Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πίνακες παραγωγής και κόστους

Πώς συμπληρώνεις έναν πίνακα από τους εργάτες ως το οριακό κόστος, και πώς βρίσκεις όσα λείπουν.

38 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Αρχές Οικονομικής Θεωρίας Γ΄ Λυκείου, 1 ενότητα

Στις Πανελλήνιες2026 Α2 ·2024 επαν. Γ ·2024 Γ ·2021 Δ ·2020 επαν. Γ

Θα μάθεις να

  1. Να συμπληρώνεις πίνακα παραγωγής και κόστους με τη σωστή σειρά: MP, AP, VC, TC, μέσα κόστη και MC.
  2. Να βρίσκεις ένα κενό κελί ανάποδα: το Q από το AP ή το MP, το FC από το ATC − AVC, τον μισθό από το VC.
  3. Να υπολογίζεις το κόστος για ποσότητες ανάμεσα σε δύο γραμμές του πίνακα και με πρώτες ύλες ανά μονάδα.
  4. Να ελέγχεις τον πίνακα με το ATC = AFC + AVC και τις σχέσεις MP–MC και AP–AVC.

Ο πίνακας του Θέματος Γ

Στις Πανελλαδικές το κόστος σχεδόν πάντα ζητείται μέσα σε πίνακα. Σου δίνουν τον αριθμό των εργατών LL, το συνολικό προϊόν QQ, τον μισθό WW και το σταθερό κόστος FCFC, με μερικά κελιά κενά. Ζητούν να συμπληρώσεις τα υπόλοιπα και να σχολιάσεις τι δείχνουν.

Η θεωρία είναι αυτή της ενότητας «Η παραγωγή της επιχείρησης και το κόστος». Εδώ μαθαίνεις τη μέθοδο: με ποια σειρά γεμίζεις τις στήλες, πώς βρίσκεις ένα κελί ανάποδα, και πώς ελέγχεις ότι ο πίνακας κλείνει.

Η σειρά συμπλήρωσης

Αν η εργασία είναι ο μόνος μεταβλητός συντελεστής, κάθε στήλη βγαίνει από τις προηγούμενες:

  1. MP=ΔQΔLMP = \dfrac{\Delta Q}{\Delta L}: η διαφορά του QQ από τη γραμμή πάνω, διά τη διαφορά των εργατών.
  2. AP=QLAP = \dfrac{Q}{L}.
  3. VC=W⋅LVC = W \cdot L.
  4. TC=FC+VCTC = FC + VC. Στη γραμμή L=0L = 0 ισχύει TC=FCTC = FC.
  5. AVC=VCQAVC = \dfrac{VC}{Q}, ATC=TCQATC = \dfrac{TC}{Q}, και αν ζητηθεί AFC=FCQAFC = \dfrac{FC}{Q}.
  6. MC=ΔTCΔQ=ΔVCΔQMC = \dfrac{\Delta TC}{\Delta Q} = \dfrac{\Delta VC}{\Delta Q}: η διαφορά του κόστους διά τη διαφορά του προϊόντος.

Τα οριακά μεγέθη (MPMP, MCMC) αφορούν τη μετάβαση από τη μία γραμμή στην επόμενη. Γράφονται συνήθως στη δεύτερη γραμμή του ζευγαριού, και η γραμμή L=0L = 0 μένει κενή.

Οι αντίστροφοι υπολογισμοί

Συχνά το κενό κελί είναι το QQ ή το FCFC, και τα δεδομένα είναι ένα μέσο ή ένα οριακό μέγεθος. Λύνεις τον ίδιο τύπο ως προς το άγνωστο:

ΔίνεταιΒρίσκειςΠώς
APAP και LLQQQ=AP⋅LQ = AP \cdot L
MPMP του επόμενου εργάτηνέο QQQ2=Q1+MP⋅ΔLQ_2 = Q_1 + MP \cdot \Delta L
ATCATC και AVCAVC σε κάποιο QQFCFCFC=(ATC−AVC)⋅QFC = (ATC - AVC) \cdot Q
VCVC και LLWWW=VCLW = \dfrac{VC}{L}
MCMC και ΔVC\Delta VCΔQ\Delta QΔQ=ΔVCMC\Delta Q = \dfrac{\Delta VC}{MC}
TCTC σε δύο ποσότητεςFCFCβρες VCVC από W⋅LW \cdot L, και FC=TC−VCFC = TC - VC

Το FCFC βγαίνει το ίδιο σε κάθε γραμμή. Αν σου βγαίνουν δύο διαφορετικά, κάποια πράξη είναι λάθος.

