Πληθωρισμός και ανεργία
Οι οικονομικές διακυμάνσεις και τα δύο μεγέθη που τις περιγράφουν.
35 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να περιγράφεις τις φάσεις του οικονομικού κύκλου.
- Να υπολογίζεις τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και τον πληθωρισμό από ένα καλάθι.
- Να ξεχωρίζεις τον πληθωρισμό ζήτησης από τον πληθωρισμό κόστους.
- Να υπολογίζεις το ποσοστό ανεργίας και να αναγνωρίζεις τα είδη της.
Οι οικονομικές διακυμάνσεις
Η οικονομία δεν μεγαλώνει ομαλά. Το πραγματικό ΑΕΠ κινείται γύρω από μια μακροχρόνια τάση, και ο οικονομικός κύκλος έχει τέσσερις φάσεις:
| Φάση | Τι συμβαίνει | Ανεργία | Πληθωρισμός |
|---|---|---|---|
| Άνοδος (ανάκαμψη) | το ΑΕΠ αυξάνεται | πέφτει | ανεβαίνει |
| Κορυφή | μέγιστο του κύκλου | πολύ χαμηλή | υψηλός |
| Ύφεση | το ΑΕΠ μειώνεται | ανεβαίνει | πέφτει |
| Κατώτατο σημείο | ελάχιστο του κύκλου | πολύ υψηλή | χαμηλός |
Επίσημα, ύφεση ονομάζεται η μείωση του πραγματικού ΑΕΠ για δύο τουλάχιστον συνεχόμενα τρίμηνα.
Πληθωρισμός
Πληθωρισμός είναι η συνεχής και γενική αύξηση του επιπέδου των τιμών.
Οι δύο λέξεις κάνουν τη δουλειά. Συνεχής: μια εφάπαξ αύξηση δεν είναι πληθωρισμός. Γενική: η άνοδος της τιμής ενός αγαθού δεν είναι πληθωρισμός, είναι μεταβολή σχετικής τιμής.
Μετριέται με τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ): κοστολογούμε ένα σταθερό καλάθι αγαθών σε δύο χρονιές.
όπου το κόστος του καλαθιού σήμερα και το κόστος του ίδιου καλαθιού στο έτος βάσης. Ο δείκτης του έτους βάσης είναι έτσι πάντα .
Ο ρυθμός πληθωρισμού από χρονιά σε χρονιά βγαίνει από δύο διαδοχικούς δείκτες:
Από πού έρχεται
Δύο αιτίες, με τελείως διαφορετικές συνέπειες — και η διάκριση ζητείται σχεδόν κάθε χρόνο.
Πληθωρισμός ζήτησης: η συνολική ζήτηση αυξάνεται πιο γρήγορα από την παραγωγική ικανότητα. «Πολύ χρήμα κυνηγά λίγα αγαθά.» Συνοδεύεται από αύξηση παραγωγής και πτώση ανεργίας.
Πληθωρισμός κόστους: ανεβαίνει το κόστος παραγωγής — πετρέλαιο, πρώτες ύλες, μισθοί — και η προσφορά μετατοπίζεται αριστερά. Συνοδεύεται από μείωση παραγωγής και άνοδο ανεργίας: αυτός είναι ο στασιμοπληθωρισμός.
Ανεργία
Άνεργος είναι όποιος δεν εργάζεται, αναζητά ενεργά εργασία και είναι διαθέσιμος να εργαστεί.
Και οι τρεις όροι μετράνε. Όποιος σταμάτησε να ψάχνει δεν είναι άνεργος στη στατιστική: βγαίνει από το εργατικό δυναμικό.
με τους άνεργους, τους απασχολούμενους και το εργατικό δυναμικό.
| Είδος | Αιτία | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| Τριβής | μεταβατική αναζήτηση | απόφοιτος που ψάχνει πρώτη δουλειά |
| Διαρθρωτική | αναντιστοιχία δεξιοτήτων και θέσεων | τεχνίτης ξεπερασμένης τεχνολογίας |
| Εποχική | εποχικότητα της δραστηριότητας | ξενοδοχοϋπάλληλος τον χειμώνα |
| Κυκλική | ύφεση | απολύσεις λόγω πτώσης ζήτησης |
Λυμένα παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Το καλάθι κόστιζε στη βάση και κοστίζει φέτος. Βρες τον ΔΤΚ και τον πληθωρισμό.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Ο ΔΤΚ ήταν πέρσι και φέτος. Πόσος είναι ο πληθωρισμός;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Σε μια χώρα υπάρχουν απασχολούμενοι και άνεργοι. Βρες το ποσοστό ανεργίας.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 4
Η τιμή του πετρελαίου διπλασιάζεται. Τι είδους πληθωρισμός, και τι γίνεται με την ανεργία;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Πόσο είναι εξ ορισμού ο δείκτης τιμών στο έτος βάσης;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να περιγράφεις τις φάσεις του οικονομικού κύκλου.
- Να υπολογίζεις τον Δείκτη Τιμών Καταναλωτή και τον πληθωρισμό από ένα καλάθι.
- Να ξεχωρίζεις τον πληθωρισμό ζήτησης από τον πληθωρισμό κόστους.
- Να υπολογίζεις το ποσοστό ανεργίας και να αναγνωρίζεις τα είδη της.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.