Μετάβαση στο περιεχόμενο

Μετρικές σχέσεις στα τρίγωνα

Γενικευμένο Πυθαγόρειο και ο νόμος των συνημιτόνων.

28 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Άλγεβρα Β΄ Λυκείου, §3.10 · Ευκλείδεια Γεωμετρία Β΄ Λυκείου, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να διατυπώνεις τον νόμο των συνημιτόνων και να τον αναγνωρίζεις ως γενίκευση του Πυθαγορείου.
  2. Να κρίνεις αν ένα τρίγωνο είναι οξυγώνιο, ορθογώνιο ή αμβλυγώνιο συγκρίνοντας τετράγωνα πλευρών.
  3. Να υπολογίζεις άγνωστη πλευρά ή γωνία τριγώνου από τις υπόλοιπες.
  4. Να επιλέγεις ανάμεσα στον νόμο των συνημιτόνων και στον νόμο των ημιτόνων.

Το Πυθαγόρειο με διόρθωση

Το Πυθαγόρειο θεώρημα ισχύει μόνο σε ορθογώνιο τρίγωνο. Η ερώτηση που γεννάει όλο το κεφάλαιο είναι: και στα υπόλοιπα;

Η απάντηση είναι ότι η σχέση α2=β2+γ2\alpha^2 = \beta^2 + \gamma^2 δεν καταρρέει — διορθώνεται:

α2=β2+γ2−2βγ συνA\alpha^2 = \beta^2 + \gamma^2 - 2\beta\gamma\,\sigma\upsilon\nu A

Ο τελευταίος όρος είναι η διόρθωση, και το πρόσημό της κρίνεται εξ ολοκλήρου από τη γωνία AA:

  • AA οξεία → συνA>0\sigma\upsilon\nu A > 0 → η διόρθωση αφαιρεί → α2<β2+γ2\alpha^2 < \beta^2 + \gamma^2
  • A=90°A = 90° → συνA=0\sigma\upsilon\nu A = 0 → καμία διόρθωση → Πυθαγόρειο
  • AA αμβλεία → συνA<0\sigma\upsilon\nu A < 0 → η διόρθωση προσθέτει → α2>β2+γ2\alpha^2 > \beta^2 + \gamma^2

Ο νόμος των συνημιτόνων

Οι δύο πλευρές που περιέχουν τη γωνία μένουν σταθερές. Σύρε τη γωνία και παρακολούθησε το α² να περνάει κάτω και πάνω από το β² + γ². Στις 90° τα δύο συμπίπτουν — εκεί ακριβώς είναι το Πυθαγόρειο.

ΑΒΓ

Απέναντι πλευρά α7,21

α² / β²+γ²52 / 100

Η διόρθωση−48

Οξεία γωνία Α

Η διόρθωση αφαιρεί: το α² μένει κάτω από το β² + γ².

Ο νόμος των ημιτόνων

Ο δεύτερος τύπος του κεφαλαίου συνδέει κάθε πλευρά με την απέναντι γωνία της:

αημA=βημB=γημΓ=2R\frac{\alpha}{\eta\mu A} = \frac{\beta}{\eta\mu B} = \frac{\gamma}{\eta\mu \Gamma} = 2R

όπου RR η ακτίνα του περιγεγραμμένου κύκλου. Το ότι όλοι οι λόγοι βγάζουν τον ίδιο αριθμό, και μάλιστα έναν αριθμό με γεωμετρική σημασία, είναι το εντυπωσιακό εδώ.

Το θεώρημα της διαμέσου

Μια σχέση που προκύπτει κατευθείαν από τον νόμο των συνημιτόνων, εφαρμοσμένο δύο φορές:

μα2=β2+γ22−α24\mu_{\alpha}^2 = \frac{\beta^2 + \gamma^2}{2} - \frac{\alpha^2}{4}

Χρήσιμη κάθε φορά που εμφανίζεται μέσο πλευράς. Η απόδειξη είναι το να γράψεις τον νόμο για τα δύο μικρά τρίγωνα που φτιάχνει η διάμεσος και να προσθέσεις: οι δύο διορθώσεις είναι αντίθετες, γιατί οι δύο γωνίες είναι παραπληρωματικές.

Τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές α, β, γ και τη διάμεσο ΑΜ προς την πλευρά α, που χωρίζει τη ΒΓ σε δύο ίσα μέρη.αβγΑΒΓΜ

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Τρίγωνο με β=5\beta = 5, γ=7\gamma = 7 και A=60°A = 60°. Βρες την α\alpha.

Τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές β = 5 και γ = 7, γωνία Α 60° ανάμεσά τους, και την πλευρά α απέναντι από την Α.60°α57ΑΒΓ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Τρίγωνο με πλευρές 44, 66, 99. Τι είδους είναι;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Δύο δρόμοι φεύγουν από το ίδιο σημείο με γωνία 120°120°. Ένα αυτοκίνητο τρέχει 3030 km στον έναν, ένα άλλο 4040 km στον άλλο. Πόσο απέχουν;

Δύο δρόμοι φεύγουν από το σημείο Α με γωνία 120°, με μήκη 30 km και 40 km, και η απόσταση των άκρων τους σημειωμένη x.120°x30 km40 kmΑΒΓ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Τρίγωνο με α=8\alpha = 8, A=45°A = 45°, B=60°B = 60°. Βρες την β\beta.

Τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρά α = 8, γωνία Α 45° και γωνία Β 60°, και την πλευρά β σημειωμένη.45°60°8βΑΒΓ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Τρίγωνο με πλευρές 44, 66, 99. Τι είδους είναι;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Σε τρίγωνο με β=3\beta = 3, γ=4\gamma = 4 και A=90°A = 90°, πόσο είναι η πλευρά α\alpha;

Τα κατάφερες;

  • Να διατυπώνεις τον νόμο των συνημιτόνων και να τον αναγνωρίζεις ως γενίκευση του Πυθαγορείου.
  • Να κρίνεις αν ένα τρίγωνο είναι οξυγώνιο, ορθογώνιο ή αμβλυγώνιο συγκρίνοντας τετράγωνα πλευρών.
  • Να υπολογίζεις άγνωστη πλευρά ή γωνία τριγώνου από τις υπόλοιπες.
  • Να επιλέγεις ανάμεσα στον νόμο των συνημιτόνων και στον νόμο των ημιτόνων.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;