Έργο και ενέργεια
Δύναμη χωρίς μετατόπιση δεν παράγει έργο.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να υπολογίζεις έργο από δύναμη και μετατόπιση, και να αναγνωρίζεις πότε είναι μηδέν.
- Να υπολογίζεις κινητική και δυναμική ενέργεια.
- Να συνδέεις το έργο με τη μεταβολή της ενέργειας ενός σώματος.
Στη φυσική, «δουλειά» σημαίνει κάτι στενό
Κρατάς μια βαριά τσάντα ακίνητος για δέκα λεπτά. Κουράζεσαι, ιδρώνεις, ο ώμος πονάει.
Το έργο που παρήγαγες είναι μηδέν.
Αυτό δεν είναι παραξενιά της φυσικής, είναι ορισμός: έργο παράγεται μόνο όταν μια δύναμη προκαλεί μετατόπιση στη διεύθυνσή της.
Η μονάδα είναι το Joule: .
Ενέργεια: η ικανότητα να παραχθεί έργο
Το έργο δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μεταφέρεται ενέργεια από το ένα σώμα στο άλλο.
Δύο μορφές ενέργειας μας απασχολούν εδώ:
Κινητική — την έχει κάθε σώμα που κινείται:
Δυναμική βαρυτική — την έχει κάθε σώμα που βρίσκεται σε ύψος:
Πρόσεξε το τετράγωνο στην κινητική: διπλάσια ταχύτητα σημαίνει τετραπλάσια κινητική ενέργεια. Αυτός είναι ο λόγος που τα όρια ταχύτητας δεν είναι διακοσμητικά — ένα αυτοκίνητο στα km/h μεταφέρει τετραπλάσια ενέργεια από ένα στα .
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Σπρώχνεις κιβώτιο με 40 N και το μετακινείς 3 m στη διεύθυνση της δύναμης. Πόσο έργο παρήγαγες;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Αυτοκίνητο 1000 kg κινείται με 20 m/s. Πόση κινητική ενέργεια έχει; Και στα 40 m/s;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Ανεβάζεις βιβλίο 2 kg από το πάτωμα σε ράφι ύψους 1,5 m. Πόσο έργο παράγεις και πόση ενέργεια απέκτησε το βιβλίο;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Δύναμη N μετακινεί σώμα κατά m στη διεύθυνσή της. Πόσο έργο παράγεται;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να υπολογίζεις έργο από δύναμη και μετατόπιση, και να αναγνωρίζεις πότε είναι μηδέν.
- Να υπολογίζεις κινητική και δυναμική ενέργεια.
- Να συνδέεις το έργο με τη μεταβολή της ενέργειας ενός σώματος.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.