Χημικές αντιδράσεις

Πώς γράφεις και πώς ισοσταθμίζεις μια αντίδραση.

24 λεπτά

Θα μάθεις να

Να γράφεις και να ισοσταθμίζεις μια χημική εξίσωση.
Να εξηγείς γιατί η ισοστάθμιση είναι αναγκαία και τι απαγορεύεται να αλλάξεις.
Να αναγνωρίζεις τα βασικά είδη αντιδράσεων.
Να προβλέπεις αν γίνεται μια αντίδραση απλής αντικατάστασης.

Τι λέει πραγματικά μια χημική εξίσωση

2\text{H}_2 + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{H}_2\text{O}

Διαβάζεται: «δύο μόρια υδρογόνου αντιδρούν με ένα μόριο οξυγόνου και δίνουν δύο μόρια νερού». Ή, στην κλίμακα του εργαστηρίου: «δύο mol με ένα mol δίνουν δύο mol».

Ο συντελεστής μπροστά λέει πόσα. Ο δείκτης μέσα λέει τη σύσταση του μορίου. Η διάκριση είναι ολόκληρη η ενότητα.

Δοκίμασε το μόνος σου. Οι συντελεστές αλλάζουν με τα βελάκια, και ο πίνακας δείχνει τι λείπει.

Ισοστάθμισε την καύση του μεθανίου

Ξεκίνα από το στοιχείο που εμφανίζεται σε μία μόνο ένωση σε κάθε πλευρά — εδώ ο άνθρακας. Άφησε το οξυγόνο τελευταίο, γιατί εμφανίζεται σε δύο προϊόντα.

1CH₄+1O₂1CO₂+1H₂O

Στοιχείο	Αντιδρώντα	Προϊόντα
Ζωντανή ενημέρωση
C	1	1
H	4	2
O	2	3

Δεν ισοσταθμίζεται ακόμα

Η στρατηγική της ισοστάθμισης

Ξεκίνα από στοιχεία που εμφανίζονται σε μία ένωση σε κάθε πλευρά.
Άφησε τελευταία τα στοιχεία που εμφανίζονται σε πολλές ενώσεις — συνήθως το οξυγόνο και το υδρογόνο.
Αν σου βγει κλασματικός συντελεστής, πολλαπλασίασε όλη την εξίσωση ώστε να γίνουν ακέραιοι.
Στο τέλος, μέτρα ξανά όλα τα άτομα.

Είδη αντιδράσεων

Είδος	Σχήμα	Παράδειγμα
Σύνθεση	$\text{A} + \text{B} \rightarrow \text{AB}$	$2\text{Mg} + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{MgO}$
Διάσπαση	$\text{AB} \rightarrow \text{A} + \text{B}$	$\text{CaCO}_3 \rightarrow \text{CaO} + \text{CO}_2$
Απλή αντικατάσταση	$\text{A} + \text{BC} \rightarrow \text{AC} + \text{B}$	$\text{Zn} + 2\text{HCl} \rightarrow \text{ZnCl}_2 + \text{H}_2$
Διπλή αντικατάσταση	$\text{AB} + \text{CD} \rightarrow \text{AD} + \text{CB}$	$\text{AgNO}_3 + \text{NaCl} \rightarrow \text{AgCl} \downarrow + \text{NaNO}_3$
Καύση	καύσιμο $+ \text{O}_2$	$\text{CH}_4 + 2\text{O}_2 \rightarrow \text{CO}_2 + 2\text{H}_2\text{O}$

Λυμένα παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Ισοστάθμισε: $\text{Fe} + \text{O}_2 \rightarrow \text{Fe}_2\text{O}_3$

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ισοστάθμισε την καύση του προπανίου: $\text{C}_3\text{H}_8 + \text{O}_2 \rightarrow \text{CO}_2 + \text{H}_2\text{O}$

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Θα γίνει η $\text{Cu} + \text{ZnSO}_4 \rightarrow$ ;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Τι είδους αντίδραση είναι η $\text{BaCl}_2 + \text{Na}_2\text{SO}_4 \rightarrow \text{BaSO}_4 \downarrow + 2\text{NaCl}$ ;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ασκήσεις

Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.

Βασική

Ποιοι συντελεστές ισοσταθμίζουν την $\text{N}_2 + \text{H}_2 \rightarrow \text{NH}_3$ ;

Τεστ

Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.

Ποιοι συντελεστές ισοσταθμίζουν την

\text{N}_2 + \text{H}_2 \rightarrow \text{NH}_3

;

1, 3, 2

1, 1, 2

2, 3, 2

1, 3, 1

Τα κατάφερες;

Να γράφεις και να ισοσταθμίζεις μια χημική εξίσωση.
Να εξηγείς γιατί η ισοστάθμιση είναι αναγκαία και τι απαγορεύεται να αλλάξεις.
Να αναγνωρίζεις τα βασικά είδη αντιδράσεων.
Να προβλέπεις αν γίνεται μια αντίδραση απλής αντικατάστασης.

Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.