Μετάβαση στο περιεχόμενο

Επαναληπτικές 2020

Επαναληπτικές Πανελλαδικές ΓΕΛ, 8 Σεπτεμβρίου 2020. Τα θέματα όπως δόθηκαν (PDF του υπουργείου). Οι απαντήσεις είναι δικές μας: τα σημεία που ψάχνει ο βαθμολογητής.

Λύσε το στην οθόνη ή στο χαρτί. Τα ανοιχτά θέματα τα γράφεις στο τετράδιο. Με την «Παράδοση» η σελίδα βαθμολογεί τις κλειστές ερωτήσεις και σου δείχνει τις λύσεις για τις υπόλοιπες.

Αρχαία Ελληνικά · Γ΄ Λυκείου

Επαναληπτικές 2020

Διάρκεια 180΄ · 100 μονάδες

Α. Διδαγμένο κείμενο60 μονάδες

Διδαγμένο κείμενο

Μετὰ ταῦτα δή, εἶπον, ἀπείκασον τοιούτῳ πάθει τὴν ἡμετέραν φύσιν παιδείας τε πέρι καὶ ἀπαιδευσίας. Ἰδὲ γὰρ ἀνθρώπους οἷον ἐν καταγείῳ οἰκήσει σπηλαιώδει, ἀναπεπταμένην πρὸς τὸ φῶς τὴν εἴσοδον ἐχούσῃ μακρὰν παρὰ πᾶν τὸ σπήλαιον, ἐν ταύτῃ ἐκ παίδων ὄντας ἐν δεσμοῖς καὶ τὰ σκέλη καὶ τοὺς αὐχένας, ὥστε μένειν τε αὐτοὺς εἴς τε τὸ πρόσθεν μόνον ὁρᾶν, κύκλῳ δὲ τὰς κεφαλὰς ὑπὸ τοῦ δεσμοῦ ἀδυνάτους περιάγειν, φῶς δὲ αὐτοῖς πυρὸς ἄνωθεν καὶ πόρρωθεν καόμενον ὄπισθεν αὐτῶν, μεταξὺ δὲ τοῦ πυρὸς καὶ τῶν δεσμωτῶν ἐπάνω ὁδόν, παρ’ ἣν ἰδὲ τειχίον παρῳκοδομημένον, ὥσπερ τοῖς θαυματοποιοῖς πρὸ τῶν ἀνθρώπων πρόκειται τὰ παραφράγματα, ὑπὲρ ὧν τὰ θαύματα δεικνύασιν.Ὁρῶ, ἔφη.Ὅρα τοίνυν παρὰ τοῦτο τὸ τειχίον φέροντας ἀνθρώπους σκεύη τε παντοδαπὰ ὑπερέχοντα τοῦ τειχίου καὶ ἀνδριάντας καὶ ἄλλα ζῷα λίθινά τε καὶ ξύλινα καὶ παντοῖα εἰργασμένα, οἷον εἰκὸς τοὺς μὲν φθεγγομένους, τοὺς δὲ σιγῶντας τῶν παραφερόντων.Ἄτοπον, ἔφη, λέγεις εἰκόνα καὶ δεσμώτας ἀτόπους.Ὁμοίους ἡμῖν, ἦν δ’ ἐγώ· τοὺς γὰρ τοιούτους πρῶτον μὲν ἑαυτῶν τε καὶ ἀλλήλων οἴει ἄν τι ἑωρακέναι ἄλλο πλὴν τὰς σκιὰς τὰς ὑπὸ τοῦ πυρὸς εἰς τὸ καταντικρὺ αὐτῶν τοῦ σπηλαίου προσπιπτούσας;Πῶς γάρ, ἔφη, εἰ ἀκινήτους γε τὰς κεφαλὰς ἔχειν ἠναγκασμένοι εἶεν διὰ βίου;Τί δὲ τῶν παραφερομένων; οὐ ταὐτὸν τοῦτο;Τί μήν;Εἰ οὖν διαλέγεσθαι οἷοί τ’ εἶεν πρὸς ἀλλήλους, οὐ ταῦτα ἡγῇ ἂν τὰ ὄντα αὐτοὺς νομίζειν ἅπερ ὁρῷεν;Ἀνάγκη.

