλεάρχῳ χρήματα · συμβουλεύω σοι ταῦτα |
| αιτιατική + αιτιατική | διδάσκω τοὺς παῖδας τὴν μουσικήν · αἰτῶ σε χρήματα |
Ποιο είναι το άμεσο;
- Αν το ένα αντικείμενο είναι σε αιτιατική, αυτό είναι το άμεσο.
- Αν είναι και τα δύο σε αιτιατική, άμεσο είναι αυτό που δηλώνει πρόσωπο: «διδάσκω τοὺς παῖδας (άμεσο) τὴν μουσικήν (έμμεσο)».
- Αν κανένα δεν είναι σε αιτιατική, άμεσο είναι αυτό σε γενική: «μεταδίδωμι τῶν ἀγαθῶν (άμεσο) τοῖς φίλοις (έμμεσο)».
Κατηγορούμενο του αντικειμένου
Στα ρήματα ὀνομάζω, καλῶ, νομίζω, ἡγοῦμαι, αἱροῦμαι (εκλέγω), ποιῶ, ἀποδείκνυμι η μία αιτιατική είναι αντικείμενο και η άλλη είναι κατηγορούμενο του αντικειμένου:
Οἱ Ἕλληνες εἵλοντο Ξενοφῶντα (αντικ.) στρατηγόν (κατηγ. του αντικ.).
Η δοκιμή είναι η παθητική σύνταξη: το αντικείμενο γίνεται υποκείμενο, και το κατηγορούμενο του αντικειμένου γίνεται απλό κατηγορούμενο, σε ονομαστική:
Ξενοφῶν (υποκ.) ᾑρέθη στρατηγὸς (κατηγ.) ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων (ποιητικό αίτιο).
Σύστοιχο αντικείμενο
Όταν το αντικείμενο επαναλαμβάνει την έννοια του ρήματος, με λέξη της ίδιας ρίζας ή συνώνυμη, λέγεται σύστοιχο (ή εσωτερικό): «θυσίας ἔθυε», «ἔζη βίον εὐδαίμονα», «μάχην ἐμαχέσαντο». Συνήθως έχει επιθετικό προσδιορισμό, και επειδή δεν προσθέτει νέα έννοια, συχνά παραλείπεται: μένει μόνο το επίθετο, συχνά σε αιτιατική ουδετέρου πληθυντικού:
οἱ Ἀθηναῖοι μεγάλην νίκην ἐνίκησαν → οἱ Ἀθηναῖοι μεγάλα ἐνίκησαν.
Από εδώ βγήκαν τα νεοελληνικά επιρρήματα σε -α: «ζούσε ήσυχα» (< ήσυχη ζωή), «περπατά καμαρωτά» (< καμαρωτό περπάτημα).
Ένα αδίδακτο: ο Ξενοφών μπαίνει στην ιστορία
Εισαγωγή. Το 401 π.Χ. ο Κύρος ο νεότερος, Πέρσης πρίγκιπας, ξεκίνησε με Έλληνες μισθοφόρους για να πάρει τον θρόνο από τον αδελφό του. Σκοτώθηκε στα Κούναξα, και οι Έλληνες βρέθηκαν χωρίς αρχηγούς στην καρδιά της Ασίας. Στο τρίτο βιβλίο της Κύρου Ἀναβάσεως ο Ξενοφών, που γράφει για τον εαυτό του σε τρίτο πρόσωπο, εξηγεί πώς βρέθηκε στην εκστρατεία.
ἦν δέ τις ἐν τῇ στρατιᾷ Ξενοφῶν Ἀθηναῖος, ὃς οὔτε στρατηγὸς οὔτε λοχαγὸς οὔτε στρατιώτης ὢν συνηκολούθει, ἀλλὰ Πρόξενος αὐτὸν μετεπέμψατο οἴκοθεν ξένος ὢν ἀρχαῖος· ὑπισχνεῖτο δὲ αὐτῷ, εἰ ἔλθοι, φίλον αὐτὸν Κύρῳ ποιήσειν, ὃν αὐτὸς ἔφη κρείττω ἑαυτῷ νομίζειν τῆς πατρίδος. ὁ μέντοι Ξενοφῶν ἀναγνοὺς τὴν ἐπιστολὴν ἀνακοινοῦται Σωκράτει τῷ Ἀθηναίῳ περὶ τῆς πορείας. καὶ ὁ Σωκράτης ὑποπτεύσας μή τι πρὸς τῆς πόλεως ὑπαίτιον εἴη Κύρῳ φίλον γενέσθαι, ὅτι ἐδόκει ὁ Κῦρος προθύμως τοῖς Λακεδαιμονίοις ἐπὶ τὰς Ἀθήνας συμπολεμῆσαι, συμβουλεύει τῷ Ξενοφῶντι ἐλθόντα εἰς Δελφοὺς ἀνακοινῶσαι τῷ θεῷ περὶ τῆς πορείας.
