Αποφάσεις στην Python

Ένα πρόγραμμα που αποφασίζει

Τα προγράμματα του προηγούμενου μαθήματος έκαναν πάντα τα ίδια βήματα, με την ίδια σειρά. Στη ζωή όμως οι οδηγίες έχουν «αν»: αν βρέχει, πάρε ομπρέλα· αλλιώς, γυαλιά ηλίου.

Στον ψευδοκώδικα της Β΄ αυτό λεγόταν δομή επιλογής και γραφόταν ΑΝ … ΤΟΤΕ … ΑΛΛΙΩΣ … ΤΕΛΟΣ_ΑΝ. Στην Python γράφεται με τις λέξεις if, elif και else.

n = int(input("Δώσε ακέραιο: "))
if n % 2 == 0:
    print(n, "είναι άρτιος")
else:
    print(n, "είναι περιττός")

Με είσοδο 7:

Δώσε ακέραιο: 7
7 είναι περιττός

Το n % 2 είναι το υπόλοιπο της διαίρεσης με το $2$. Οι άρτιοι αφήνουν υπόλοιπο $0$, οι περιττοί $1$.

Άνω-κάτω τελεία και εσοχή

Δύο λεπτομέρειες που η Python δεν συγχωρεί:

1. Η γραμμή του if (και του elif, και του else) τελειώνει με άνω-κάτω τελεία :.
2. Οι εντολές που ανήκουν στον κλάδο γράφονται με εσοχή (indentation): τέσσερα κενά πιο μέσα.

Στον ψευδοκώδικα το ΤΕΛΟΣ_ΑΝ έδειχνε πού κλείνει η επιλογή. Στην Python δεν υπάρχει τέτοια λέξη: η εσοχή είναι αυτή που το δείχνει. Μόλις μια γραμμή γυρίσει στο αριστερό περιθώριο, η επιλογή τελείωσε και η γραμμή εκτελείται πάντα.

vathmos = 8
if vathmos >= 10:
    print("Πέρασες")
    print("Συγχαρητήρια")
print("Τέλος προγράμματος")

Εδώ τυπώνεται μόνο το Τέλος προγράμματος. Αν η δεύτερη print δεν είχε εσοχή, το «Συγχαρητήρια» θα τυπωνόταν και σε όποιον κόπηκε.

Αν ξεχάσεις την εσοχή κάτω από ένα if, η Python δεν εκτελεί τίποτα και σταματά με IndentationError.

Τελεστές σύγκρισης

Κάθε σύγκριση έχει αποτέλεσμα True (αληθής) ή False (ψευδής). Αυτές οι δύο τιμές έχουν δικό τους τύπο, τον bool.

Πολλές περιπτώσεις: elif

Όταν οι περιπτώσεις είναι περισσότερες από δύο, προσθέτεις κλάδους elif («else if», αλλιώς αν). Ένα μουσείο χρεώνει ανάλογα με την ηλικία:

ilikia = int(input("Ηλικία: "))
if ilikia < 6:
    print("Δωρεάν είσοδος")
elif ilikia < 18:
    print("Μαθητικό: 4 ευρώ")
elif ilikia >= 65:
    print("Μειωμένο: 5 ευρώ")
else:
    print("Κανονικό: 8 ευρώ")

Για ηλικία $14$ τυπώνεται Μαθητικό: 4 ευρώ, για $40$ τυπώνεται Κανονικό: 8 ευρώ.

Η ηλικία 70 περνά από την αλυσίδα

Πριν πατήσεις, προσπάθησε να πεις ποια συνθήκη θα είναι η πρώτη αληθής.

Βήμα	Κλάδος	Έλεγχος	Τιμή	Τυπώνεται
Ζωντανή ενημέρωση

Επόμενο βήμαΌλαΕπαναφορά

Το else στο τέλος είναι προαιρετικό. Χωρίς αυτό, αν καμία συνθήκη δεν αληθεύει, απλώς δεν εκτελείται κανένας κλάδος.

Σύνθετες συνθήκες: and, or, not

Αντίθετα με τον ψευδοκώδικα, η Python δέχεται και τη διπλή σύγκριση των μαθηματικών: το 0 <= x <= 10 σημαίνει ακριβώς 0 <= x and x <= 10.

Λυμένα παραδείγματα

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση