Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επαναληπτικές 2025

Επαναληπτικές Πανελλαδικές ΓΕΛ, 10 Σεπτεμβρίου 2025. Τα θέματα όπως δόθηκαν (PDF του υπουργείου). Οι απαντήσεις είναι δικές μας: τα σημεία που ψάχνει ο βαθμολογητής.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Αρχαία Ελληνικά · Γ΄ Λυκείου

Επαναληπτικές 2025

Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες

Α. Διδαγμένο κείμενο50 μονάδες

Διδαγμένο κείμενο

Ἀπορίᾳ οὖν σχόμενος ὁ Προμηθεὺς ἥντινα σωτηρίαν τῷ ἀνθρώπῳ εὕροι, κλέπτει Ἡφαίστου καὶ Ἀθηνᾶς τὴν ἔντεχνον σοφίαν σὺν πυρί – ἀμήχανον γὰρ ἦν ἄνευ πυρὸς αὐτὴν κτητήν τῳ ἢ χρησίμην γενέσθαι – καὶ οὕτω δὴ δωρεῖται ἀνθρώπῳ. Τὴν μὲν οὖν περὶ τὸν βίον σοφίαν ἄνθρωπος ταύτῃ ἔσχεν, τὴν δὲ πολιτικὴν οὐκ εἶχεν· ἦν γὰρ παρὰ τῷ Διί. Τῷ δὲ Προμηθεῖ εἰς μὲν τὴν ἀκρόπολιν τὴν τοῦ Διὸς οἴκησιν οὐκέτι ἐνεχώρει εἰσελθεῖν – πρὸς δὲ καὶ αἱ Διὸς φυλακαὶ φοβεραὶ ἦσαν – εἰς δὲ τὸ τῆς Ἀθηνᾶς καὶ Ἡφαίστου οἴκημα τὸ κοινόν, ἐν ᾧ ἐφιλοτεχνείτην, λαθὼν εἰσέρχεται, καὶ κλέψας τήν τε ἔμπυρον τέχνην τὴν τοῦ Ἡφαίστου καὶ τὴν ἄλλην τὴν τῆς Ἀθηνᾶς δίδωσιν ἀνθρώπῳ, καὶ ἐκ τούτου εὐπορία μὲν ἀνθρώπῳ τοῦ βίου γίγνεται, Προμηθέα δὲ δι’ Ἐπιμηθέα ὕστερον, ᾗπερ λέγεται, κλοπῆς δίκη μετῆλθεν.

Ἐπειδὴ δὲ ὁ ἄνθρωπος θείας μετέσχε μοίρας, πρῶτον μὲν διὰ τὴν τοῦ θεοῦ συγγένειαν ζῴων μόνον θεοὺς ἐνόμισεν, καὶ ἐπεχείρει βωμούς τε ἱδρύεσθαι καὶ ἀγάλματα θεῶν· ἔπειτα φωνὴν καὶ ὀνόματα ταχὺ διηρθρώσατο τῇ τέχνῃ, καὶ οἰκήσεις καὶ ἐσθῆτας καὶ ὑποδέσεις καὶ στρωμνὰς καὶ τὰς ἐκ γῆς τροφὰς ηὕρετο. Οὕτω δὴ παρεσκευασμένοι κατ’ ἀρχὰς ἄνθρωποι ᾤκουν σποράδην, πόλεις δὲ οὐκ ἦσαν· ἀπώλλυντο οὖν ὑπὸ τῶν θηρίων διὰ τὸ πανταχῇ αὐτῶν ἀσθενέστεροι εἶναι, καὶ ἡ δημιουργικὴ τέχνη αὐτοῖς πρὸς μὲν τροφὴν ἱκανὴ βοηθὸς ἦν, πρὸς δὲ τὸν τῶν θηρίων πόλεμον ἐνδεής – πολιτικὴν γὰρ τέχνην οὔπω εἶχον, ἧς μέρος πολεμική – ἐζήτουν δὴ ἀθροίζεσθαι καὶ σῴζεσθαι κτίζοντες πόλεις· ὅτ’ οὖν ἀθροισθεῖεν, ἠδίκουν ἀλλήλους ἅτε οὐκ ἔχοντες τὴν πολιτικὴν τέχνην, ὥστε πάλιν σκεδαννύμενοι διεφθείροντο.

Πλάτων, Πρωταγόρας, 321b-322c

Β2. Παράλληλο κείμενο

Στον συγκεκριμένο μονόλογο από τις Ἱκέτιδες του Ευριπίδη ο Αθηναίος βασιλιάς Θησέας εκθειάζει τα επιτεύγματα του ανθρώπινου πολιτισμού.