Ξενοφών, Κύρου Ἀνάβασις 3.1.4-5 (έκδ. E. C. Marchant, όπως στη βιβλιοθήκη Perseus)
| Λέξη | Σημασία |
|---|---|
| συνακολουθῶ | ακολουθώ μαζί (στην εκστρατεία) |
| λοχαγός, ὁ | αξιωματικός, επικεφαλής λόχου |
| μεταπέμπομαι | καλώ κάποιον να έρθει κοντά μου |
| οἴκοθεν | από το σπίτι του, από την πατρίδα του |
| ξένος ἀρχαῖος | παλιός φίλος από άλλη πόλη, με δεσμό φιλοξενίας |
| ἀνακοινοῦμαι (+ δοτ.) | συμβουλεύομαι κάποιον |
| πορεία, ἡ | το ταξίδι, η εκστρατεία |
| ὑπαίτιος, -ον | επιλήψιμος, άξιος μομφής |
| πρὸς τῆς πόλεως | από την πλευρά της πόλης, στα μάτια της πόλης |
Η μετάφραση
| Αρχαίο κείμενο | Μετάφραση (δική μας) |
|---|---|
| ἦν δέ τις ἐν τῇ στρατιᾷ Ξενοφῶν Ἀθηναῖος, | Υπήρχε στο στράτευμα κάποιος Ξενοφών από την Αθήνα, |
| ὃς οὔτε στρατηγὸς οὔτε λοχαγὸς οὔτε στρατιώτης ὢν συνηκολούθει, | ο οποίος ακολουθούσε την εκστρατεία χωρίς να είναι ούτε στρατηγός ούτε λοχαγός ούτε στρατιώτης, |
| ἀλλὰ Πρόξενος αὐτὸν μετεπέμψατο οἴκοθεν ξένος ὢν ἀρχαῖος· | αλλά τον είχε καλέσει από την πατρίδα του ο Πρόξενος, επειδή ήταν παλιός του φίλος. |
| ὑπισχνεῖτο δὲ αὐτῷ, εἰ ἔλθοι, φίλον αὐτὸν Κύρῳ ποιήσειν, | Και του υποσχόταν ότι, αν ερχόταν, θα τον έκανε φίλο του Κύρου, |
| ὃν αὐτὸς ἔφη κρείττω ἑαυτῷ νομίζειν τῆς πατρίδος. | τον οποίο έλεγε ο ίδιος ότι τον θεωρούσε πιο χρήσιμο για τον εαυτό του από την πατρίδα του. |
| ὁ μέντοι Ξενοφῶν ἀναγνοὺς τὴν ἐπιστολὴν ἀνακοινοῦται Σωκράτει τῷ Ἀθηναίῳ περὶ τῆς πορείας. | Ο Ξενοφών όμως, αφού διάβασε την επιστολή, συμβουλεύεται τον Σωκράτη τον Αθηναίο για το ταξίδι. |
| καὶ ὁ Σωκράτης ὑποπτεύσας μή τι πρὸς τῆς πόλεως ὑπαίτιον εἴη Κύρῳ φίλον γενέσθαι, | Και ο Σωκράτης, επειδή υποψιάστηκε μήπως το να γίνει φίλος του Κύρου θεωρηθεί από την πόλη κάπως επιλήψιμο, |
| ὅτι ἐδόκει ὁ Κῦρος προθύμως τοῖς Λακεδαιμονίοις ἐπὶ τὰς Ἀθήνας συμπολεμῆσαι, | επειδή ο Κύρος φαινόταν ότι είχε πολεμήσει πρόθυμα στο πλευρό των Λακεδαιμονίων εναντίον της Αθήνας, |
| συμβουλεύει τῷ Ξενοφῶντι ἐλθόντα εἰς Δελφοὺς ἀνακοινῶσαι τῷ θεῷ περὶ τῆς πορείας. | συμβουλεύει τον Ξενοφώντα να πάει στους Δελφούς και να συμβουλευτεί τον θεό για το ταξίδι. |
Τα ἀνακοινοῦται και συμβουλεύει είναι ιστορικοί ενεστώτες: πράξεις του παρελθόντος που ο συγγραφέας τις φέρνει μπροστά στα μάτια του αναγνώστη. Μπορείς να τους κρατήσεις ενεστώτες ή να τους αποδώσεις με αόριστο («συμβουλεύτηκε», «συμβούλεψε»), αρκεί να μείνεις συνεπής.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Θέμα Γ. Να αναγνωρίσεις συντακτικά τις λέξεις του αδίδακτου: «στρατηγός», «ξένος», «φίλον», «κρείττω», «τῆς πατρίδος», «Σωκράτει», «ἐλθόντα».
