Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κυκλώματα σε σειρά και παράλληλα

Γιατί τα φώτα του σπιτιού δεν είναι σε σειρά.

30 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Φυσική Γ΄ Γυμνασίου, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να ξεχωρίζεις σύνδεση σε σειρά από παράλληλη σύνδεση.
  2. Να υπολογίζεις ολική αντίσταση στις δύο συνδεσμολογίες.
  3. Να εξηγείς γιατί οι συσκευές του σπιτιού συνδέονται παράλληλα.

Γιατί τα φώτα του σπιτιού δεν είναι σε σειρά

Αν ήταν, θα συνέβαιναν δύο πράγματα.

Πρώτον, σβήνοντας ένα φως θα έσβηναν όλα. Δεύτερον, ανάβοντας περισσότερα, το καθένα θα φώτιζε λιγότερο.

Και τα δύο ακούγονται παράλογα — γιατί η εγκατάσταση είναι παράλληλη.

Σε σειρά ή παράλληλα

Άλλαξε συνδεσμολογία και μετά βγάλε τον δεύτερο λαμπτήρα. Στη μία περίπτωση σβήνει και ο πρώτος, στην άλλη όχι. Πρόσεξε και πόσο φωτίζουν οι λαμπτήρες σε σειρά.

Ο πρώτος λαμπτήρας ανάβειΟ δεύτερος λαμπτήρας ανάβειΣε σειρά υπάρχει ένας μόνο δρόμος: αν λείψει ένας λαμπτήρας, σταματούν όλα.Σε σειρά οι δύο λαμπτήρες μοιράζονται την τάση της μπαταρίας, οπότε φωτίζουν πιο αμυδρά.

Σύνδεση σε σειρά

Ένας δρόμος, όλα στη σειρά.

  • Το ρεύμα είναι ίδιο παντού: I1=I2=II_1 = I_2 = I.
  • Η τάση μοιράζεται: V=V1+V2V = V_1 + V_2.
  • Η ολική αντίσταση είναι το άθροισμα:
R=R1+R2R = R_1 + R_2

Προσθέτοντας αντιστάτες σε σειρά, το κύκλωμα δυσκολεύει και το ρεύμα πέφτει.

Παράλληλη σύνδεση

Πολλοί δρόμοι, κοινά άκρα.

  • Η τάση είναι ίδια σε κάθε κλάδο: V1=V2=VV_1 = V_2 = V.
  • Το ρεύμα μοιράζεται: I=I1+I2I = I_1 + I_2.
  • Η ολική αντίσταση βγαίνει από τους αντιστρόφους:
1R=1R1+1R2\frac{1}{R} = \frac{1}{R_1} + \frac{1}{R_2}

Και το αποτέλεσμα είναι μικρότερο από κάθε επιμέρους αντίσταση.

Δοκίμασε τους ίδιους δύο αντιστάτες με τις δύο συνδεσμολογίες. Κοίτα την ολική αντίσταση, και μετά ποιο μέγεθος μένει κοινό και ποιο μοιράζεται.

Οι ίδιοι δύο αντιστάτες, δύο συνδέσεις

Άλλαξε συνδεσμολογία χωρίς να αλλάξεις τους αντιστάτες. Σε σειρά η ολική αντίσταση ξεπερνά και τη μεγαλύτερη· παράλληλα πέφτει κάτω και από τη μικρότερη.

12 V2 Ω8 Ω

Ολική αντίσταση10 Ω

Ρεύμα από την μπαταρία1,2 A

Πρώτος αντιστάτηςτάση 2,4 V · ρεύμα 1,2 A

Δεύτερος αντιστάτηςτάση 9,6 V · ρεύμα 1,2 A

Κοινό το ρεύμα, μοιράζεται η τάση: V = V₁ + V₂.

Γιατί το σπίτι είναι παράλληλο

Σε σειράΠαράλληλα
αν σβήσει ένασβήνουν όλατα άλλα συνεχίζουν
τάση ανά συσκευήμοιρασμένηπλήρης
ανεξάρτητοι διακόπτεςαδύνατοφυσιολογικό

Κάθε πρίζα του σπιτιού δίνει τα ίδια 230230 V, είτε είναι συνδεδεμένη μία συσκευή είτε δέκα. Αυτό είναι δυνατό μόνο με παράλληλη σύνδεση.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Δύο αντιστάτες 4 Ω και 6 Ω συνδέονται σε σειρά σε μπαταρία 20 V. Βρες την ολική αντίσταση και το ρεύμα.

Μπαταρία 20 V με δύο αντιστάτες σε σειρά, 4 Ω και 6 Ω.+−E = 20 VR1 = 4 ΩR2 = 6 Ω

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Οι ίδιοι δύο αντιστάτες, τώρα παράλληλα στα 20 V. Ποια η ολική αντίσταση;

Μπαταρία 20 V με δύο αντιστάτες παράλληλα, 4 Ω και 6 Ω.+−E = 20 VR1 = 4 ΩR2 = 6 Ω

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Γιατί όταν ανάβεις το σίδερο δεν χαμηλώνει το φως του δωματίου;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Τρεις αντιστάτες 22 Ω, 33 Ω και 55 Ω συνδέονται σε σειρά. Πόση είναι η ολική αντίσταση;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Τρεις αντιστάτες 11 Ω, 55 Ω και 1212 Ω σε σειρά. Πόση είναι η ολική αντίσταση;

Τα κατάφερες;

  • Να ξεχωρίζεις σύνδεση σε σειρά από παράλληλη σύνδεση.
  • Να υπολογίζεις ολική αντίσταση στις δύο συνδεσμολογίες.
  • Να εξηγείς γιατί οι συσκευές του σπιτιού συνδέονται παράλληλα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;