Επαγγέλματα και προϊόντα του τόπου μας
Γεωργία, αλιεία, βιομηχανία, υπηρεσίες: ποιοι δουλεύουν για ένα προϊόν από την αρχή ως το ράφι.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Δ΄ Δημοτικού, 5 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς γιατί τα επαγγέλματα ενός τόπου έχουν σχέση με τη φύση του.
- Να ξεχωρίζεις επαγγέλματα της στεριάς και της θάλασσας, της βιομηχανίας και των υπηρεσιών.
- Να περιγράφεις το «ταξίδι» ενός προϊόντος από την αρχή ως εσένα, και ποιοι δουλεύουν σε αυτό.
- Να εξηγείς τι είναι τα έσοδα και τα έξοδα, και πώς τα χρήματα αλλάζουν χέρια.
Όλοι εργαζόμαστε
Η δουλειά σου τώρα είναι το σχολείο. Όταν μεγαλώσεις, θα κάνεις κάποιο επάγγελμα: σε ένα γραφείο, ένα μαγαζί, ένα νοσοκομείο, μια οικοδομή, ένα χωράφι, ένα καΐκι.
Σε ένα νησί, πολλοί γονείς είναι ψαράδες, ναυτικοί ή δουλεύουν στον τουρισμό. Σε ένα ορεινό χωριό, πολλοί είναι κτηνοτρόφοι ή υλοτόμοι. Σε μια πόλη, περισσότεροι δουλεύουν σε εργοστάσια, γραφεία και μαγαζιά. Τα επαγγέλματα ενός τόπου έχουν σχέση με τη φύση του: τα βουνά, τη θάλασσα, τον κάμπο. Κάποια όμως, όπως ο δάσκαλος και ο γιατρός, υπάρχουν παντού.
Τρεις μεγάλες οικογένειες επαγγελμάτων
Της στεριάς και της θάλασσας. Ο γεωργός καλλιεργεί σιτάρι, βαμβάκι, καλαμπόκι, ελιές. Ο κτηνοτρόφος εκτρέφει ζώα για γάλα, κρέας, μαλλί και δέρμα. Ο ψαράς φέρνει τα ψάρια. Όλοι τους εξαρτώνται από τον καιρό και τη φύση: μια ξηρασία ή μια φουρτούνα τούς χαλάει τη χρονιά. Και κανείς δεν δουλεύει μόνος: ο γεωργός ρωτάει τον γεωπόνο, ο κτηνοτρόφος καλεί τον κτηνίατρο, ο ψαράς πουλάει στον έμπορο.

Της βιομηχανίας. Στα εργοστάσια, μηχανήματα φτιάχνουν πολλά προϊόντα σε λίγο χρόνο. Αυτό λέγεται μαζική παραγωγή. Ένας ράφτης ήθελε σχεδόν μια εβδομάδα για ένα κοστούμι· ένα εργοστάσιο ρούχων φτιάχνει χιλιάδες τη μέρα. Έτσι πολλά πράγματα έγιναν φτηνότερα: οι πρώτοι υπολογιστές ήταν όσο ένα δωμάτιο και κόστιζαν μια περιουσία. Στο εργοστάσιο δουλεύουν εργάτες, τεχνικοί, οδηγοί, μηχανικοί και επιστήμονες.
Των υπηρεσιών. Ο παιδίατρος δεν σου δίνει ένα πράγμα· σου προσφέρει μια υπηρεσία: φροντίζει την υγεία σου. Το ίδιο ο δάσκαλος, η οδοντίατρος, ο πιλότος, ο ταμίας της τράπεζας, η υπάλληλος του βιβλιοπωλείου. Οι υπηρεσίες έχουν σχέση με την υγεία, την εκπαίδευση, το εμπόριο, τις μεταφορές, τις τέχνες.
Ο Άκης δοκιμάζει
Διάλεξε ένα επάγγελμα και βρες σε ποια οικογένεια ανήκει. Πρόσεξε όσους δουλεύουν σε εργοστάσιο αλλά δεν φτιάχνουν τίποτα με τα χέρια τους.
