Μετάβαση στο περιεχόμενο
Akademio

Πληθωρισμός και ανεργία

Οι οικονομικές διακυμάνσεις και τα δύο μεγέθη που τις περιγράφουν.

35 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να περιγράφεις τις φάσεις του οικονομικού κύκλου.
  2. Να υπολογίζεις τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και τον πληθωρισμό από ένα καλάθι.
  3. Να ξεχωρίζεις τον πληθωρισμό ζήτησης από τον πληθωρισμό κόστους.
  4. Να υπολογίζεις το ποσοστό ανεργίας και να αναγνωρίζεις τα είδη της.

Οι οικονομικές διακυμάνσεις

Η οικονομία δεν μεγαλώνει ομαλά. Το πραγματικό ΑΕΠ κινείται γύρω από μια μακροχρόνια τάση, και ο οικονομικός κύκλος έχει τέσσερις φάσεις:

ΦάσηΤι συμβαίνειΑνεργίαΠληθωρισμός
Άνοδος (ανάκαμψη)το ΑΕΠ αυξάνεταιπέφτειανεβαίνει
Κορυφήμέγιστο του κύκλουπολύ χαμηλήυψηλός
Ύφεσητο ΑΕΠ μειώνεταιανεβαίνειπέφτει
Κατώτατο σημείοελάχιστο του κύκλουπολύ υψηλήχαμηλός

Επίσημα, ύφεση ονομάζεται η μείωση του πραγματικού ΑΕΠ για δύο τουλάχιστον συνεχόμενα τρίμηνα.

Πληθωρισμός

Πληθωρισμός είναι η συνεχής και γενική αύξηση του επιπέδου των τιμών.

Οι δύο λέξεις κάνουν τη δουλειά. Συνεχής: μια εφάπαξ αύξηση δεν είναι πληθωρισμός. Γενική: η άνοδος της τιμής ενός αγαθού δεν είναι πληθωρισμός, είναι μεταβολή σχετικής τιμής.

Μετριέται με τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ): κοστολογούμε ένα σταθερό καλάθι αγαθών σε δύο χρονιές.

I=KtK0100I = \frac{K_t}{K_0} \cdot 100

όπου KtK_t το κόστος του καλαθιού σήμερα και K0K_0 το κόστος του ίδιου καλαθιού στο έτος βάσης. Ο δείκτης του έτους βάσης είναι έτσι πάντα 100100.

Ο ρυθμός πληθωρισμού από χρονιά σε χρονιά βγαίνει από δύο διαδοχικούς δείκτες:

π=ItIt1It1100%\pi = \frac{I_t - I_{t-1}}{I_{t-1}} \cdot 100\%

Το καλάθι του νοικοκυριού

Ανέβασε μόνο την τιμή του ψωμιού και δες πόσο λίγο κουνιέται ο δείκτης. Ύστερα ανέβασε το ενοίκιο κατά το ίδιο ποσοστό. Η διαφορά είναι ολόκληρη η ιδέα της στάθμισης.

Κόστος καλαθιού στη βάση
9.320
Κόστος καλαθιού τώρα
9.320
Δείκτης Τιμών
100
Πληθωρισμός
0%

Οι ποσότητες μένουν σταθερές στις τιμές του έτους βάσης — έτσι ορίζεται ο δείκτης, και εκεί βρίσκεται και η αδυναμία του: στην πραγματικότητα αγοράζουμε λιγότερα από ό,τι ακρίβυνε.

Από πού έρχεται

Δύο αιτίες, με τελείως διαφορετικές συνέπειες — και η διάκριση ζητείται σχεδόν κάθε χρόνο.

Πληθωρισμός ζήτησης: η συνολική ζήτηση αυξάνεται πιο γρήγορα από την παραγωγική ικανότητα. «Πολύ χρήμα κυνηγά λίγα αγαθά.» Συνοδεύεται από αύξηση παραγωγής και πτώση ανεργίας.

Πληθωρισμός κόστους: ανεβαίνει το κόστος παραγωγής — πετρέλαιο, πρώτες ύλες, μισθοί — και η προσφορά μετατοπίζεται αριστερά. Συνοδεύεται από μείωση παραγωγής και άνοδο ανεργίας: αυτός είναι ο στασιμοπληθωρισμός.

Ανεργία

Άνεργος είναι όποιος δεν εργάζεται, αναζητά ενεργά εργασία και είναι διαθέσιμος να εργαστεί.

Και οι τρεις όροι μετράνε. Όποιος σταμάτησε να ψάχνει δεν είναι άνεργος στη στατιστική: βγαίνει από το εργατικό δυναμικό.

u=UL100%L=A+Uu = \frac{U}{L} \cdot 100\% \qquad L = A + U

με UU τους άνεργους, AA τους απασχολούμενους και LL το εργατικό δυναμικό.

ΕίδοςΑιτίαΠαράδειγμα
Τριβήςμεταβατική αναζήτησηαπόφοιτος που ψάχνει πρώτη δουλειά
Διαρθρωτικήαναντιστοιχία δεξιοτήτων και θέσεωντεχνίτης ξεπερασμένης τεχνολογίας
Εποχικήεποχικότητα της δραστηριότηταςξενοδοχοϋπάλληλος τον χειμώνα
Κυκλικήύφεσηαπολύσεις λόγω πτώσης ζήτησης

Λυμένα παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Το καλάθι κόστιζε 500500 στη βάση και κοστίζει 540540 φέτος. Βρες τον ΔΤΚ και τον πληθωρισμό.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ο ΔΤΚ ήταν 120120 πέρσι και 126126 φέτος. Πόσος είναι ο πληθωρισμός;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Σε μια χώρα υπάρχουν 4.500.0004{.}500{.}000 απασχολούμενοι και 500.000500{.}000 άνεργοι. Βρες το ποσοστό ανεργίας.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Η τιμή του πετρελαίου διπλασιάζεται. Τι είδους πληθωρισμός, και τι γίνεται με την ανεργία;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ασκήσεις

Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.

ΒασικήΆσκηση 1 από 4

Πόσο είναι εξ ορισμού ο δείκτης τιμών στο έτος βάσης;

Τεστ

Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.

Ερώτηση 1 από 8

Πληθωρισμός είναι:

Τα κατάφερες;

  • Να περιγράφεις τις φάσεις του οικονομικού κύκλου.
  • Να υπολογίζεις τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και τον πληθωρισμό από ένα καλάθι.
  • Να ξεχωρίζεις τον πληθωρισμό ζήτησης από τον πληθωρισμό κόστους.
  • Να υπολογίζεις το ποσοστό ανεργίας και να αναγνωρίζεις τα είδη της.

Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.