Μετάβαση στο περιεχόμενο

Συμφωνώ, διαφωνώ, αντικρούω

Πώς απαντάς σε μια άποψη ή σε ένα στερεότυπο του κειμένου με επιχειρήματα, όχι με συνθήματα.

45 λεπτά

Στις Πανελλήνιες2025 επαν. Δ ·2024 επαν. Δ ·2024 Δ

Θα μάθεις να

  1. Να τοποθετείσαι απέναντι σε μια άποψη: αποδοχή, μερική αποδοχή, απόρριψη, και να το δηλώνεις καθαρά.
  2. Να αντικρούεις με αντιπαράδειγμα, με αμφισβήτηση των τεκμηρίων, με ανάδειξη λογικού σφάλματος ή με άλλη ερμηνεία.
  3. Να αναγνωρίζεις τα συνηθισμένα λογικά σφάλματα: γενίκευση, ψευδοδίλημμα, επίθεση στο πρόσωπο, επίκληση στο πλήθος.
  4. Να απαντάς σε ένα στερεότυπο με επιχειρήματα, σε κείμενο 300–400 λέξεων.

Απαντάς σε μια άποψη

Πολλές εκφωνήσεις του Θέματος Δ σού δίνουν μια άποψη, συχνά από τα κείμενα, και σου ζητούν να τοποθετηθείς: να συμφωνήσεις, να διαφωνήσεις, ή να πεις τι δέχεσαι και τι όχι. Η άποψη μπορεί να είναι καλά τεκμηριωμένη, ή μπορεί να είναι στερεότυπο: μια έτοιμη, απλουστευτική γενίκευση για μια ομάδα ανθρώπων («οι νέοι είναι αδιάφοροι», «οι ηλικιωμένοι δεν καταλαβαίνουν την τεχνολογία»).

Τρεις τοποθετήσεις είναι δυνατές, και την επιλογή σου τη λες καθαρά, στον πρόλογο:

ΤοποθέτησηΣχήμαΔιατύπωση
αποδοχήσυμφωνώ και προσθέτω κάτι δικό μου«Συμφωνώ, και θα πρόσθετα ότι…»
μερική αποδοχήδέχομαι ένα μέρος, περιορίζω το άλλο«Είναι αλήθεια ότι…, ωστόσο…»
απόρριψηαντικρούω με επιχειρήματα«Η άποψη αυτή παραβλέπει ότι…»

Η μερική αποδοχή είναι συχνά η πιο πειστική. Δείχνει ότι άκουσες την άλλη πλευρά, και κάνει τη διαφωνία σου πιο δύσκολο να απορριφθεί.

Τέσσερις τρόποι αντίκρουσης

  1. Αντιπαράδειγμα. Μια γενίκευση («όλοι», «κανείς», «ποτέ») πέφτει με μία περίπτωση που δεν ταιριάζει. «Οι νέοι δεν διαβάζουν τίποτα» → η λέσχη ανάγνωσης με δεκαπέντε μέλη.
  2. Αμφισβήτηση των τεκμηρίων. Τι μετριέται; Μήπως η άποψη κοιτάζει μόνο ένα μέρος της εικόνας; «Δεν διαβάζουν» → μετράς μόνο χάρτινα βιβλία;
  3. Ανάδειξη λογικού σφάλματος. Δείχνεις ότι το συμπέρασμα δεν βγαίνει από τις προκείμενες (δες παρακάτω).
  4. Άλλη ερμηνεία. Τα ίδια στοιχεία εξηγούνται αλλιώς. «Διαβάζουν λιγότερα χάρτινα βιβλία» δεν σημαίνει «δεν τους ενδιαφέρει η ανάγνωση», αλλά ίσως «άλλαξαν μέσο».

Τα συνηθισμένα λογικά σφάλματα

ΣφάλμαΠαράδειγμα (δικό μας)Γιατί δεν στέκει
βιαστική γενίκευση«Ο ανιψιός μου δεν διαβάζει· οι νέοι δεν διαβάζουν.»μία περίπτωση δεν είναι κανόνας
ψευδοδίλημμα«Ή απαγορεύουμε τα κινητά ή παραδίδουμε τα παιδιά στις οθόνες.»υπάρχουν και άλλες επιλογές
επίθεση στο πρόσωπο«Τι να ξέρει αυτός για το σχολείο; Δεν είναι καν δάσκαλος.»κρίνεται το επιχείρημα, όχι ποιος το λέει
επίκληση στο πλήθος«Όλοι το λένε, άρα ισχύει.»η συχνότητα μιας άποψης δεν την αποδεικνύει
«μετά από αυτό, άρα εξαιτίας αυτού»«Από τότε που ήρθαν τα κινητά, πέφτουν οι βαθμοί· φταίνε τα κινητά.»η χρονική σειρά δεν αποδεικνύει αιτία

Επιχείρημα ή σύνθημα;

Όλες οι φράσεις απαντούν στην ίδια άποψη: «Οι νέοι δεν ενδιαφέρονται για τα κοινά». Ξεχώρισε όσες απαντούν με επιχείρημα από όσες απαντούν με σύνθημα ή με επίθεση στο πρόσωπο.

Τι είδους απάντηση;

Αυτά τα λένε όσοι δεν έχουν μιλήσει ποτέ με έφηβο.

0 από 7

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Δική μας εκφώνηση: «Σε τηλεοπτική συζήτηση ακούστηκε η άποψη: “Οι σημερινοί νέοι δεν διαβάζουν τίποτα· μεγαλώνοντας με οθόνες, θα γίνουν ενήλικες χωρίς φαντασία.” Σε άρθρο 350–400 λέξεων για το προσωπικό σου ιστολόγιο, να απαντήσεις στην άποψη αυτή: α) τι από αυτήν δέχεσαι, β) σε τι διαφωνείς και γιατί.»

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 2

Ποιο λογικό σφάλμα κάνει το δικό μας απόσπασμα, και πώς θα το αντέκρουες; «Από τότε που τα σχολεία απέκτησαν διαδραστικούς πίνακες, οι βαθμοί στις εξετάσεις έπεσαν. Οι πίνακες, λοιπόν, βλάπτουν τη μάθηση.»

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Παράδειγμα 3

Γράψε μια πρόταση μερικής αποδοχής για την άποψη: «Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάνουν τους νέους πιο μοναχικούς.»

Σκέψου το πρώτα. Μετά δες την απάντηση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποια διατύπωση δείχνει μερική αποδοχή μιας άποψης;

Ασκήσεις

ΘυμάμαιΆσκηση 1 από 5

Ονόμασε τους τέσσερις τρόπους αντίκρουσης της ενότητας.

Τα κατάφερες;

  • Να τοποθετείσαι απέναντι σε μια άποψη: αποδοχή, μερική αποδοχή, απόρριψη, και να το δηλώνεις καθαρά.
  • Να αντικρούεις με αντιπαράδειγμα, με αμφισβήτηση των τεκμηρίων, με ανάδειξη λογικού σφάλματος ή με άλλη ερμηνεία.
  • Να αναγνωρίζεις τα συνηθισμένα λογικά σφάλματα: γενίκευση, ψευδοδίλημμα, επίθεση στο πρόσωπο, επίκληση στο πλήθος.
  • Να απαντάς σε ένα στερεότυπο με επιχειρήματα, σε κείμενο 300–400 λέξεων.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;