Νόμος του Ωμ και αντίσταση
Η πιο χρήσιμη ευθεία γραμμή στη φυσική.
25 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Φυσική Γ΄ Γυμνασίου, 1 ενότητα
Θα μάθεις να
- Να εφαρμόζεις τον νόμο του Ωμ για να βρεις τάση, ένταση ή αντίσταση.
- Να διαβάζεις την αντίσταση ως κλίση στο διάγραμμα τάσης έντασης.
- Να ξέρεις από τι εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού.
Η πιο χρήσιμη ευθεία γραμμή
Πάρε έναν αντιστάτη και μέτρα το ρεύμα που περνά για διάφορες τάσεις. Σχεδίασε τα ζευγάρια σε άξονες.
Τα σημεία πέφτουν πάνω σε ευθεία γραμμή που περνά από την αρχή.
Αυτό σημαίνει ότι η ένταση είναι ανάλογη της τάσης: το πηλίκο μένει σταθερό. Αυτό το σταθερό πηλίκο είναι ιδιότητα του αντιστάτη: η αντίστασή του .
Μονάδα της αντίστασης το Ohm (): ένα ohm σημαίνει ότι ένα βολτ οδηγεί ένα αμπέρ.

Οι τρεις μορφές
Ο ίδιος νόμος, λυμένος ως προς ό,τι ζητάς:
Δεν είναι τρεις τύποι να απομνημονεύσεις: είναι ένας, με απλή αλγεβρική αναδιάταξη.
Από τι εξαρτάται η αντίσταση
| Παράγοντας | Επίδραση |
|---|---|
| υλικό | ο χαλκός άγει πολύ καλύτερα από τον σίδηρο |
| μήκος | διπλάσιο μήκος, διπλάσια αντίσταση |
| διατομή | παχύτερο καλώδιο, μικρότερη αντίσταση |
| θερμοκρασία | στα μέταλλα, όσο ζεσταίνεται τόσο αυξάνεται |
Η αναλογία με το νερό συνεχίζει να δουλεύει: ένας μακρύς και στενός σωλήνας δυσκολεύει τη ροή περισσότερο από έναν κοντό και φαρδύ.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Αντιστάτης 20 Ω συνδέεται σε μπαταρία 12 V. Πόσο ρεύμα περνά;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Έλεγχος λογικής: η αντίσταση είναι αρκετά μεγαλύτερη από την τάση σε αριθμητική τιμή, οπότε το ρεύμα βγαίνει μικρότερο από ένα αμπέρ.
Παράδειγμα 2
Από συσκευή περνούν 0,5 A όταν συνδεθεί στα 230 V. Πόση είναι η αντίστασή της;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Έλεγχος: V. Σωστό.
Η διαίρεση με αριθμό μικρότερο της μονάδας μεγαλώνει το αποτέλεσμα — κάτι που ξενίζει την πρώτη φορά, αλλά είναι ακριβώς ο λόγος που μικρά ρεύματα σημαίνουν μεγάλες αντιστάσεις.
Παράδειγμα 3
Διπλασιάζεις την τάση σε έναν αντιστάτη. Τι γίνεται το ρεύμα;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η αντίσταση είναι ιδιότητα του αντιστάτη και δεν αλλάζει.
Από τον νόμο του Ωμ, με σταθερό , η ένταση είναι ανάλογη της τάσης.
Άρα το ρεύμα διπλασιάζεται.
Στο διάγραμμα φαίνεται αμέσως: η ευθεία περνά από την αρχή, οπότε διπλάσιο αντιστοιχεί σε διπλάσιο .
Σε λαμπτήρα πυρακτώσεως όμως αυτό δεν θα ίσχυε ακριβώς, γιατί η αυξημένη θερμοκρασία ανεβάζει και την αντίσταση.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Αντιστάτης Ω συνδέεται σε τάση V. Πόσο ρεύμα περνά;
Τα κατάφερες;
- Να εφαρμόζεις τον νόμο του Ωμ για να βρεις τάση, ένταση ή αντίσταση.
- Να διαβάζεις την αντίσταση ως κλίση στο διάγραμμα τάσης έντασης.
- Να ξέρεις από τι εξαρτάται η αντίσταση ενός αγωγού.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.