Μετάβαση στο περιεχόμενο

Πίνακας τιμών βρόχων

Το Θέμα Β βήμα βήμα: μία γραμμή για κάθε αλλαγή, οι έλεγχοι των συνθηκών, και τι τυπώνεται.

40 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Ανάπτυξη Εφαρμογών σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον Γ΄ Λυκείου, 1 ενότητα

Στις Πανελλήνιες2023 Β ·2021 Α ·2020 επαν. Β ·2020 Α

Θα μάθεις να

  1. Να συμπληρώνεις πίνακα τιμών για βρόχους ΟΣΟ, ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ και ΓΙΑ, μία εντολή τη φορά.
  2. Να βρίσκεις τι εμφανίζει ένα τμήμα κώδικα, και με ποια σειρά.
  3. Να μετράς πόσες φορές εκτελείται μια εντολή και πόσες ελέγχεται μια συνθήκη, και σε εμφωλευμένους βρόχους.
  4. Να εκτελείς βρόχους που χωρίζουν αριθμό σε ψηφία με DIV και MOD.

Τι ζητά το Θέμα Β

Το Θέμα Β δίνει σχεδόν πάντα ένα τμήμα κώδικα και ζητά ένα από τρία πράγματα: τι θα εμφανιστεί, ποιες τιμές παίρνουν οι μεταβλητές σε κάθε επανάληψη, ή πόσες φορές εκτελείται μια εντολή. Και τα τρία λύνονται με το ίδιο εργαλείο: τον πίνακα τιμών.

Ο πίνακας τιμών είναι η εκτέλεση του προγράμματος στο χαρτί. Εσύ γίνεσαι ο υπολογιστής. Δεν μαντεύεις τι «θέλει να κάνει» ο κώδικας. Κάνεις ό,τι λέει, μία εντολή τη φορά.

Αν η εκφώνηση δίνει έτοιμο πίνακα με λιγότερες στήλες, ακολουθείς τον δικό της. Συνήθως ζητά μία γραμμή ανά επανάληψη, με τις τιμές στο τέλος του σώματος. Τον λεπτομερή πίνακα τον κάνεις στο πρόχειρο και αντιγράφεις ό,τι ζητείται.

Ο βρόχος ΟΣΟ

Διπλασιασμός και αφαίρεση
  1. x ← 1
  2. y ← 20
  3. σημειωμένη γραμμή: ΟΣΟ x < y ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  4. x ← x * 2
  5. y ← y - 3
  6. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  7. ΓΡΑΨΕ x, y

Ο πίνακας τιμών, γραμμή γραμμή

Πριν πατήσεις, πες δυνατά την επόμενη γραμμή. Στους ελέγχους της γραμμής 3 η τιμή της συνθήκης μένει κρυφή ένα πάτημα: πες αν είναι ΑΛΗΘΗΣ πριν τη δεις.

ΒήμαΓραμμήxyx < yΈξοδος
Ζωντανή ενημέρωση

Το συχνότερο λάθος εδώ είναι να σταματήσεις τον βρόχο στη μέση του σώματος. Ο ΟΣΟ ελέγχει μόνο στην κορυφή. Μόλις μπει στο σώμα, το εκτελεί ολόκληρο.

Ψηφία με DIV και MOD

Μια οικογένεια ασκήσεων που επανέρχεται: ο βρόχος που «τρώει» έναν αριθμό ψηφίο ψηφίο. Το ν MOD 10 δίνει το τελευταίο ψηφίο. Το ν DIV 10 το πετάει.

Άθροισμα και πλήθος ψηφίων του 3507

Πριν από κάθε γραμμή πες τη νέα τιμή. Στη γραμμή 5 σκέψου μόνο το τελευταίο ψηφίο, στη γραμμή 8 τον αριθμό χωρίς αυτό. Το μηδέν στη μέση του 3507 είναι κι αυτό ψηφίο: μετριέται, απλώς δεν προσθέτει τίποτα.

  1. τρέχουσα γραμμή: ν ← 3507
  2. s ← 0
  3. π ← 0
  4. ΟΣΟ ν > 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ
  5. ψ ← ν MOD 10
  6. s ← s + ψ
  7. π ← π + 1
  8. ν ← ν DIV 10
  9. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  10. ΓΡΑΨΕ s, π

Ξεκινάμε. Καμία μεταβλητή δεν έχει ακόμα τιμή.Γραμμή 1: τι τιμή θα πάρει το ν;

Μεταβλητές

—

Έξοδος

Ο βρόχος ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ

Εδώ ο έλεγχος είναι στο τέλος, άρα στον πίνακα γράφεται μετά το σώμα. Και ο βρόχος βγαίνει όταν η συνθήκη γίνει αληθής.

Αφαίρεση μέχρι να πέσει κάτω από το 10
  1. κ ← 0
  2. α ← 50
  3. ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  4. α ← α - 12
  5. κ ← κ + 1
  6. ΓΡΑΨΕ κ, α
  7. σημειωμένη γραμμή: ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ α < 10

Μία γραμμή ανά επανάληψη, όπως τη ζητά συνήθως η εκφώνηση

Κάθε γραμμή είναι οι τιμές στο τέλος μιας επανάληψης, μαζί με τον έλεγχο της γραμμής 7. Πες τον έλεγχο πριν τον δεις: εδώ ΑΛΗΘΗΣ σημαίνει «σταμάτα».

ΒήμαΕπανάληψηακΈξοδοςα < 10
Ζωντανή ενημέρωση

ΓΙΑ μέσα σε ΓΙΑ

Στον ΓΙΑ, η γραμμή του βρόχου κάνει τρία πράγματα: δίνει τιμή στον μετρητή, τον συγκρίνει με το τέλος, και στο επόμενο πέρασμα τον αυξάνει. Όταν ο εσωτερικός ξεκινά από τον μετρητή του εξωτερικού, κάθε πέρασμα του εξωτερικού έχει άλλο πλήθος.

Γινόμενα i · j για j από i έως 3

Πες κάθε τιμή του j και κάθε έλεγχο πριν τον δεις. Πρόσεξε από πού ξεκινά το j σε κάθε νέα τιμή του i: όχι από το 1, αλλά από το i.

  1. τρέχουσα γραμμή: ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 3
  2. ΓΙΑ j ΑΠΟ i ΜΕΧΡΙ 3
  3. ΓΡΑΨΕ i * j
  4. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ
  5. ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Ξεκινάμε. Καμία μεταβλητή δεν έχει ακόμα τιμή.Γραμμή 1: τι τιμή θα πάρει το i;

Μεταβλητές

—

Έξοδος

Πόσες φορές εκτελείται

Δομή, με nn επαναλήψειςΣώμαΈλεγχοι συνθήκης
ΟΣΟnnn+1n + 1
ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥnn, με n≥1n \ge 1nn
ΓΙΑnnn+1n + 1 συγκρίσεις του μετρητή

Σε εμφωλευμένους βρόχους, μια εντολή του εσωτερικού σώματος εκτελείται τόσες φορές όσο το άθροισμα των επαναλήψεων του εσωτερικού, για όλες τις τιμές του εξωτερικού.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Θέμα Β. Να γράψεις τις τιμές που εμφανίζει το τμήμα: α ← 2 · β ← 30 · ΟΣΟ β > α ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ · ΑΝ β MOD 2 = 0 ΤΟΤΕ β ← β DIV 2 ΑΛΛΙΩΣ β ← β − α ΤΕΛΟΣ_ΑΝ · α ← α + 1 · ΓΡΑΨΕ α, β · ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Πόσες φορές εκτελείται η εντολή c ← c + 1 στο τμήμα: ΓΙΑ κ ΑΠΟ 2 ΜΕΧΡΙ 30 ΜΕ_ΒΗΜΑ 7 · ΓΙΑ m ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ κ DIV 4 · c ← c + 1;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Τι εμφανίζει το τμήμα: ν ← 1720 · αντ ← 0 · ΟΣΟ ν > 0 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ · αντ ← αντ * 10 + ν MOD 10 · ν ← ν DIV 10 · ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ · ΓΡΑΨΕ αντ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Το τμήμα s ← 0 · πλ ← 0 · ΑΡΧΗ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ · ΔΙΑΒΑΣΕ x · s ← s + x · πλ ← πλ + 1 · ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ s > 50 · ΓΡΑΨΕ πλ, s εκτελείται με είσοδο 18, 25, 4, 9, 30. Τι εμφανίζεται;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 5

Θέμα Γ. Για το τμήμα ΓΙΑ i ΑΠΟ 1 ΜΕΧΡΙ 4 · x ← i · π ← 0 · ΟΣΟ x < 10 ΕΠΑΝΑΛΑΒΕ · x ← x * 3 · π ← π + 1 · ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ · ΓΡΑΨΕ i, x, π · ΤΕΛΟΣ_ΕΠΑΝΑΛΗΨΗΣ (α) να γράψεις τι εμφανίζεται, (β) να βρεις πόσες φορές ελέγχεται η συνθήκη x < 10.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 10
Ένας βρόχος ΟΣΟ εκτελεί το σώμα του 44 φορές. Πόσες φορές ελέγχεται η συνθήκη του;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 8

Ένας βρόχος ΟΣΟ εκτελεί το σώμα του 77 φορές. Πόσες φορές ελέγχεται η συνθήκη του;

Τα κατάφερες;

  • Να συμπληρώνεις πίνακα τιμών για βρόχους ΟΣΟ, ΜΕΧΡΙΣ_ΟΤΟΥ και ΓΙΑ, μία εντολή τη φορά.
  • Να βρίσκεις τι εμφανίζει ένα τμήμα κώδικα, και με ποια σειρά.
  • Να μετράς πόσες φορές εκτελείται μια εντολή και πόσες ελέγχεται μια συνθήκη, και σε εμφωλευμένους βρόχους.
  • Να εκτελείς βρόχους που χωρίζουν αριθμό σε ψηφία με DIV και MOD.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;