Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κριτικό κείμενο 300–400 λέξεων

Σχέδιο, πρόλογος, παράγραφοι με επιχειρήματα, επίλογος: πώς χωράς μια θέση σε 400 λέξεις.

50 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Έκφραση - Έκθεση Γ΄ Λυκείου, 4 ενότητες

Στις Πανελλήνιες2026 Δ ·2025 επαν. Δ ·2025 Δ ·2024 επαν. Δ ·2024 Δ ·2023 επαν. Δ ·2023 Δ ·2022 επαν. Δ ·2022 Δ ·2021 επαν. Δ ·2021 Δ ·2020 επαν. Δ ·2020 Δ

Θα μάθεις να

  1. Να φτιάχνεις σχέδιο για κείμενο 300–400 λέξεων: θέση, επιχειρήματα, αντίρρηση, επίλογος, μοίρασμα λέξεων.
  2. Να γράφεις πρόλογο με αφόρμηση και σαφή θέση.
  3. Να χτίζεις παραγράφους-επιχειρήματα: θεματική περίοδος, αιτιολόγηση, τεκμήρια, κατακλείδα.
  4. Να κλείνεις με επίλογο που συνοψίζει και ανοίγει προοπτική, χωρίς νέα επιχειρήματα.

Τετρακόσιες λέξεις είναι λίγες

Ένα κείμενο 300–400 λέξεων είναι περίπου πέντε παράγραφοι. Δεν χωράει εισαγωγή που αργεί να φτάσει στο θέμα, ούτε πέντε επιχειρήματα. Χωράει μία θέση, δύο ή τρία επιχειρήματα καλά αναπτυγμένα, ίσως μία αντίρρηση που απαντάς, και έναν επίλογο. Γι' αυτό το κριτικό κείμενο γράφεται πρώτα σε σχέδιο.

ΜέροςΤι κάνειΛέξεις, περίπου
τίτλος (αν είναι άρθρο)συμπυκνώνει τη θέση ή προκαλεί ενδιαφέρον3–8
πρόλογοςαφόρμηση και θέση50–70
κύριο μέρος2–3 παράγραφοι, μία για κάθε επιχείρημα ή σκέλος220–260
επίλογοςσύνοψη και προοπτική40–60

Ο πρόλογος: από την αφόρμηση στη θέση

Ο πρόλογος κάνει δύο δουλειές: τραβά τον αναγνώστη και λέει τη θέση σου. Η αφόρμηση μπορεί να είναι:

  • ένα περιστατικό ή μια παρατήρηση («Την περασμένη εβδομάδα ρώτησα…»),
  • ένα στοιχείο ή αριθμός,
  • μια ερώτηση που θα απαντήσει το κείμενο,
  • μια γνωστή άποψη που θα συζητήσεις ή θα αμφισβητήσεις.

Ό,τι κι αν διαλέξεις, η τελευταία πρόταση του προλόγου είναι συνήθως η θέση: τι θα υποστηρίξεις. Ο αναγνώστης πρέπει να την ξέρει πριν από το κύριο μέρος.

Η παράγραφος-επιχείρημα

Κάθε παράγραφος του κύριου μέρους είναι ένα επιχείρημα: μια θέση που στηρίζεται.

ΚομμάτιΤι κάνειΠαράδειγμα
θεματική περίοδοςλέει το επιχείρημα«Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να γίνει ένας αναγνώστης που δεν κουράζεται.»
αιτιολόγησηεξηγεί γιατί ισχύειδείχνει τις αδυναμίες ενός κειμένου που έγραψες εσύ
τεκμήριατο κάνουν πειστικόένα παράδειγμα, ένα στοιχείο, μια σύγκριση, μια αναλογία
κατακλείδα (προαιρετική)δένει με τη θέση«Για έναν μαθητή χωρίς βοήθεια, αυτό δεν είναι μικρό πράγμα.»

Τεκμήρια που δουλεύουν σε κείμενο μαθητή: παραδείγματα από την εμπειρία σου ή από την επικαιρότητα, ιδέες από τα κείμενα της εξέτασης, λογικός συλλογισμός (αίτιο και αποτέλεσμα), σύγκριση ή αναλογία. Όχι επινοημένες «έρευνες έδειξαν ότι…» χωρίς πηγή.

Η αντίρρηση που απαντάς

Ένα κείμενο που προβλέπει την αντίθετη άποψη και της απαντά πείθει περισσότερο από ένα που κάνει πως δεν υπάρχει. Το σχήμα είναι η παραχώρηση και η αντίκρουση: «Θα μπορούσε κανείς να πει ότι… Όμως…». Μία τέτοια παράγραφος αρκεί. (Η επόμενη ενότητα, «Συμφωνώ, διαφωνώ, αντικρούω», ασχολείται μόνο με αυτό.)

Ο επίλογος

Ο επίλογος δεν φέρνει νέο επιχείρημα. Κάνει δύο πράγματα: θυμίζει τη θέση, ιδωμένη πια μέσα από όσα ειπώθηκαν, και ανοίγει μια προοπτική: μια πρόταση, μια ευχή, ένα ερώτημα για το μέλλον. Μια φράση που μένει είναι κέρδος, αλλά όχι αν είναι κενή («Ας ελπίσουμε σε ένα καλύτερο αύριο»).

Χτίσε το σχέδιο

Τα πέντε κομμάτια του σχεδίου για το άρθρο «Ο συνεργάτης που δεν κουράζεται», ανακατεμένα. Βάλε τα στη σειρά του κειμένου.

Πάτα τα κομμάτια με τη σειρά

Η σειρά σου

  1. 1
  2. 2
  3. 3
  4. 4
  5. 5

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Δική μας εκφώνηση: «Αξιοποιώντας τα Κείμενα 1 και 2 της ενότητας “Σύγκριση κειμένων”, γράφεις άρθρο 350–400 λέξεων για τη σχολική εφημερίδα, στο οποίο: α) εξηγείς πώς τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να βοηθήσουν τη μάθηση, β) παρουσιάζεις τους κινδύνους και προτείνεις πώς να αντιμετωπιστούν.»

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Βελτίωσε τον πρόλογο: «Στη σημερινή εποχή η τεχνολογία έχει μπει παντού στη ζωή μας. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα σημαντικό θέμα που απασχολεί πολλούς ανθρώπους. Σε αυτό το άρθρο θα μιλήσω για αυτό.»

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 3

Η παράγραφος «Η τεχνητή νοημοσύνη έχει πολλά οφέλη. Είναι πολύ χρήσιμη για τους μαθητές. Γι' αυτό πρέπει να τη χρησιμοποιούμε.» δεν είναι επιχείρημα. Γιατί, και πώς διορθώνεται;

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Τι πρέπει να κάνει ο πρόλογος ενός κριτικού κειμένου;

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 5

Ποια είναι τα κομμάτια μιας παραγράφου-επιχειρήματος;

Τα κατάφερες;

  • Να φτιάχνεις σχέδιο για κείμενο 300–400 λέξεων: θέση, επιχειρήματα, αντίρρηση, επίλογος, μοίρασμα λέξεων.
  • Να γράφεις πρόλογο με αφόρμηση και σαφή θέση.
  • Να χτίζεις παραγράφους-επιχειρήματα: θεματική περίοδος, αιτιολόγηση, τεκμήρια, κατακλείδα.
  • Να κλείνεις με επίλογο που συνοψίζει και ανοίγει προοπτική, χωρίς νέα επιχειρήματα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;