Το mol και στοιχειομετρία
Η γέφυρα ανάμεσα στα γραμμάρια του εργαστηρίου και στα άτομα.
26 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Χημεία Α΄ Λυκείου, §4.1, 4.4
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς τι είναι το mol και γιατί χρειάζεται.
- Να μετατρέπεις ανάμεσα σε γραμμάρια, mol και σωματίδια.
- Να υπολογίζεις γραμμομοριακή μάζα από χημικό τύπο.
- Να λύνεις στοιχειομετρικό πρόβλημα με τους συντελεστές της εξίσωσης.
Το πρόβλημα που λύνει το mol
Η χημική εξίσωση σου λέει ότι δύο μόρια υδρογόνου αντιδρούν με ένα οξυγόνου. Ωραία — αλλά στο εργαστήριο δεν μετράς μόρια. Ζυγίζεις γραμμάρια.
Πώς μεταφράζεις; Με το mol.
Ο αριθμός λέγεται σταθερά Avogadro και δεν είναι τυχαίος: επιλέχθηκε ώστε ένα mol οποιασδήποτε ουσίας να ζυγίζει, σε γραμμάρια, όσο η σχετική ατομική ή μοριακή της μάζα.
Οι τρεις μετατροπές
όπου τα mol, η μάζα σε γραμμάρια, η γραμμομοριακή μάζα σε g/mol, και το πλήθος σωματιδίων.
Η τελευταία ισχύει μόνο για αέρια σε πρότυπες συνθήκες (, ) — και είναι εντυπωσιακή: ένα mol οποιουδήποτε αερίου πιάνει λίτρα, ανεξάρτητα από το τι αέριο είναι.
Στοιχειομετρία: οι συντελεστές είναι αναλογία mol
Οι συντελεστές μιας ισοσταθμισμένης εξίσωσης δίνουν την αναλογία σε mol — όχι σε γραμμάρια.
υδρογόνου με οξυγόνου. Σε μάζα αυτό είναι με — καθόλου .
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Πόσα mol είναι τα
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Πρώτα η γραμμομοριακή μάζα. Το έχει ένα άνθρακα και δύο οξυγόνα:
Πλήθος μορίων:
Όγκος σε STP:
Ένα ποσό που χωράει σε ένα ποτήρι ως στερεό ξηρό πάγο, καταλαμβάνει σχεδόν λίτρα ως αέριο. Αυτή είναι η διαφορά πυκνότητας ανάμεσα στις καταστάσεις.
Παράδειγμα 2
Πόσα γραμμάρια είναι
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Γραμμομοριακή μάζα, μετρώντας κάθε άτομο:
Από προκύπτει :
Έλεγχος λογικής. Μισό mol πρέπει να δίνει μισή μάζα από ένα mol. Το είναι το μισό του ✓
Παράδειγμα 3
Πόσα g χρειάζονται για την καύση ;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ισοσταθμισμένη εξίσωση πρώτα. Χωρίς αυτήν, καμία αναλογία δεν υπάρχει.
Γραμμάρια A → mol A.
mol A → mol B. Η εξίσωση λέει :
mol B → γραμμάρια B.
Χρειάζονται οξυγόνου για μεθανίου.
Πρόσεξε την παγίδα: η αναλογία μαζών είναι , όχι . Αν είχες πολλαπλασιάσει τα γραμμάρια επί , θα έβγαζες — λάθος στο μισό.
Παράδειγμα 4
Πόσα άτομα υδρογόνου υπάρχουν σε ;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Μόρια αμμωνίας:
Μόρια:
Κάθε μόριο περιέχει τρία άτομα υδρογόνου.
άτομα
Ισοδύναμα, με mol: αμμωνίας περιέχουν ατόμων υδρογόνου.
Δουλεύοντας σε mol αποφεύγεις εντελώς τους τεράστιους αριθμούς — και αυτό ακριβώς είναι το νόημα του mol.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Πόσα mol είναι τα g , με g/mol;
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς τι είναι το mol και γιατί χρειάζεται.
- Να μετατρέπεις ανάμεσα σε γραμμάρια, mol και σωματίδια.
- Να υπολογίζεις γραμμομοριακή μάζα από χημικό τύπο.
- Να λύνεις στοιχειομετρικό πρόβλημα με τους συντελεστές της εξίσωσης.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.