Μετάβαση στο περιεχόμενο

Η ευθεία στο επίπεδο

Συντελεστής διεύθυνσης, εξισώσεις και αποστάσεις.

27 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Β΄ Λυκείου Θετικών Σπουδών, §2.1, 2.2, 2.3

Θα μάθεις να

  1. Να συνδέεις τον συντελεστή διεύθυνσης με τη γωνία που σχηματίζει η ευθεία με τον άξονα x.
  2. Να γράφεις την εξίσωση ευθείας από σημείο και κλίση ή από δύο σημεία.
  3. Να αναγνωρίζεις πότε δύο ευθείες είναι παράλληλες και πότε κάθετες.
  4. Να υπολογίζεις την απόσταση σημείου από ευθεία.

Η κλίση είναι εφαπτομένη

Ο συντελεστής διεύθυνσης μιας ευθείας δεν είναι απλώς «πόσο ανεβαίνει». Είναι η εφαπτομένη της γωνίας που σχηματίζει με τον θετικό ημιάξονα OxOx:

λ=εφ ω\lambda = \varepsilon\varphi\,\omega

Από αυτό βγαίνουν αμέσως τρία πράγματα που αλλιώς θα ήταν κανόνες προς απομνημόνευση:

  • λ>0\lambda > 0 σημαίνει οξεία γωνία — η ευθεία ανεβαίνει.
  • λ<0\lambda < 0 σημαίνει αμβλεία γωνία — κατεβαίνει.
  • Κατακόρυφη ευθεία δεν έχει συντελεστή διεύθυνσης, γιατί η εφ 90°\varepsilon\varphi\, 90° δεν ορίζεται.

Από δύο σημεία A(x1,y1)A(x_1, y_1) και B(x2,y2)B(x_2, y_2) με x1≠x2x_1 \neq x_2:

λ=y2−y1x2−x1\lambda = \frac{y_2 - y_1}{x_2 - x_1}

Κλίση και τεταγμένη

Το λ στρέφει την ευθεία γύρω από το σημείο τομής της με τον κατακόρυφο άξονα· το β την ανεβοκατεβάζει ολόκληρη. Η δεύτερη, διακεκομμένη ευθεία έχει κλίση −1/λ και μένει πάντα κάθετη.

Ζωντανή ενημέρωση
Κλίση λ
1,5
Κλίση της κάθετης
−0,667
Γινόμενο κλίσεων
−1
  • y = λx + β
  • η κάθετη

Δοκίμασε

Οι μορφές της εξίσωσης

Γνωστό σημείο και κλίση. Η πιο χρήσιμη, γιατί αυτά είναι τα δεδομένα στις περισσότερες ασκήσεις:

y−y0=λ(x−x0)y - y_0 = \lambda(x - x_0)

Τεταγμένη αρχής. Λύνοντας ως προς yy:

y=λx+βy = \lambda x + \beta

Γενική μορφή. Καλύπτει και τις κατακόρυφες, που οι άλλες δύο δεν μπορούν:

Ax+By+Γ=0Ax + By + \Gamma = 0

Παράλληλες και κάθετες

ε1∥ε2  ⟺  λ1=λ2\varepsilon_1 \parallel \varepsilon_2 \iff \lambda_1 = \lambda_2
ε1⊥ε2  ⟺  λ1λ2=−1\varepsilon_1 \perp \varepsilon_2 \iff \lambda_1 \lambda_2 = -1

Η δεύτερη ξενίζει, αλλά βγαίνει από το εσωτερικό γινόμενο. Ένα διάνυσμα παράλληλο στην ευθεία y=λx+βy = \lambda x + \beta είναι το (1,λ)(1, \lambda). Δύο τέτοια είναι κάθετα όταν

(1,λ1)⋅(1,λ2)=1+λ1λ2=0(1, \lambda_1) \cdot (1, \lambda_2) = 1 + \lambda_1 \lambda_2 = 0

δηλαδή ακριβώς όταν λ1λ2=−1\lambda_1\lambda_2 = -1.

Απόσταση σημείου από ευθεία

d(A,ε)=∣Ax0+By0+Γ∣A2+B2d(A, \varepsilon) = \frac{|Ax_0 + By_0 + \Gamma|}{\sqrt{A^2 + B^2}}

Ο τύπος απαιτεί γενική μορφή με μηδέν στο δεξί μέλος. Αν η ευθεία δίνεται ως y=2x+1y = 2x + 1, πρώτα τη γράφεις 2x−y+1=02x - y + 1 = 0 και μετά διαβάζεις A=2A = 2, B=−1B = -1, Γ=1\Gamma = 1.

Η απόλυτη τιμή είναι εκεί γιατί η απόσταση δεν είναι ποτέ αρνητική. Το πρόσημο μέσα της κρύβει πληροφορία — σου λέει σε ποια πλευρά της ευθείας βρίσκεται το σημείο.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Βρες την εξίσωση της ευθείας που περνάει από τα A(1,2)A(1, 2) και B(4,8)B(4, 8)

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Βρες την κάθετη στην y=23x+1y = \frac{2}{3}x + 1 που περνάει από το (6,5)(6, 5)

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Πόσο απέχει το σημείο M(3,−1)M(3, -1) από την ευθεία 4x−3y+2=04x - 3y + 2 = 0;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Δείξε ότι τα A(0,0)A(0, 0), B(4,2)B(4, 2), Γ(2,6)\Gamma(2, 6) σχηματίζουν ορθογώνιο τρίγωνο

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποια είναι η κλίση της ευθείας που περνάει από τα A(1,2)A(1, 2) και B(4,8)B(4, 8);

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Ποια είναι η κλίση της ευθείας που περνάει από τα A(2,1)A(2, 1) και B(5,7)B(5, 7);

Τα κατάφερες;

  • Να συνδέεις τον συντελεστή διεύθυνσης με τη γωνία που σχηματίζει η ευθεία με τον άξονα x.
  • Να γράφεις την εξίσωση ευθείας από σημείο και κλίση ή από δύο σημεία.
  • Να αναγνωρίζεις πότε δύο ευθείες είναι παράλληλες και πότε κάθετες.
  • Να υπολογίζεις την απόσταση σημείου από ευθεία.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;