Μετάβαση στο περιεχόμενο

Χημικές αντιδράσεις

Πώς γράφεις και πώς ισοσταθμίζεις μια αντίδραση.

24 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Χημεία Α΄ Λυκείου, §3.5

Θα μάθεις να

  1. Να γράφεις και να ισοσταθμίζεις μια χημική εξίσωση.
  2. Να εξηγείς γιατί η ισοστάθμιση είναι αναγκαία και τι απαγορεύεται να αλλάξεις.
  3. Να αναγνωρίζεις τα βασικά είδη αντιδράσεων.
  4. Να προβλέπεις αν γίνεται μια αντίδραση απλής αντικατάστασης.

Τι λέει πραγματικά μια χημική εξίσωση

2H2+O2→2H2O2\text{H}_2 + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{H}_2\text{O}

Διαβάζεται: «δύο μόρια υδρογόνου αντιδρούν με ένα μόριο οξυγόνου και δίνουν δύο μόρια νερού». Ή, στην κλίμακα του εργαστηρίου: «δύο mol με ένα mol δίνουν δύο mol».

Ο συντελεστής μπροστά λέει πόσα. Ο δείκτης μέσα λέει τη σύσταση του μορίου. Η διάκριση είναι ολόκληρη η ενότητα.

Δοκίμασε το μόνος σου. Οι συντελεστές αλλάζουν με τα βελάκια, και ο πίνακας δείχνει τι λείπει.

Ισοστάθμισε την καύση του μεθανίου

Ξεκίνα από το στοιχείο που εμφανίζεται σε μία μόνο ένωση σε κάθε πλευρά — εδώ ο άνθρακας. Άφησε το οξυγόνο τελευταίο, γιατί εμφανίζεται σε δύο προϊόντα.

1CH₄+1O₂1CO₂+1H₂O
ΣτοιχείοΑντιδρώνταΠροϊόντα
Ζωντανή ενημέρωση
C11σωστό
H42λάθος
O23λάθος

Δεν ισοσταθμίζεται ακόμα

Η στρατηγική της ισοστάθμισης

  1. Ξεκίνα από στοιχεία που εμφανίζονται σε μία ένωση σε κάθε πλευρά.
  2. Άφησε τελευταία τα στοιχεία που εμφανίζονται σε πολλές ενώσεις — συνήθως το οξυγόνο και το υδρογόνο.
  3. Αν σου βγει κλασματικός συντελεστής, πολλαπλασίασε όλη την εξίσωση ώστε να γίνουν ακέραιοι.
  4. Στο τέλος, μέτρα ξανά όλα τα άτομα.

Είδη αντιδράσεων

ΕίδοςΣχήμαΠαράδειγμα
ΣύνθεσηA+B→AB\text{A} + \text{B} \rightarrow \text{AB}2Mg+O2→2MgO2\text{Mg} + \text{O}_2 \rightarrow 2\text{MgO}
ΔιάσπασηAB→A+B\text{AB} \rightarrow \text{A} + \text{B}CaCO3→CaO+CO2\text{CaCO}_3 \rightarrow \text{CaO} + \text{CO}_2
Απλή αντικατάστασηA+BC→AC+B\text{A} + \text{BC} \rightarrow \text{AC} + \text{B}Zn+2HCl→ZnCl2+H2\text{Zn} + 2\text{HCl} \rightarrow \text{ZnCl}_2 + \text{H}_2
Διπλή αντικατάστασηAB+CD→AD+CB\text{AB} + \text{CD} \rightarrow \text{AD} + \text{CB}AgNO3+NaCl→AgCl↓+NaNO3\text{AgNO}_3 + \text{NaCl} \rightarrow \text{AgCl} \downarrow + \text{NaNO}_3
Καύσηκαύσιμο +O2+ \text{O}_2CH4+2O2→CO2+2H2O\text{CH}_4 + 2\text{O}_2 \rightarrow \text{CO}_2 + 2\text{H}_2\text{O}
Δοκιμαστικός σωλήνας με διαυγές υγρό και λευκό στερεό μαζεμένο στον πάτο.
Ίζημα χλωριούχου αργύρου, AgCl, από διπλή αντικατάσταση. Το λευκό στερεό δεν διαλύεται και κάθεται στον πάτο του σωλήνα: αυτό δείχνει το βέλος ↓ δίπλα στον τύπο του στην εξίσωση.Φωτογραφία: Dr.T · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Ισοστάθμισε: Fe+O2→Fe2O3\text{Fe} + \text{O}_2 \rightarrow \text{Fe}_2\text{O}_3

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Ισοστάθμισε την καύση του προπανίου: C3H8+O2→CO2+H2O\text{C}_3\text{H}_8 + \text{O}_2 \rightarrow \text{CO}_2 + \text{H}_2\text{O}

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Θα γίνει η Cu+ZnSO4→\text{Cu} + \text{ZnSO}_4 \rightarrow;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 4

Τι είδους αντίδραση είναι η BaCl2+Na2SO4→BaSO4↓+2NaCl\text{BaCl}_2 + \text{Na}_2\text{SO}_4 \rightarrow \text{BaSO}_4 \downarrow + 2\text{NaCl};

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποιοι συντελεστές ισοσταθμίζουν την N2+H2→NH3\text{N}_2 + \text{H}_2 \rightarrow \text{NH}_3;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Ισοστάθμισε: Na+Cl2→NaCl\text{Na} + \text{Cl}_2 \rightarrow \text{NaCl}

Τα κατάφερες;

  • Να γράφεις και να ισοσταθμίζεις μια χημική εξίσωση.
  • Να εξηγείς γιατί η ισοστάθμιση είναι αναγκαία και τι απαγορεύεται να αλλάξεις.
  • Να αναγνωρίζεις τα βασικά είδη αντιδράσεων.
  • Να προβλέπεις αν γίνεται μια αντίδραση απλής αντικατάστασης.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Παιχνίδια

Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.

Βρήκες κάποιο λάθος;