Με πολλούς μέχρι τώρα παραβγήκαν τα λόγια μου.Είπε κάποιος ότι οι πίκρες είναι πιο πολλέςαπ’ τις χαρές.Το αντίθετο λέω. Τα καλά πιο πολλά.Αν ήταν αλλιώς δεν θα υπήρχε ανθρώπινο γένος.Ανάκατη ήταν η ζωή, σαν τα θηρίααλλά δοξάζω το θεό που μπήκε ρυθμός ανάμεσακαι μάς έδωσε νου– και έπειτα τη γλώσσα να δηλώνει το νου –και της γης τους καρπούςκαι τη βροχή να ποτίζει τη γη να βλασταίνει.Και τον δοξάζω που μας έμαθε να αποφεύγουμετο κρύο και τις φλόγες του ήλιουκαι να αρμενίζουμε στις θάλασσες,τα αγαθά να ανταλλάζουμε, να παίρνουμεόσα μας λείπουν.Και για όσα δεν πιάνει ο νους και τα κρύφιαμάς έδωσαν οι θεοί τους μάντεις να λεντα σφάγια ερμηνεύοντας και τη φωτιά της θυσίαςκαι των πουλιών τα αναστατωμένα πετάγματα.Τόσα των θεών τα όπλα· και τέτοια.Κι αν δεν μας φτάνουν, ασεβούμε και φταίμε.Η λογική μας όμως ζητάει και τους θεούς ναπεράσουμε και αλαζονεία μάς σπρώχνει να φανούμεσοφότεροι.

Κ. Τοπούζης (1997), Ευριπίδη Ἱκέτιδες, Αθήνα: Επικαιρότητα, σελ. 55, στ. 195-218.
  1. 1.

    Α1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε καθεμιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη «Σωστό», αν είναι σωστή, ή τη λέξη «Λάθος», αν είναι λανθασμένη:(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Στον πλατωνικό μύθο η προέλευση της πολιτικής τέχνης αποδίδεται στον Προμηθέα.
    • Πρόταση ββ)Η κλοπή που διαπράττει ο Προμηθέας αφορά γνώσεις που συνδέονται με τον Ήφαιστο και την Αθηνά.
    • Πρόταση γγ)Η φράση «σκεδαννύμενοι διεφθείροντο» δηλώνει σταθερή συνάθροιση και πρόοδο.
    • Πρόταση δδ)Οι άνθρωποι σώζονταν επειδή είχαν την πολιτική και την πολεμική τέχνη.
    • Πρόταση εε)Η τεχνική επάρκεια είναι ικανή να οδηγήσει στη δημιουργία πόλεων.
  2. 2.

    Β1. Πώς σχετίζονται οι όροι ἔντεχνος σοφία σὺν πυρί και ἔμπυρος τέχνη με την περὶ τὸν βίον σοφίαν και με την πολιτική αρετή;(10 μονάδες)

  3. 3.

    Β2. Να εντοπίσετε τρεις (3) ομοιότητες ανάμεσα στο διδαγμένο κείμενο («Ἐπειδὴ … διεφθείροντο») και στο παράλληλο κείμενο από τις Ἱκέτιδες του Ευριπίδη.(10 μονάδες)

  4. 4.

    Β3. Να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό που αντιστοιχεί σε καθεμιά από τις παρακάτω περιόδους λόγου και δίπλα σε αυτόν τη λέξη «Σωστό», αν είναι σωστή, ή τη λέξη «Λάθος», αν είναι λανθασμένη:(10 μονάδες)

    • Πρόταση αα)Ο Σωκράτης δεν ήταν ο μόνος που ασχολήθηκε με πολιτικά προβλήματα και ζητήματα ηθικής.
    • Πρόταση ββ)Η επαγωγική μέθοδος του Σωκράτη είχε σκοπό την εξαγωγή καθολικών ορισμών.
    • Πρόταση γγ)Στην απολογία του ο Σωκράτης εκφράζει τον έντονο φόβο του μπροστά στην ιδέα του θανάτου.
    • Πρόταση δδ)Στον Αισχύλο ο Προμηθέας παρουσιάζεται ως εχθρός των ανθρώπων.
    • Πρόταση εε)Η αρετή του ανθρώπου ως ιδιώτη διαχωρίζεται από την αρετή ως πολίτη.
  5. 5.

    Β4. Για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις να γράψετε μια ετυμολογικά συγγενή από το διδαγμένο κείμενο: κλεψύδρα, πέρασμα, εργόχειρο, καταμερισμός, άσωτος(10 μονάδες)

Γ. Αδίδακτο κείμενο50 μονάδες

Στο συγκεκριμένο απόσπασμα από τον Κατὰ Ἐρατοσθένους λόγο του ο Λυσίας περιγράφει τη στιγμή κατά την οποία συλλαμβάνεται από τους αξιωματούχους των Τριάκοντα.