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
στρατηγός: κατηγορούμενο στο υποκείμενο της αναφορικής (ὅς), μέσω της μετοχής ὤν. Το ίδιο τα λοχαγός και στρατιώτης.
ξένος: κατηγορούμενο στο Πρόξενος, μέσω της μετοχής ὤν, που είναι αιτιολογική, συνημμένη στο Πρόξενος. Το ἀρχαῖος είναι επιθετικός προσδιορισμός στο ξένος.
φίλον: κατηγορούμενο του αντικειμένου αὐτόν, στο απαρέμφατο ποιήσειν. κρείττω: κατηγορούμενο του αντικειμένου ὅν, στο απαρέμφατο νομίζειν. Και τα δύο ρήματα (ποιῶ, νομίζω) είναι από εκείνα που παίρνουν αντικείμενο και κατηγορούμενο του αντικειμένου.
τῆς πατρίδος: β΄ όρος σύγκρισης στο κρείττω (γενική συγκριτική). Σωκράτει: αντικείμενο του ἀνακοινοῦται (συμβουλεύομαι + δοτική).
ἐλθόντα: επιρρηματική χρονική μετοχή, συνημμένη στο εννοούμενο υποκείμενο του ἀνακοινῶσαι (τὸν Ξενοφῶντα). Είναι σε αιτιατική, γιατί σε αιτιατική είναι το υποκείμενο του απαρεμφάτου, παρόλο που το πρόσωπο έχει δηλωθεί πριν με δοτική (τῷ Ξενοφῶντι). Δηλώνει το προτερόχρονο.
Παράδειγμα 2
Θέμα Γ. Να μετατρέψεις την ενεργητική σύνταξη σε παθητική: «Οἱ στρατιῶται εἵλοντο Ξενοφῶντα στρατηγόν» και «Πρόξενος τὸν Κῦρον φίλον ἐνόμιζεν». Τι γίνεται το κατηγορούμενο του αντικειμένου;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ο κανόνας. Το αντικείμενο γίνεται υποκείμενο (ονομαστική), το υποκείμενο γίνεται ποιητικό αίτιο (ὑπό + γενική), το ρήμα μπαίνει στην παθητική φωνή στον ίδιο χρόνο, και το κατηγορούμενο του αντικειμένου γίνεται κατηγορούμενο του νέου υποκειμένου, σε ονομαστική.
Πρώτη πρόταση. Ο αόριστος του αἱροῦμαι στην παθητική είναι ᾑρέθην: «Ξενοφῶν ᾑρέθη στρατηγὸς ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν».
Δεύτερη πρόταση. Ο παρατατικός ἐνόμιζεν γίνεται ἐνομίζετο: «Ὁ Κῦρος φίλος ἐνομίζετο ὑπὸ Προξένου».
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Να προσδιορίσεις το είδος της γενικής κατηγορηματικής στις προτάσεις (δικά μας παραδείγματα): «Ἡ γέφυρα ἦν λίθων», «Σόλων ἦν τῶν ἑπτὰ σοφῶν», «Ὁ ἀγρὸς ἦν μνῶν πεντήκοντα».
Τα κατάφερες;
- Να εφαρμόζεις βήμα βήμα μια μέθοδο για τη μετάφραση του αδίδακτου: ρήμα, υποκείμενο, συμπληρώματα, μετοχές, απαρέμφατα, δευτερεύουσες.
- Να αναγνωρίζεις τη γενική κατηγορηματική (κτητική, διαιρετική, ύλης, ιδιότητας, αξίας), το επιρρηματικό και το προληπτικό κατηγορούμενο.
- Να διακρίνεις τα μονόπτωτα από τα δίπτωτα ρήματα, το άμεσο από το έμμεσο αντικείμενο, και να αναγνωρίζεις το κατηγορούμενο του αντικειμένου και το σύστοιχο αντικείμενο.
- Να μεταφράζεις ένα αδίδακτο κείμενο του Ξενοφώντα και να απαντάς σε ερωτήσεις συντακτικού και μετατροπής όπως στο Θέμα Γ.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.