Πλάτωνος Πολιτεία (514a-515c)

Β3. Παράλληλο κείμενο

Παντελής Μπουκάλας: ἐν καταγείῳ οἰκήσει σπηλαιώδει

Γυάλινη τελικά η σπηλιά μας.Αστραφτερή.Κατάγεια βέβαια,κι ας είμαστε εγκάτοικοι των πάνω ορόφων.Δεσμώτες χρυσωμένοιάλλος εκούσια άλλος παραιτημένοςάλλος από τη βιοτή του ξοδεμένος.Ν’ ανάβουμεμε νυσταγμένη την ψυχήπριν κι απ’ το φως την τηλεόρασημήπως και δανειστούμε φλόγα ή βίο.Να καταπίνουμε σκιές σκιώνομοιωμάτων ομοιώματακαι να φρονούμε άφρονα ό τι αυτός ο κόσμος.Γυάλινο το κουτί να μάς αλέθεικι εμείς καθηλωμένοι απ’ την ψευδαίσθησηότι το κυβερνάμε.Ποιος Πλάτωνας λοιπόν.Ο Καζαντζίδης.Να σου δώσω μια να σπάσεις…

Στέλιος Καζαντζίδης (1931-2001): Σημαντικός Έλληνας λαϊκός τραγουδιστής

Παντελής Μπουκάλας, απόσπασμα από την ποιητική συλλογή Ρήματα, Αθήνα 2009
  1. Α1
    1. α)

      Α1.α. Να αντιστοιχίσετε όλες τις λέξεις / φράσεις του κειμένου της Στήλης Α με την κατάλληλη αίσθηση της Στήλης Β. Στη Στήλη Β περισσεύει μία λέξη.(6 μονάδες)

      Α1.α
      Στήλη ΑΣτήλη Β
      1. ἠχώα. όραση
      2. ἑωρακέναιβ. αφή
      3. τὰς σκιὰςγ. ακοή
      4. φῶς καόμενον—
      5. ὑπὲρ ὧν τὰ θαύματα δεικνύασιν—
      6. διαλέγεσθαι ἀλλήλους—
    2. β)

      Α1.β. Να συνδέσετε νοηματικά τη φράση του κειμένου της Στήλης Α με τη σωστή φράση της Στήλης Β. Στήλη Α: 1. φῶς δὲ αὐτοῖς πυρὸς ἄνωθεν καὶ πόρρωθεν καόμενον. Στήλη Β: α. φως που η πηγή του είναι μέσα στο σπήλαιο· β. φως που η πηγή του είναι εκτός σπηλαίου.(4 μονάδες)

  2. 2.

    Β1. Να εντοπίσετε στο κείμενο τη φράση που ορίζει το θεματικό κέντρο του και να την σχολιάσετε.(10 μονάδες)

  3. 3.

    Β2. «ἐν καταγείῳ οἰκήσει σπηλαιώδει», «ἐν δεσμοῖς», «τῶν δεσμωτῶν»: Αφού ερμηνεύσετε τους όρους – φράσεις του κειμένου (μονάδες 6), να παρουσιάσετε τον εκφραστικό τρόπο με τον οποίο ο Πλάτωνας αναπτύσσει το θέμα του (μονάδες 4).(10 μονάδες)

  4. 4.

    Β3. Ποια χαρακτηριστικά των πλατωνικών δεσμωτών, όπως παρουσιάζονται στο διδαγμένο κείμενο, συνδέονται με τα χαρακτηριστικά του σύγχρονου ανθρώπου στο ποιητικό απόσπασμα του Π. Μπουκάλα;(10 μονάδες)

  5. 5.
    Β4. Να γράψετε στο τετράδιό σας καθεμία από τις προτάσεις της στήλης Α, συμπληρωμένη με την ορθή επιλογή από τη στήλη Β: 1. Ο Σωκράτης αντιμετωπίζει με περιφρόνηση την, σε βάρος του, καταδικαστική απόφαση. Γι’ αυτό(2 μονάδες)
  6. 6.
    2. Οι φύλακες – άρχοντες(2 μονάδες)
  7. 7.
    3. Το σημαντικότερο πρόβλημα που συζητείται στην Πολιτεία είναι(2 μονάδες)
  8. 8.
    4. Η σημασία της Ακαδημίας βρίσκεται στο γεγονός ότι(2 μονάδες)
  9. 9.
    5. Ο Αριστοτέλης ορίζει την ευδαιμονία ως(2 μονάδες)
  10. Β5
    1. α)

      Β5.α. Να αντιστοιχίσετε στο τετράδιό σας καθεμία αρχαία ελληνική λέξη της στήλης Α με την ετυμολογικά συγγενή της νεοελληνική λέξη της στήλης Β. (Στη στήλη Β περισσεύει μία λέξη.)(4 μονάδες)

      Β5.α
      Στήλη ΑΣτήλη Β
      1. περιάγεινα. πολύφερνος
      2. ἐχούσῃβ. παράκτια
      3. ὁρᾶνγ. καθηγητής
      4. παραφερόντωνδ. εξοχικός
      —ε. κάτοπτρο
    2. β)