Πολλά επαγγέλματα, ένα προϊόν
Το παντελόνι που φοράς ήταν κάποτε ένα φυτό σε ένα χωράφι. Από το χωράφι ως εσένα, το προϊόν κάνει ένα μεγάλο ταξίδι. Αλλάζει μορφή τόσο πολύ, που στο τέλος δεν μοιάζει καθόλου με αυτό που ήταν στην αρχή, και σε κάθε σταθμό δουλεύουν άλλοι άνθρωποι.

Δες ότι στο ταξίδι μπαίνουν και οι τρεις οικογένειες: ο γεωργός (στεριά), τα εργοστάσια (βιομηχανία), ο μεταφορέας και ο πωλητής (υπηρεσίες). Το ίδιο και για το ψωμί σου: γεωργός, γεωπόνος, μεταφορέας, εργάτης στον αλευρόμυλο, αρτοποιός.
Τα χρήματα αλλάζουν χέρια
Κάθε επαγγελματίας πληρώνεται για τη δουλειά του. Τα χρήματα που κερδίζει λέγονται έσοδα. Με αυτά πληρώνει ό,τι χρειάζεται: τρόφιμα, ρούχα, ρεύμα, τον γιατρό. Αυτά λέγονται έξοδα.
Έτσι τα χρήματα περνούν από χέρι σε χέρι: ο αρτοποιός πληρώνει τον αλευρόμυλο, ο αλευρόμυλος πληρώνει τον γεωργό, ο γεωργός αγοράζει ψωμί από τον αρτοποιό.
Για το πώς φτάνει το φαγητό από το χωράφι στο ράφι, δες και την ενότητα της Γ΄ Από πού έρχονται τα τρόφιμα.
Παραδείγματα
Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1
Μια χρονιά δεν έβρεξε καθόλου την άνοιξη. Ποιοι επαγγελματίες θα το νιώσουν πρώτοι, και ποιοι αργότερα;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Πρώτοι οι γεωργοί και οι κτηνοτρόφοι: τα φυτά δεν μεγαλώνουν και το χορτάρι για τα ζώα λιγοστεύει.
Μετά τα εργοστάσια που επεξεργάζονται τα προϊόντα τους, όπως ένας αλευρόμυλος ή ένα τυροκομείο: παίρνουν λιγότερο σιτάρι και γάλα.
Μετά οι μεταφορείς και οι πωλητές, που έχουν λιγότερα να μεταφέρουν και να πουλήσουν.
Και στο τέλος όλοι εμείς, που βρίσκουμε ακριβότερο ψωμί και τυρί.
Τα επαγγέλματα είναι δεμένα σαν αλυσίδα: αν σπάσει ο πρώτος κρίκος, το νιώθουν όλοι.
Παράδειγμα 2
Μια καρέκλα ήταν κάποτε ένα δέντρο. Ποιοι δούλεψαν για να φτάσει στην κουζίνα σου;
Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.
Ο υλοτόμος έκοψε το δέντρο, με άδεια, σε ένα δάσος που φροντίζεται.
Ο μεταφορέας πήγε τους κορμούς στο εργοστάσιο ξυλείας, όπου έγιναν σανίδες.
Ο σχεδιαστής επίπλων έφτιαξε το σχέδιο, και ο επιπλοποιός την έφτιαξε με πριόνι, καρφιά, κόλλα και χρώμα.
Ο πωλητής του επιπλάδικου σού την πούλησε.
Τουλάχιστον πέντε επαγγέλματα για μία καρέκλα, και δεν μετρήσαμε όσους έφτιαξαν τα καρφιά και την κόλλα.
Πολλαπλή επιλογή
Ερώτηση 1 από 7
Ασκήσεις
Γράψε τρία επαγγέλματα που προσφέρουν υπηρεσίες.
Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς γιατί τα επαγγέλματα ενός τόπου έχουν σχέση με τη φύση του.
- Να ξεχωρίζεις επαγγέλματα της στεριάς και της θάλασσας, της βιομηχανίας και των υπηρεσιών.
- Να περιγράφεις το «ταξίδι» ενός προϊόντος από την αρχή ως εσένα, και ποιοι δουλεύουν σε αυτό.
- Να εξηγείς τι είναι τα έσοδα και τα έξοδα, και πώς τα χρήματα αλλάζουν χέρια.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.