Μετάβαση στο περιεχόμενο

Τα συστήματα του σώματος

Πέψη, αναπνοή, κυκλοφορία: τρεις δουλειές που δεν σταματούν ποτέ.

20 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μελέτη Περιβάλλοντος Δ΄ Δημοτικού, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να ονομάζεις τα όργανα της πέψης, της αναπνοής και της κυκλοφορίας.
  2. Να περιγράφεις τη διαδρομή της τροφής και του αέρα μέσα στο σώμα.
  3. Να εξηγείς γιατί τα τρία συστήματα δουλεύουν μαζί.
  4. Να συνδέεις τις συνήθειές σου με την υγεία κάθε συστήματος.

Τρεις δουλειές που δεν σταματούν ποτέ

Ενώ διαβάζεις αυτή τη γραμμή, το σώμα σου κάνει τρία πράγματα χωρίς να του το ζητήσεις: χωνεύει, αναπνέει, στέλνει αίμα παντού.

Καθεμία από αυτές τις δουλειές έχει τα δικά της όργανα — μια ομάδα που συνεργάζεται. Αυτό λέγεται σύστημα.

Τρία συστήματα στο ίδιο σώμα

Διάλεξε σύστημα. Ανάβουν τα δικά του όργανα και σβήνουν τα υπόλοιπα.

Διάλεξε σύστημα

Πεπτικό

Σπάει την τροφή σε θρεπτικά συστατικά και τα παραδίδει στο αίμα. Η διαδρομή είναι μία και χωρίς παρακάμψεις.

Τα όργανά του: στόμα · οισοφάγος · στομάχι · λεπτό έντερο · παχύ έντερο

Ένα πλαστικό ομοίωμα ανθρώπινου κορμού πάνω σε τραπέζι, ανοιχτό μπροστά. Φαίνονται οι δύο πνεύμονες, η καρδιά ανάμεσά τους, το συκώτι από κάτω και τα έντερα πιο χαμηλά.
Ένα ομοίωμα του σώματος σε σχολική τάξη. Βρες τους δύο πνεύμονες και την καρδιά ανάμεσά τους: εκεί συναντιούνται το αναπνευστικό και το κυκλοφορικό. Πιο κάτω, το καφέ συκώτι και τα έντερα ανήκουν στο πεπτικό.Φωτογραφία: Wolfmann · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Γιατί τα τρία δουλεύουν μαζί

Δοκίμασε να τα σκεφτείς χωριστά και θα δεις ότι δεν βγαίνει:

  • Το φαγητό χωρίς το αίμα θα έμενε στο έντερο και δεν θα έφτανε πουθενά.
  • Το οξυγόνο χωρίς το αίμα θα έμενε στους πνεύμονες.
  • Το αίμα χωρίς τα άλλα δύο δεν θα είχε τίποτα να μεταφέρει.

Γι' αυτό όταν τρέχεις, αναπνοή και καρδιά επιταχύνουν μαζί: λαχανιάζεις και η καρδιά σου χτυπάει γρήγορα, γιατί οι μύες σου ζητούν περισσότερο οξυγόνο. Η πέψη, αντίθετα, περιμένει: γι' αυτό δεν τρέχουμε αμέσως μετά από μεγάλο φαγητό.

ΣύστημαΌργαναΔουλειά
Πεπτικόστόμα, στομάχι, έντερα, συκώτισπάει την τροφή σε θρεπτικά
Αναπνευστικόμύτη, τραχεία, πνεύμονεςπαίρνει οξυγόνο, βγάζει διοξείδιο
Κυκλοφορικόκαρδιά, αρτηρίες, φλέβεςμεταφέρει τα πάντα παντού

Συνήθειες για κάθε σύστημα

Τα όργανα δεν τα βλέπεις, αλλά οι συνήθειές σου φτάνουν ως εκεί.

ΣύστημαΤι το βοηθάειΤι το βλάπτει
Πεπτικόκαλό μάσημα, φρούτα και λαχανικά, νερόβιαστικό φαγητό, πολλά γλυκά
Αναπνευστικόκαθαρός αέρας, παιχνίδι έξω, άσκησηκαπνός από τσιγάρο, κλειστά δωμάτια
Κυκλοφορικότρέξιμο και κίνηση κάθε μέραπολλές ώρες καθιστός, πολύ αλάτι

Παραδείγματα

Η Μυρτώ το λύνει σιγά σιγά · Παράδειγμα 1

Γιατί λαχανιάζεις όταν ανεβαίνεις σκάλες;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Πού πηγαίνει ένα μήλο που έφαγες;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

ΔιάλεξεΆσκηση 1 από 7
Σε ποιο σύστημα ανήκει η καρδιά;
Διαλέγω

Ερώτηση 1 από 7

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 4

Πώς λέγεται ο σωλήνας που φέρνει την τροφή από το στόμα στο στομάχι;

Γράφω

Σκαλί 1 από 4 · Θυμάμαι

Τα κατάφερες;

  • Να ονομάζεις τα όργανα της πέψης, της αναπνοής και της κυκλοφορίας.
  • Να περιγράφεις τη διαδρομή της τροφής και του αέρα μέσα στο σώμα.
  • Να εξηγείς γιατί τα τρία συστήματα δουλεύουν μαζί.
  • Να συνδέεις τις συνήθειές σου με την υγεία κάθε συστήματος.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;