Διαβάζω την ετικέτα

Η πίσω πλευρά του κουτιού

Στο μπροστινό μέρος μιας συσκευασίας δημητριακών βλέπεις χαμογελαστά παιδιά, φρούτα, στάχυα, και φράσεις όπως «με δημητριακά ολικής άλεσης» ή «πηγή βιταμινών». Αυτό είναι διαφήμιση. Η αλήθεια για το τι έχει μέσα βρίσκεται στην πίσω πλευρά, γραμμένη μικρά: η ετικέτα.

Στην Ευρωπαϊκή Ένωση το τι γράφει υποχρεωτικά μια ετικέτα τροφίμου το ορίζει κοινός κανονισμός για όλες τις χώρες. Έτσι, ό,τι μάθεις εδώ ισχύει και για ένα προϊόν από την Ιταλία ή τη Γερμανία.

Τι γράφει υποχρεωτικά

Σε ένα συσκευασμένο τρόφιμο πρέπει να βρεις:

1. την ονομασία του τροφίμου (τι είναι, όχι μόνο η μάρκα),
2. τον κατάλογο συστατικών,
3. τα αλλεργιογόνα, τονισμένα μέσα στον κατάλογο,
4. την καθαρή ποσότητα (π.χ. 500 g, 1 L),
5. την ημερομηνία ανάλωσης,
6. τις συνθήκες διατήρησης (π.χ. «διατηρείται στο ψυγείο, 0–4 °C»),
7. το όνομα και τη διεύθυνση της επιχείρησης,
8. τη χώρα προέλευσης, όπου απαιτείται,
9. τη διατροφική δήλωση (τον διατροφικό πίνακα),
10. οδηγίες χρήσης, αν χωρίς αυτές δεν ξέρεις πώς να το χρησιμοποιήσεις.

Ο κατάλογος συστατικών

Τα συστατικά γράφονται με φθίνουσα σειρά βάρους: πρώτο αυτό που μπήκε σε μεγαλύτερη ποσότητα, τελευταίο αυτό που μπήκε σε μικρότερη.

Πάρε μια κρέμα φουντουκιού με ετικέτα:

Ζάχαρη, φυτικά έλαια, φουντούκια (13%), κακάο άπαχο, γάλα σε σκόνη άπαχο, γαλακτωματοποιητής: λεκιθίνες (σόγια), άρωμα.

Τι μαθαίνουμε:

• Το πρώτο συστατικό είναι η ζάχαρη. Το προϊόν έχει περισσότερη ζάχαρη από οτιδήποτε άλλο.
• Τα φουντούκια, που πρωταγωνιστούν στην εικόνα, είναι μόλις $13\%$. Όταν ένα συστατικό αναφέρεται στο όνομα ή στην εικόνα, η ετικέτα πρέπει να γράφει και το ποσοστό του.
• Τα φουντούκια, το γάλα και η σόγια είναι τονισμένα: είναι αλλεργιογόνα.

Τα 14 αλλεργιογόνα

Για κάποιους ανθρώπους, ακόμη και λίγη ποσότητα από ορισμένα τρόφιμα μπορεί να προκαλέσει σοβαρή αλλεργική αντίδραση. Γι' αυτό η ΕΕ έχει ορίσει 14 αλλεργιογόνα που πρέπει να ξεχωρίζουν μέσα στον κατάλογο συστατικών — με έντονα γράμματα, κεφαλαία ή άλλο χρώμα:

1. σιτηρά που περιέχουν γλουτένη (σιτάρι, κριθάρι, σίκαλη, βρώμη)
2. καρκινοειδή (γαρίδες, καβούρια, αστακός)
3. αυγά
4. ψάρια
5. αράπικα φιστίκια
6. σόγια
7. γάλα (και η λακτόζη)
8. καρποί με κέλυφος (αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, φιστίκια Αιγίνης, κάσιους…)
9. σέλινο
10. μουστάρδα
11. σουσάμι
12. διοξείδιο του θείου και θειώδη (συντηρητικά, π.χ. σε αποξηραμένα φρούτα και κρασί)
13. λούπινο
14. μαλάκια (χταπόδι, καλαμάρι, μύδια)

Η φράση «Μπορεί να περιέχει ίχνη από…» σημαίνει ότι το προϊόν φτιάχτηκε σε χώρο όπου υπάρχει και το αλλεργιογόνο. Δεν είναι συστατικό, αλλά για κάποιον με σοβαρή αλλεργία είναι λόγος να μην το φάει.

Τα αλλεργιογόνα πρέπει να δηλώνονται και στα μη συσκευασμένα τρόφιμα: στον φούρνο, στο ζαχαροπλαστείο, στο εστιατόριο. Αν έχεις αλλεργία, ρωτάς πάντα.

Η ημερομηνία: δύο διαφορετικά μηνύματα

Οι δύο αναγραφές διαφέρουν γιατί στα ευπαθή τρόφιμα τα επικίνδυνα μικρόβια μπορεί να πολλαπλασιαστούν χωρίς να αλλάξουν τη μυρωδιά ή την όψη. Στα ξερά και στα κονσερβοποιημένα, με τον καιρό αλλάζει κυρίως η ποιότητα.

Και μια σημαντική λεπτομέρεια: όταν ανοίξεις τη συσκευασία, συχνά ισχύει άλλη οδηγία, π.χ. «μετά το άνοιγμα καταναλώστε εντός 3 ημερών».

Ποια ημερομηνία θα έγραφε;

Για κάθε προϊόν, μάντεψε τι αναγραφή είναι πιο πιθανό να έχει η ετικέτα του.

Τι θα έγραφε η ετικέτα;

Κιμάς

Ανάλωση έωςΚατά προτίμηση πριν από

0 / 8

Ο διατροφικός πίνακας

Η διατροφική δήλωση δίνει πάντα τις τιμές ανά 100 g (ή ανά 100 ml για υγρά), και μερικές φορές ανά μερίδα. Υποχρεωτικά γράφει:

Συχνά γράφει και φυτικές ίνες, που είναι προαιρετικές.

Το «ανά 100 g» είναι το εργαλείο σύγκρισης: βάζει δύο προϊόντα στην ίδια ζυγαριά, όποιο κι αν είναι το μέγεθος της συσκευασίας τους. Το «ανά μερίδα» σε βοηθά να δεις τι τρως πραγματικά — αρκεί η μερίδα της συσκευασίας να είναι όσο τρως εσύ. Συχνά είναι μικρότερη.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση