Πρώτα βήματα στην Python
print, input, και οι τύποι int, float και str.
35 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να γράφεις και να εκτελείς ένα μικρό πρόγραμμα Python με print και input.
- Να ξεχωρίζεις τους τύπους int, float και str και να μετατρέπεις από τον έναν στον άλλο.
- Να χρησιμοποιείς τους τελεστές /, // και % και να προβλέπεις το αποτέλεσμά τους.
- Να εξηγείς γιατί το input χρειάζεται int() ή float() όταν διαβάζεις αριθμό.
Από τον ψευδοκώδικα στην Python
Στη Β΄ Γυμνασίου έγραψες αλγορίθμους με ψευδοκώδικα και έστησες προγράμματα στο Scratch, κουμπώνοντας πλακίδια. Τώρα περνάς σε μια γλώσσα προγραμματισμού που γράφεται με κείμενο: την Python.
Η Python είναι από τις πιο διαδεδομένες γλώσσες στον κόσμο. Τη χρησιμοποιούν επιστήμονες για να αναλύουν δεδομένα, εταιρείες για ιστοσελίδες και εφαρμογές, και καθηγητές για να μάθουν προγραμματισμό σε αρχάριους. Ο λόγος είναι ότι διαβάζεται σχεδόν σαν αγγλικά.
Για να τρέξει ένα πρόγραμμα Python χρειάζεσαι τον διερμηνευτή (interpreter): ένα πρόγραμμα που διαβάζει τις εντολές σου μία μία, από πάνω προς τα κάτω, και τις εκτελεί. Στο σχολείο θα τον βρεις μέσα σε ένα περιβάλλον όπως το IDLE ή το Thonny, ή σε ένα διαδικτυακό περιβάλλον που σου δείχνει ο καθηγητής σου.
Σε όλες τις ενότητες χρησιμοποιούμε Python 3.
Η πρώτη εντολή: print
Η print εμφανίζει στην οθόνη ό,τι της δώσεις μέσα στις παρενθέσεις.
print("Καλημέρα, κόσμε!")
print("Άθροισμα:", 3 + 4)
Έξοδος:
Καλημέρα, κόσμε!
Άθροισμα: 7
Πρόσεξε δύο πράγματα:
- Το κείμενο μπαίνει μέσα σε εισαγωγικά, διπλά
"…"ή μονά'…'. Χωρίς εισαγωγικά η Python θα το έψαχνε ως όνομα μεταβλητής. - Όταν δίνεις πολλά πράγματα χωρισμένα με κόμμα, η
printτα τυπώνει στη σειρά με ένα κενό ανάμεσα. Το3 + 4δεν είναι σε εισαγωγικά, οπότε υπολογίζεται πρώτα.
Ό,τι γράψεις μετά από # είναι σχόλιο: η Python το αγνοεί. Τα σχόλια είναι για τον άνθρωπο που θα διαβάσει τον κώδικα, συχνά για εσένα σε δύο εβδομάδες.
Μεταβλητές
Μια μεταβλητή είναι ένα όνομα που κρατά μια τιμή. Της δίνεις τιμή με το =, που λέγεται εκχώρηση.
ilikia = 14
ypsos = 1.62
onoma = "Ελένη"
Στον ψευδοκώδικα έγραφες ηλικία ← 14. Στην Python το βέλος έγινε =, αλλά το νόημα είναι ίδιο: υπολόγισε ό,τι είναι δεξιά και βάλ' το στη μεταβλητή αριστερά. Γι' αυτό η εντολή x = x + 3 δεν είναι παράλογη εξίσωση: παίρνει την τωρινή τιμή του x, προσθέτει και αποθηκεύει το αποτέλεσμα ξανά στο x.
Κανόνες για τα ονόματα:
- αποτελούνται από γράμματα, ψηφία και κάτω παύλα
_, και δεν ξεκινούν με ψηφίο (vathmos1ναι,1vathmosόχι), - δεν έχουν κενά (
mesos_oros, όχιmesos oros), - τα κεφαλαία διαφέρουν από τα πεζά:
Onomaκαιonomaείναι δύο διαφορετικές μεταβλητές.
Η Python 3 δέχεται και ελληνικά γράμματα σε ονόματα, αλλά η συνήθεια παντού είναι λατινικοί χαρακτήρες: vathmos, synolo, ή αγγλικές λέξεις όπως score και total. Τα ελληνικά τα κρατάμε για το κείμενο μέσα στα εισαγωγικά.
Τρεις τύποι δεδομένων
Κάθε τιμή έχει τύπο. Η συνάρτηση type() σου λέει ποιος είναι.
| Τύπος | Τι κρατά | Παράδειγμα |
|---|---|---|
int | ακέραιους | 14, -3, 0 |
float | δεκαδικούς (με τελεία, όχι κόμμα) | 1.62, 3.0 |
str | κείμενο (string, συμβολοσειρά) | "Ελένη", "14" |
print(type(ilikia), type(ypsos), type(onoma))
<class 'int'> <class 'float'> <class 'str'>
Το "14" με εισαγωγικά δεν είναι αριθμός. Είναι δύο χαρακτήρες, το «1» και το «4». Αυτή η διαφορά θα σε κυνηγήσει σε λίγο.
Αριθμητικές πράξεις
| Τελεστής | Πράξη | Παράδειγμα | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|---|
+ | πρόσθεση | 17 + 5 | 22 |
- | αφαίρεση | 17 - 5 | 12 |
* | πολλαπλασιασμός | 17 * 5 | 85 |
/ | διαίρεση | 17 / 5 | 3.4 |
// | ακέραιο πηλίκο | 17 // 5 | 3 |
% | υπόλοιπο | 17 % 5 | 2 |
** | δύναμη | 2 ** 3 | 8 |
Τα // και % είναι η διαίρεση του Δημοτικού: διά κάνει και περισσεύουν . Το // δίνει το , το % δίνει το .
Οι πράξεις έχουν την προτεραιότητα των μαθηματικών: πρώτα δυνάμεις, μετά πολλαπλασιασμοί και διαιρέσεις, στο τέλος προσθέσεις και αφαιρέσεις. Οι παρενθέσεις αλλάζουν τη σειρά.
Διαβάζω από τον χρήστη: input
Η input σταματά το πρόγραμμα, δείχνει ένα μήνυμα και περιμένει τον χρήστη να γράψει κάτι και να πατήσει Enter.
onoma = input("Πώς σε λένε; ")
print("Γεια σου,", onoma)
Αν ο χρήστης γράψει «Νίκος», η οθόνη θα δείξει:
Πώς σε λένε; Νίκος
Γεια σου, Νίκος
Το κενό μετά το ερωτηματικό στο "Πώς σε λένε; " υπάρχει για να μην κολλήσει η απάντηση πάνω στην ερώτηση.
Οι μετατροπές δουλεύουν και προς τις δύο κατευθύνσεις:
| Εντολή | Αποτέλεσμα | Τύπος |
|---|---|---|
int("12") + 3 | 15 | int |
str(12) + "3" | "123" | str |
float("2.5") * 2 | 5.0 | float |
int(7.9) | 7 | int: κόβει τα δεκαδικά, δεν στρογγυλεύει |
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Γράψε πρόγραμμα που διαβάζει ένα πλήθος λεπτών και τυπώνει πόσες ώρες και πόσα λεπτά είναι. Για 135 πρέπει να τυπώσει «2 ώρες και 15 λεπτά».
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Είσοδος: ένας ακέραιος. Άρα
int(input(...)), αλλιώς οι πράξεις θα γίνονταν σε κείμενο.Οι ώρες είναι πόσες ολόκληρες εξηντάδες χωράνε: ακέραιο πηλίκο,
lepta // 60. Τα λεπτά που περισσεύουν είναι το υπόλοιπο:lepta % 60.lepta = int(input("Λεπτά: ")) ores = lepta // 60 ypoloipo = lepta % 60 print(ores, "ώρες και", ypoloipo, "λεπτά")Εκτέλεση με είσοδο 135:
Λεπτά: 135 2 ώρες και 15 λεπτάΑν είχες γράψει
lepta / 60, θα έπαιρνες2.25: σωστός αριθμός, αλλά δεν είναι «2 ώρες και 15 λεπτά».
Παράδειγμα 2
Ένας μαθητής θέλει τον μέσο όρο τριών βαθμών: 18, 15.5 και 17. Γράφει mesos = a + b + c / 3. Τι βγάζει, και πώς διορθώνεται;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η προτεραιότητα: η διαίρεση γίνεται πριν από την πρόσθεση. Άρα διαιρείται μόνο το
c: .Η Python τυπώνει
39.166666666666664, που δεν μπορεί καν να είναι βαθμός στην κλίμακα του .Η διόρθωση είναι παρενθέσεις:
mesos = (a + b + c) / 3. Τώρα τυπώνεται16.833333333333332.Για να δείξεις ένα δεκαδικό ψηφίο,
round(mesos, 1)δίνει16.8.Τα πολλά δεκαδικά έχουν δύο αιτίες. Το είναι περιοδικός αριθμός και δεν τελειώνει ποτέ, οπότε η Python κρατά όσα ψηφία χωράνε. Και το τελευταίο
2αντί για3δεν είναι λάθος της Python: ο υπολογιστής αποθηκεύει τους δεκαδικούς στο δυαδικό σύστημα, όπου πολλοί από αυτούς δεν γράφονται ακριβώς. Γι' αυτό στρογγυλεύουμε μόνο όταν τυπώνουμε.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Τι τυπώνει η εντολή print(45 // 10, 45 % 10);
Τα κατάφερες;
- Να γράφεις και να εκτελείς ένα μικρό πρόγραμμα Python με print και input.
- Να ξεχωρίζεις τους τύπους int, float και str και να μετατρέπεις από τον έναν στον άλλο.
- Να χρησιμοποιείς τους τελεστές /, // και % και να προβλέπεις το αποτέλεσμά τους.
- Να εξηγείς γιατί το input χρειάζεται int() ή float() όταν διαβάζεις αριθμό.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.