Ένδυση και φροντίδα ρούχων

Τι λέει η μικρή ετικέτα

Γύρνα ανάποδα την μπλούζα που φοράς. Κάπου στη ραφή υπάρχει ένα μικρό υφασμάτινο ταμπελάκι, που οι περισσότεροι το κόβουν γιατί τσιμπάει. Πάνω του γράφει από τι είναι φτιαγμένο το ρούχο και πώς να το φροντίσεις — δηλαδή πόσα χρόνια θα σου κρατήσει.

Σε αυτό το μάθημα μαθαίνεις να διαβάζεις αυτό το ταμπελάκι, να καταλαβαίνεις τα υλικά, και να αγοράζεις ρούχα που αξίζουν τα λεφτά τους.

Από τι φτιάχνονται τα ρούχα: οι ίνες

Κάθε ύφασμα είναι φτιαγμένο από ίνες (fibres): πολύ λεπτά νήματα που στρίβονται σε κλωστή και μετά υφαίνονται ή πλέκονται. Οι ίνες χωρίζονται σε τρεις μεγάλες ομάδες.

Φυσικές ίνες

Υπάρχουν έτοιμες στη φύση.

Η Ελλάδα είναι από τις μεγαλύτερες παραγωγούς βαμβακιού στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως στη Θεσσαλία και στη Μακεδονία· και το Σουφλί του Έβρου είναι γνωστό για το μετάξι του.

Τεχνητές ίνες

Φτιάχνονται στο εργοστάσιο, αλλά από φυσική πρώτη ύλη, συνήθως κυτταρίνη από ξύλο. Η πιο γνωστή είναι η βισκόζη (viscose): απαλή, πέφτει ωραία, αλλά είναι πιο ευαίσθητη όταν είναι βρεγμένη.

Συνθετικές ίνες

Φτιάχνονται από πετρέλαιο, με χημικές διεργασίες.

• Πολυεστέρας (polyester): δεν τσαλακώνεται, στεγνώνει γρήγορα, είναι φτηνός. Δεν απορροφά ιδρώτα, οπότε σε ζέστη ιδρώνεις περισσότερο.
• Πολυαμίδη (νάιλον): πολύ γερή, ελαστική — καλσόν, μαγιό, μπουφάν.
• Ακρυλικό: μοιάζει με μαλλί, είναι φτηνότερο, αλλά βγάζει «μπαλίτσες» (χνούδι) πιο εύκολα.
• Ελαστάνη: λίγο ποσοστό της κάνει ένα ύφασμα να τεντώνει.

Πολλά ρούχα είναι μείγματα, π.χ. «65% βαμβάκι, 35% πολυεστέρας»: παίρνουν τη δροσιά του ενός και την αντοχή του άλλου.

Φυσική, τεχνητή ή συνθετική;

Βάλε κάθε ίνα στην ομάδα της. Θυμήσου: τεχνητή σημαίνει εργοστάσιο από φυσική πρώτη ύλη· συνθετική σημαίνει από πετρέλαιο.

Τι ίνα είναι;

Βαμβάκι

ΦυσικήΤεχνητήΣυνθετική

0 / 8

Τα σύμβολα φροντίδας

Κάτω από τη σύνθεση υπάρχουν μικρά σύμβολα, ίδια σε όλη την Ευρώπη. Είναι πέντε βασικά σχήματα:

Οι θερμοκρασίες ταιριάζουν με τις ίνες: το βαμβάκι αντέχει συχνά 40 ή 60 °C, το μαλλί και το μετάξι θέλουν κρύο ή χλιαρό νερό και ήπιο πρόγραμμα, και τα συνθετικά σιδερώνονται με μία τελεία γιατί λιώνουν.

Ρούχα που κρατάνε χρόνια

Η γρήγορη μόδα

Τα τελευταία χρόνια τα ρούχα έγιναν πολύ φτηνά και οι «συλλογές» αλλάζουν κάθε λίγες εβδομάδες. Αυτό λέγεται γρήγορη μόδα (fast fashion). Η χαμηλή τιμή έχει ένα κρυφό κόστος:

• νερό και ενέργεια: για ένα βαμβακερό μπλουζάκι χρειάζονται χιλιάδες λίτρα νερό, κυρίως για το πότισμα του βαμβακιού (οι εκτιμήσεις διαφέρουν πολύ ανάλογα με τη χώρα και τον τρόπο καλλιέργειας)·
• σκουπίδια: πολλά ρούχα φοριούνται λίγες φορές και πετιούνται·
• ανθρώπους: σε ορισμένες χώρες τα ρούχα ράβονται με πολύ χαμηλούς μισθούς και κακές συνθήκες.

Οι μικροΐνες

Κάθε φορά που πλένεις ένα συνθετικό ρούχο, ξεκολλάνε μικροσκοπικά κομματάκια πλαστικού, οι μικροΐνες. Είναι τόσο μικρές που περνούν από τα φίλτρα και καταλήγουν στη θάλασσα. Βοηθά να πλένεις γεμάτο πλυντήριο, σε χαμηλή θερμοκρασία και με λιγότερα στυψίματα, και να μην πλένεις ό,τι δεν είναι βρόμικο.

Το κόστος ανά χρήση

Ένα ρούχο δεν κοστίζει μόνο όσο γράφει η ταμπέλα. Κοστίζει τιμή ÷ φορές που θα το φορέσεις.

κόστος ανά χρήση = τιμή ÷ φορές που φοριέται

Ένα ρούχο που είναι λίγο ακριβότερο αλλά κρατάει πολύ περισσότερο βγαίνει συχνά φτηνότερο στην πράξη.

Μικρές συνήθειες που μακραίνουν τη ζωή ενός ρούχου:

• Πλένεις μόνο όταν χρειάζεται: ένα πουλόβερ που φορέθηκε μια φορά συχνά αρκεί να αεριστεί.
• Γυρίζεις τα τζιν και τα τυπωμένα μπλουζάκια ανάποδα πριν το πλύσιμο, για να κρατήσουν χρώμα και στάμπα.
• Κλείνεις τα φερμουάρ, για να μη σκίζουν τα άλλα ρούχα στον κάδο.
• Προτιμάς το άπλωμα από το στεγνωτήριο, όταν γίνεται.

Και όταν ένα ρούχο δεν σου κάνει πια: επιδιορθώνεται (ένα κουμπί, μια ραφή), δίνεται σε κάποιον μικρότερο, ανταλλάσσεται, ή πάει στους κάδους ρούχων που υπάρχουν σε πολλούς δήμους.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση