Τριγωνομετρικές συναρτήσεις
Ο μοναδιαίος κύκλος και οι περιοδικές γραφικές παραστάσεις.
28 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να μετατρέπεις μοίρες σε ακτίνια και αντίστροφα, και να εξηγείς τι μετράει το ακτίνιο.
- Να ορίζεις ημίτονο, συνημίτονο και εφαπτομένη πάνω στον τριγωνομετρικό κύκλο.
- Να βρίσκεις το πρόσημο κάθε αριθμού από το τεταρτημόριο, χωρίς πίνακα.
- Να αναγνωρίζεις περίοδο, πλάτος και μετατόπιση στη γραφική παράσταση ημιτόνου και συνημιτόνου.
Το ακτίνιο μετράει μήκος, όχι μοίρες
Η μοίρα είναι σύμβαση: κάποιος αποφάσισε να κόψει τον κύκλο σε κομμάτια. Το ακτίνιο δεν είναι σύμβαση — προκύπτει από τον ίδιο τον κύκλο.
Ένα ακτίνιο είναι η γωνία που βαίνει σε τόξο μήκους ίσου με την ακτίνα. Επειδή η περιφέρεια είναι , ολόκληρος ο κύκλος είναι ακτίνια.
Οι μετατροπές είναι μία απλή μέθοδος των τριών:
| Μοίρες | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ακτίνια |
Ο τριγωνομετρικός κύκλος
Στο ορθογώνιο τρίγωνο το ημίτονο ορίστηκε ως «απέναντι προς υποτείνουσα», και δούλευε μόνο για οξείες γωνίες. Ο μοναδιαίος κύκλος λύνει το πρόβλημα μια για πάντα.
Πάνω σε κύκλο ακτίνας , φέρνεις τη γωνία από τον θετικό ημιάξονα και κοιτάς πού πέφτει το σημείο:
- το συνημίτονο είναι η τετμημένη του σημείου — πόσο δεξιά βρίσκεται
- το ημίτονο είναι η τεταγμένη του — πόσο ψηλά βρίσκεται
Τίποτα δεν χρειάζεται να είναι οξύ. Η γωνία μπορεί να είναι , ή : το σημείο υπάρχει πάντα και έχει πάντα δύο συντεταγμένες.
Από τον ορισμό βγαίνει αμέσως η βασική ταυτότητα: το σημείο ανήκει σε κύκλο ακτίνας , άρα
Είναι το Πυθαγόρειο θεώρημα, τίποτα άλλο.
Και η εφαπτομένη:
που δεν ορίζεται όταν , δηλαδή στις και — εκεί το σημείο κάθεται πάνω στον κατακόρυφο άξονα και η αναλογία εκτοξεύεται.
Οι γραφικές παραστάσεις
Άφησε τη γωνία να τρέχει και κατέγραψε το ύψος του σημείου: παίρνεις το ημίτονο ως συνάρτηση. Το σημείο γυρίζει στη θέση του κάθε , άρα η συνάρτηση επαναλαμβάνεται κάθε . Αυτό σημαίνει περιοδική.
Για τη γενική μορφή :
- το είναι το πλάτος: πόσο ψηλά και χαμηλά φτάνει
- η περίοδος είναι : μεγαλύτερο σημαίνει πιο σφιχτές κορυφές
Λυμένα παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Μετέτρεψε τις σε ακτίνια και βρες το
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Αν και η είναι στο δεύτερο τεταρτημόριο, βρες το
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Βρες περίοδο και πλάτος της
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 4
Γιατί δεν ορίζεται η ;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Πόσα ακτίνια είναι οι ;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να μετατρέπεις μοίρες σε ακτίνια και αντίστροφα, και να εξηγείς τι μετράει το ακτίνιο.
- Να ορίζεις ημίτονο, συνημίτονο και εφαπτομένη πάνω στον τριγωνομετρικό κύκλο.
- Να βρίσκεις το πρόσημο κάθε αριθμού από το τεταρτημόριο, χωρίς πίνακα.
- Να αναγνωρίζεις περίοδο, πλάτος και μετατόπιση στη γραφική παράσταση ημιτόνου και συνημιτόνου.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.