Μετάβαση στο περιεχόμενο

Εμβαδά και μέτρηση κύκλου

Κανονικά πολύγωνα, τόξα, κυκλικοί τομείς.

27 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Ευκλείδεια Γεωμετρία Β΄ Λυκείου, 2 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να υπολογίζεις εμβαδά τριγώνου με τρεις διαφορετικούς τύπους και να διαλέγεις τον κατάλληλο.
  2. Να εξηγείς από πού προκύπτει το π και γιατί είναι το ίδιο για κάθε κύκλο.
  3. Να υπολογίζεις μήκος τόξου και εμβαδόν κυκλικού τομέα.
  4. Να συνδέεις το κανονικό πολύγωνο με τον κύκλο καθώς οι πλευρές πληθαίνουν.

Τρεις τύποι για το ίδιο εμβαδόν

Το εμβαδόν τριγώνου δεν έχει έναν τύπο αλλά τρεις, και το ζητούμενο είναι να διαλέγεις ανάλογα με τι σου δίνουν.

Βάση επί ύψος. Ο γνωστός από το Γυμνάσιο:

E=α⋅υα2E = \frac{\alpha \cdot \upsilon_{\alpha}}{2}

Δύο πλευρές και η περιεχόμενη γωνία. Ο πιο χρήσιμος στη Β΄ Λυκείου, γιατί το ύψος σπάνια δίνεται:

E=12βγ ημAE = \frac{1}{2}\beta\gamma\,\eta\mu A

Τρεις πλευρές — ο τύπος του Ήρωνα, με τ\tau την ημιπερίμετρο:

E=τ(τ−α)(τ−β)(τ−γ),τ=α+β+γ2E = \sqrt{\tau(\tau - \alpha)(\tau - \beta)(\tau - \gamma)}, \qquad \tau = \frac{\alpha + \beta + \gamma}{2}
Τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές β και γ, τη γωνία Α σημειωμένη και το ύψος υ από το Γ κάθετο στην ΑΒ, που σχηματίζει ορθογώνιο τρίγωνο με υποτείνουσα β.βγυΑΒΓΔ

Από πού βγαίνει το π

Το π\pi δεν είναι αριθμός που κάποιος διάλεξε. Είναι ο λόγος της περιφέρειας προς τη διάμετρο — και η έκπληξη είναι ότι αυτός ο λόγος βγαίνει ο ίδιος για κάθε κύκλο, μικρό ή τεράστιο.

L2R=π  ⟹  L=2πR\frac{L}{2R} = \pi \implies L = 2\pi R

Η περιφέρεια ξετυλιγμένη

Άλλαξε την ακτίνα. Η μπάρα από κάτω είναι η περιφέρεια ξετυλιγμένη σε ευθεία, μετρημένη σε διαμέτρους. Όσο κι αν αλλάξεις τον κύκλο, χωράνε πάντα οι ίδιες περίπου 3,14.

Διάμετρος6

Περιφέρεια18,85

Εμβαδόν28,27

18,85 : 6 = 3,14Διάμετροι πάνω στην περιφέρεια · Ο λόγος περιφέρειας προς διάμετρο δεν εξαρτάται από το μέγεθος του κύκλου. Αυτός ο σταθερός λόγος είναι το π.

Τόξα και τομείς

Ένα τόξο είναι κομμάτι της περιφέρειας και ένας τομέας κομμάτι του δίσκου. Και τα δύο υπολογίζονται με απλή αναλογία: πόσο μέρος του κύκλου καταλαμβάνει η επίκεντρη γωνία.

Με τη γωνία μ\mu σε μοίρες:

ℓ=2πR⋅μ360,E=πR2⋅μ360\ell = 2\pi R \cdot \frac{\mu}{360}, \qquad E = \pi R^2 \cdot \frac{\mu}{360}

Σε ακτίνια οι τύποι γίνονται πιο καθαροί, και εδώ φαίνεται γιατί αξίζουν τα ακτίνια:

ℓ=Rθ,E=12R2θ\ell = R\theta, \qquad E = \frac{1}{2}R^2\theta

Κανονικά πολύγωνα και το όριο

Ένα κανονικό πολύγωνο ν\nu πλευρών εγγράφεται σε κύκλο ακτίνας RR. Το εμβαδόν του είναι

E=12νR2ημ360°νE = \frac{1}{2} \nu R^2 \eta\mu\frac{360°}{\nu}

γιατί χωρίζεται σε ν\nu ίσα τρίγωνα με δύο πλευρές RR και περιεχόμενη γωνία 360°ν\frac{360°}{\nu} — ο δεύτερος τύπος εμβαδού, ν\nu φορές.

Κανονικό οκτάγωνο εγγεγραμμένο σε κύκλο κέντρου Ο, με ένα από τα ίσα τρίγωνά του: δύο ακτίνες R και την επίκεντρη γωνία 360°/ν ανάμεσά τους.ΟR360°/νΑΒΓΔΕΖΗΘ

Καθώς το ν\nu μεγαλώνει, το πολύγωνο γίνεται όλο και πιο δυσδιάκριτο από τον κύκλο, και το εμβαδόν του πλησιάζει το πR2\pi R^2:

ν\nuΕμβαδόν (για R=1R = 1)
662,5982{,}598
12123,0003{,}000
50503,1333{,}133
3603603,14153{,}1415
κύκλος3,14159…3{,}14159\ldots

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Τρίγωνο με β=6\beta = 6, γ=10\gamma = 10 και περιεχόμενη γωνία 30°30°. Βρες το εμβαδόν.

Τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές β = 6 και γ = 10 και την περιεχόμενη γωνία Α 30°.30°610ΑΒΓ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Κυκλικός τομέας με ακτίνα 66 cm και επίκεντρη γωνία 120°120°. Βρες μήκος τόξου και εμβαδόν.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Τρίγωνο με πλευρές 55, 66, 77. Βρες το εμβαδόν.

Τρίγωνο ΑΒΓ με πλευρές 5, 6 και 7.675ΑΒΓ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Κανονικό εξάγωνο εγγεγραμμένο σε κύκλο ακτίνας 44. Πόσο εμβαδόν χάνει σε σχέση με τον κύκλο;

Κανονικό εξάγωνο εγγεγραμμένο σε κύκλο κέντρου Ο με ακτίνα 4.Ο4ΑΒΓΔΕΖ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Τρίγωνο με β=6\beta = 6, γ=10\gamma = 10 και περιεχόμενη γωνία 30°30°. Πόσο είναι το εμβαδόν;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Πόσο είναι το εμβαδόν κύκλου ακτίνας 55 cm; (Πάρε π=3,14\pi = 3{,}14.)

Τα κατάφερες;

  • Να υπολογίζεις εμβαδά τριγώνου με τρεις διαφορετικούς τύπους και να διαλέγεις τον κατάλληλο.
  • Να εξηγείς από πού προκύπτει το π και γιατί είναι το ίδιο για κάθε κύκλο.
  • Να υπολογίζεις μήκος τόξου και εμβαδόν κυκλικού τομέα.
  • Να συνδέεις το κανονικό πολύγωνο με τον κύκλο καθώς οι πλευρές πληθαίνουν.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Παιχνίδια

Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.

Βρήκες κάποιο λάθος;