Κόστος ανάμεσα σε δύο γραμμές

Ο πίνακας δίνει κόστος μόνο για ορισμένες ποσότητες, π.χ. 6060 και 8080. Αν ζητηθεί το κόστος για 7070 μονάδες, υποθέτεις ότι κάθε μονάδα ανάμεσα στις δύο γραμμές έχει το ίδιο οριακό κόστος:

TC70=TC60+(70−60)⋅MCTC_{70} = TC_{60} + (70 - 60) \cdot MC

Με τον ίδιο τρόπο βρίσκεις πόσο αυξάνεται το κόστος όταν η παραγωγή περνά από μια γραμμή σε μια άλλη, ακόμη κι αν οι ποσότητες πέφτουν ανάμεσα σε γραμμές.

Όταν το μεταβλητό κόστος έχει και πρώτες ύλες

Στον Πίνακα 3.4 του βιβλίου το συνολικό κόστος είναι TC=4000+1000L+100QTC = 4000 + 1000L + 100Q. Εκτός από τον μισθό (10001000 ανά εργάτη), κάθε μονάδα προϊόντος χρειάζεται πρώτες ύλες αξίας 100100. Γενικά, με κόστος πρώτης ύλης cc ανά μονάδα:

VC=W⋅L+c⋅Q,MC=WMP+cVC = W \cdot L + c \cdot Q, \qquad MC = \frac{W}{MP} + c

Το cc προστίθεται αυτούσιο στο οριακό και στο μέσο μεταβλητό κόστος, γιατί κάθε μονάδα το πληρώνει μία φορά.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Η εργασία είναι ο μόνος μεταβλητός συντελεστής. Ο μισθός είναι W=480W = 480 και το σταθερό κόστος FC=960FC = 960. Με L=0,1,2,3,4,5L = 0, 1, 2, 3, 4, 5 το προϊόν είναι Q=0,10,30,60,80,96Q = 0, 10, 30, 60, 80, 96. Συμπλήρωσε τον πίνακα παραγωγής και κόστους και σχολίασε πού είναι ελάχιστα τα AVCAVC και ATCATC.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Με 44 εργάτες το μέσο προϊόν είναι AP=25AP = 25. Ο 5ος εργάτης έχει MP=15MP = 15. Ο μισθός είναι W=690W = 690. Βρες το QQ και το APAP με 55 εργάτες, και τα AVCAVC και MCMC εκεί.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Σε παραγωγή Q=50Q = 50 μια επιχείρηση έχει ATC=34ATC = 34 και AVC=26AVC = 26. Σε Q=80Q = 80 το AVCAVC είναι 2525. Βρες το σταθερό κόστος, το ATCATC στις 8080 μονάδες και το οριακό κόστος ανάμεσα στις δύο ποσότητες.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Μια επιχείρηση έχει FC=500FC = 500, μισθό W=300W = 300 και πρώτες ύλες 44 ανά μονάδα προϊόντος. Με L=1,2,3L = 1, 2, 3 παράγει Q=20,50,70Q = 20, 50, 70. Βρες VCVC, AVCAVC και MCMC.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 5

Με τον πίνακα του παραδείγματος 1, βρες το συνολικό κόστος για Q=70Q = 70 και πόσο αυξάνεται το συνολικό κόστος όταν η παραγωγή αυξάνεται από 6565 σε 9090 μονάδες.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 6

Χαρακτήρισε σωστή ή λάθος κάθε πρόταση. (α) Οριακό κόστος είναι η αύξηση του συνολικού κόστους όταν προσλαμβάνεται ένας ακόμη εργάτης. (β) Όταν MC<AVCMC < AVC, το μέσο μεταβλητό κόστος μειώνεται. (γ) Το ελάχιστο του ATCATC αντιστοιχεί σε μικρότερη ποσότητα από το ελάχιστο του AVCAVC.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 10
Σε έναν πίνακα κόστους, το οριακό κόστος βρίσκεται διαιρώντας τη μεταβολή του συνολικού κόστους με:

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 8

Με L=6L = 6 εργάτες το μέσο προϊόν είναι AP=12AP = 12. Πόσο είναι το συνολικό προϊόν;

Τα κατάφερες;

  • Να συμπληρώνεις πίνακα παραγωγής και κόστους με τη σωστή σειρά: MP, AP, VC, TC, μέσα κόστη και MC.
  • Να βρίσκεις ένα κενό κελί ανάποδα: το Q από το AP ή το MP, το FC από το ATC − AVC, τον μισθό από το VC.
  • Να υπολογίζεις το κόστος για ποσότητες ανάμεσα σε δύο γραμμές του πίνακα και με πρώτες ύλες ανά μονάδα.
  • Να ελέγχεις τον πίνακα με το ATC = AFC + AVC και τις σχέσεις MP–MC και AP–AVC.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;