Ήχος
Ύψος, ένταση, χροιά: τι αλλάζει στο κύμα σε κάθε περίπτωση.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να συνδέεις το ύψος του ήχου με τη συχνότητα και την ένταση με το πλάτος.
- Να εξηγείς γιατί ο ήχος δεν διαδίδεται στο κενό.
- Να υπολογίζεις απόσταση από τον χρόνο μιας ηχούς.
Τρεις λέξεις που μπερδεύονται
«Δυνατός», «ψηλός», «βαρύς». Στην καθημερινή γλώσσα χρησιμοποιούνται σχεδόν εναλλακτικά για τον ήχο. Στη φυσική σημαίνουν εντελώς διαφορετικά πράγματα, και το καθένα αντιστοιχεί σε άλλο χαρακτηριστικό του κύματος.
| Ιδιότητα του ήχου | Τι αλλάζει στο κύμα |
|---|---|
| ύψος (ψηλός ή βαρύς) | η συχνότητα |
| ένταση (δυνατός ή σιγανός) | το πλάτος |
| χροιά (βιολί ή πιάνο) | η μορφή του κύματος |
Πώς παράγεται και πώς ταξιδεύει
Κάθε ήχος ξεκινά από κάτι που ταλαντώνεται: χορδή, μεμβράνη, φωνητικές χορδές, ηχείο.
Η ταλάντωση σπρώχνει τα μόρια του αέρα, που σπρώχνουν τα επόμενα, και η διαταραχή ταξιδεύει ως διαμήκες κύμα.
Χωρίς μόρια, δεν υπάρχει τι να σπρωχτεί. Γι' αυτό στο κενό δεν υπάρχει ήχος: στο διάστημα καμία έκρηξη δεν ακούγεται.
Η ταχύτητα εξαρτάται από το μέσο
| Μέσο | Ταχύτητα ήχου |
|---|---|
| αέρας | περίπου m/s |
| νερό | περίπου m/s |
| ατσάλι | περίπου m/s |
Όσο πιο σφιχτά συνδεδεμένα είναι τα σωματίδια, τόσο γρηγορότερα μεταδίδεται η διαταραχή.
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Δύο ήχοι έχουν ίδιο πλάτος, αλλά ο ένας 200 Hz και ο άλλος 800 Hz. Τι διαφορά θα ακούσεις;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Φωνάζεις μπροστά σε βράχο και ακούς την ηχώ μετά από 2 s. Πόσο απέχει ο βράχος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Γιατί στο διάστημα δεν ακούγεται τίποτα;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Ακούς την ηχώ σου μετά από s, με ταχύτητα ήχου m/s. Πόσο απέχει ο τοίχος;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να συνδέεις το ύψος του ήχου με τη συχνότητα και την ένταση με το πλάτος.
- Να εξηγείς γιατί ο ήχος δεν διαδίδεται στο κενό.
- Να υπολογίζεις απόσταση από τον χρόνο μιας ηχούς.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.