      Β5.β. «πάθει», «πρόκειται», «θαύματα». Να γράψετε τη σημασία που έχει καθεμιά λέξη στο αρχαίο κείμενο (μονάδες 3) και να χρησιμοποιήσετε καθεμιά από τις παραπάνω λέξεις σε μία πρόταση ή σε μία περίοδο λόγου στη νεοελληνική γλώσσα με διαφορετική σημασία από εκείνη που της δίνει ο Πλάτων. Οι νεοελληνικές λέξεις πρέπει να είναι στο ίδιο μέρος του λόγου και μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε οποιονδήποτε γραμματικό τύπο. (μονάδες 3)

Γ. Αδίδακτο κείμενο40 μονάδες

Ο Αλκιβιάδης, γιος του Αλκιβιάδη και της Ιππαρέτης, ενώ κατατάχθηκε από τους αρχηγούς του πεζικού στους οπλίτες, ο ίδιος αυθαίρετα μεταπήδησε στους ιππείς χωρίς να έχει υποβληθεί στη νόμιμη διαδικασία ενώπιον των αρχόντων. Ο Αρχεστρατίδης και δύο άλλοι Αθηναίοι κατήγγειλαν τον Αλκιβιάδη γι’ αυτή την παράνομη κατάταξή του στο ιππικό.

Ἡγοῦμαι μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐδεμίαν ὑμᾶς ποθεῖν ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν· τοιοῦτον γὰρ πολίτην ἑαυτὸν ἐξ ἀρχῆς παρέσχεν, ὥστε καὶ εἰ μή τις ἰδίᾳ ἀδικούμενος ὑπ’ αὐτοῦ τυγχάνει, οὐδὲν ἧττον προσήκει ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων ἐχθρὸν αὐτὸν ἡγεῖσθαι. Οὐ γὰρ μικρὰ τὰ ἁμαρτήματα, οὐδὲ συγγνώμης ἄξια, οὐδ’ ἐλπίδα παρέχοντα ὡς ἔσται τοῦ λοιποῦ βελτίων, ἀλλ’ οὕτω πεπραγμένα καὶ εἰς τοσοῦτο κακίας ἀφιγμένα, ὥστ’ εἰπεῖν ἕκασθ’ ὧν οὗτος φιλοτιμεῖται τοὺς ἐχθροὺς αἰσχύνεσθαι.

Ἐγὼ μέντοι, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ πρότερον πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῖν διαφορᾶς ὑπαρχούσης, καὶ πάλαι τοῦτον πονηρὸν ἡγούμενος, καὶ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ πεπονθὼς κακῶς, πειράσομαι ὑπὲρ πάντων τῶν πεπραγμένων μεθ’ ὑμῶν αὐτὸν τιμωρήσασθαι. Περὶ μὲν [οὖν] τῶν ἄλλων Ἀρχεστρατίδης ἱκανῶς κατηγόρησε· καὶ γὰρ τοὺς νόμους ἐπέδειξε καὶ μάρτυρας πάντων παρέσχετο· ὅσα δ’ οὗτος παραλέλοιπεν, ἐγὼ καθ’ ἕκαστον ὑμᾶς διδάξω.

Λυσίας, Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου, 1-3 (έκδ. LIPSIAE, B.G. Teubner)
  1. 1.

    Γ1. Να γράψετε στο τετράδιό σας τη μετάφραση του αποσπάσματος «Ἡγοῦμαι… ἐχθρὸν αὐτὸν ἡγεῖσθαι».(10 μονάδες)

  2. 2.

    Γ2. Για ποιους προσωπικούς λόγους ο κατήγορος επιθυμεί την καταδίκη του κατηγορουμένου;(10 μονάδες)

  3. Γ3
    1. α)

      Γ3.α. Στο απόσπασμα «ἐγὼ μέντοι… τιμωρήσασθαι» να βρείτε τρεις τύπους συνηρημένων ρημάτων και να γράψετε το β’ ενικό πρόσωπο της προστακτικής του ενεστώτα στη φωνή που βρίσκεται ο κάθε τύπος.(6 μονάδες)

    2. β)

      Γ3.β. «τοιοῦτον γὰρ… παρέσχεν»: Να εντοπίσετε δύο αντωνυμίες του αποσπάσματος και να αναγνωρίσετε το είδος τους.(4 μονάδες)

  4. Γ4
    1. α)

      Γ4.α. «… οὐδ’ ἐλπίδα παρέχοντα… ἀφιγμένα»: Να εντοπίσετε τις πλάγιες πτώσεις των λέξεων του αποσπάσματος και να δηλώσετε τον συντακτικό τους ρόλο.(6 μονάδες)

    2. β)

      Γ4.β. «… καὶ γὰρ τοὺς νόμους (Ἀρχεστρατίδης) ἐπέδειξε»: Να αναγνωρίσετε το είδος της σύνταξης (μονάδες 2) και να το μετατρέψετε στο άλλο είδος απ’ αυτό στο οποίο βρίσκεται (μονάδες 2).

Καλή επιτυχία!

5 κλειστές απαντήσεις είναι ακόμα κενές.

Όλες οι ενότητες