Άνωση και Αρχιμήδης
Τι ακριβώς ζυγίζει το νερό που εκτοπίζεις.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να υπολογίζεις την άνωση από τον όγκο που εκτοπίζεται και την πυκνότητα του υγρού.
- Να προβλέπεις αν ένα σώμα πλέει ή βυθίζεται συγκρίνοντας πυκνότητες.
- Να εξηγείς γιατί ένα πλοίο από ατσάλι επιπλέει ενώ ένα καρφί βυθίζεται.
Γιατί μια πέτρα φαίνεται ελαφρύτερη στο νερό
Κράτα μια πέτρα βυθισμένη. Τη νιώθεις ελαφρύτερη. Βγάλ' τη έξω και ξαναγίνεται βαριά.
Το βάρος της δεν άλλαξε — η μάζα της είναι η ίδια και το επίσης. Αυτό που προστέθηκε είναι μια δύναμη προς τα πάνω, από το ίδιο το νερό: η άνωση.
Η αρχή του Αρχιμήδη
Κάθε σώμα βυθισμένο σε υγρό δέχεται άνωση ίση με το βάρος του υγρού που εκτοπίζει.
όπου η πυκνότητα του υγρού και ο όγκος που εκτοπίζεται, δηλαδή ο βυθισμένος όγκος του σώματος.
Πρόσεξε ποια πυκνότητα μπαίνει στον τύπο: του υγρού, όχι του σώματος. Το σώμα καθορίζει μόνο πόσος όγκος βυθίζεται.
Το φαινόμενο βάρος
Για ένα βυθισμένο σώμα, ο δυναμόμετρος δείχνει τη διαφορά:
Αυτό είναι το «ελαφρύτερο» που νιώθεις. Το πραγματικό βάρος δεν άλλαξε — απλώς μέρος του το αναλαμβάνει η άνωση.
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Σώμα όγκου 2 L είναι πλήρως βυθισμένο σε νερό. Πόση άνωση δέχεται; (ρ = 1000 kg/m³, g = 10 N/kg)
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Πέτρα ζυγίζει 50 N στον αέρα και 30 N βυθισμένη. Πόση είναι η άνωση και πόσος ο όγκος της;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Ξύλο πυκνότητας 600 kg/m³ πλέει στο νερό. Τι ποσοστό του βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Σώμα όγκου L είναι πλήρως βυθισμένο σε νερό. Πόση άνωση δέχεται;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να υπολογίζεις την άνωση από τον όγκο που εκτοπίζεται και την πυκνότητα του υγρού.
- Να προβλέπεις αν ένα σώμα πλέει ή βυθίζεται συγκρίνοντας πυκνότητες.
- Να εξηγείς γιατί ένα πλοίο από ατσάλι επιπλέει ενώ ένα καρφί βυθίζεται.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.