Ἔδοξεν οὖν αὐτοῖς δέκα συλλαβεῖν, τούτων δὲ δύο πένητας, ἵνα αὐτοῖς ᾖ πρὸς τοὺς ἄλλους ἀπολογία, ὡς οὐ χρημάτων ἕνεκα ταῦτα πέπρακται, ἀλλὰ συμφέροντα τῇ πολιτείᾳ γεγένηται, ὥσπερ τι τῶν ἄλλων εὐλόγως πεποιηκότες. διαλαβόντες δὲ τὰς οἰκίας ἐβάδιζον· καὶ ἐμὲ μὲν ξένους ἑστιῶντα κατέλαβον, οὓς ἐξελάσαντες Πείσωνί με παραδιδόασιν· οἱ δὲ ἄλλοι εἰς τὸ ἐργαστήριον ἐλθόντες τὰ ἀνδράποδα ἀπεγράφοντο. ἐγὼ δὲ Πείσωνα μὲν ἠρώτων εἰ βούλοιτό με σῶσαι χρήματα λαβών· ὁ δ’ ἔφασκεν, εἰ πολλὰ εἴη. εἶπον οὖν ὅτι τάλαντον ἀργυρίου ἕτοιμος εἴην δοῦναι· ὁ δ’ ὡμολόγησε ταῦτα ποιήσειν. ἠπιστάμην μὲν οὖν ὅτι οὔτε θεοὺς οὔτ’ ἀνθρώπους νομίζει, ὅμως δ’ ἐκ τῶν παρόντων ἐδόκει μοι ἀναγκαιότατον εἶναι πίστιν παρ’ αὐτοῦ λαβεῖν. ἐπειδὴ δὲ ὤμοσεν, ἐξώλειαν ἑαυτῷ καὶ τοῖς παισὶν ἐπαρώμενος, λαβὼν τὸ τάλαντόν με σώσειν, εἰσελθὼν εἰς τὸ δωμάτιον τὴν κιβωτὸν ἀνοίγνυμι· Πείσων δ’ αἰσθόμενος εἰσέρχεται, καὶ ἰδὼν τὰ ἐνόντα καλεῖ τῶν ὑπηρετῶν δύο, καὶ τὰ ἐν τῇ κιβωτῷ λαβεῖν ἐκέλευσεν.

ἐξώλειαν: πανωλεθρία

Λυσίας, Κατὰ Ἐρατοσθένους, 7-10 (ed. C. Hude, Oxford Classical Texts, 1912)
  1. 1.

    Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του παρακάτω αποσπάσματος: «Ἔδοξεν οὖν αὐτοῖς … εἰ πολλὰ εἴη».(20 μονάδες)

  2. 2.

    Γ2. Να αναφέρετε δύο (2) ενέργειες του Πείσωνα που φανερώνουν τον χαρακτήρα του. Να τεκμηριώσετε την απάντησή σας με παραπομπές στο κείμενο.(10 μονάδες)

  3. Γ3
    1. α)

      Γ3.α. «ἵνα αὐτοῖς ᾖ πρὸς τοὺς ἄλλους ἀπολογία, ὡς οὐ χρημάτων ἕνεκα ταῦτα πέπρακται»: Να εντοπίσετε τους ονοματικούς τύπους που υπάρχουν στο παραπάνω απόσπασμα και να τους μεταφέρετε στην ίδια πτώση του άλλου αριθμού.(5 μονάδες)

    2. β)

      Γ3.β. Να γράψετε τους τύπους που ζητούνται για καθεμιά από τις παρακάτω λέξεις: παραδιδόασιν: ο ίδιος τύπος στον αόριστο β΄ στην ίδια φωνή· ἐξελάσαντες: το γ΄ ενικό της οριστικής μέλλοντα στην ίδια φωνή· σῶσαι: το απαρέμφατο παθητικού αορίστου· πέπρακται: το β΄ ενικό της προστακτικής παρακειμένου στην ίδια φωνή· διαλαβόντες: το β΄ ενικό της προστακτικής αορίστου β΄ στην ίδια φωνή.(5 μονάδες)

  4. Γ4
    1. α)

      Γ4.α. Να χαρακτηρίσετε πλήρως συντακτικά τους όρους που εμφανίζονται στο αδίδακτο κείμενο με έντονα γράμματα: αὐτοῖς, χρημάτων ἕνεκα, εὐλόγως, λαβεῖν, τὰ ἐνόντα, τῶν ὑπηρετῶν.(6 μονάδες)

    2. β)

      Γ4.β. Να εντοπίσετε τον πλάγιο λόγο και να τον μετατρέψετε σε ευθύ: «εἶπον οὖν ὅτι τάλαντον ἀργυρίου ἕτοιμος εἴην δοῦναι».(4 μονάδες)

Καλή επιτυχία!

10 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες