Πρώτα βήματα στην Python

Από τον ψευδοκώδικα στην Python

Στη Β΄ Γυμνασίου έγραψες αλγορίθμους με ψευδοκώδικα και έστησες προγράμματα στο Scratch, κουμπώνοντας πλακίδια. Τώρα περνάς σε μια γλώσσα προγραμματισμού που γράφεται με κείμενο: την Python.

Η Python είναι από τις πιο διαδεδομένες γλώσσες στον κόσμο. Τη χρησιμοποιούν επιστήμονες για να αναλύουν δεδομένα, εταιρείες για ιστοσελίδες και εφαρμογές, και καθηγητές για να μάθουν προγραμματισμό σε αρχάριους. Ο λόγος είναι ότι διαβάζεται σχεδόν σαν αγγλικά.

Για να τρέξει ένα πρόγραμμα Python χρειάζεσαι τον διερμηνευτή (interpreter): ένα πρόγραμμα που διαβάζει τις εντολές σου μία μία, από πάνω προς τα κάτω, και τις εκτελεί. Στο σχολείο θα τον βρεις μέσα σε ένα περιβάλλον όπως το IDLE ή το Thonny, ή σε ένα διαδικτυακό περιβάλλον που σου δείχνει ο καθηγητής σου.

Σε όλα τα μαθήματα χρησιμοποιούμε Python 3.

Η πρώτη εντολή: print

Η print εμφανίζει στην οθόνη ό,τι της δώσεις μέσα στις παρενθέσεις.

print("Καλημέρα, κόσμε!")
print("Άθροισμα:", 3 + 4)

Έξοδος:

Καλημέρα, κόσμε!
Άθροισμα: 7

Πρόσεξε δύο πράγματα:

• Το κείμενο μπαίνει μέσα σε εισαγωγικά, διπλά "…" ή μονά '…'. Χωρίς εισαγωγικά η Python θα το έψαχνε ως όνομα μεταβλητής.
• Όταν δίνεις πολλά πράγματα χωρισμένα με κόμμα, η print τα τυπώνει στη σειρά με ένα κενό ανάμεσα. Το 3 + 4 δεν είναι σε εισαγωγικά, οπότε υπολογίζεται πρώτα.

Ό,τι γράψεις μετά από # είναι σχόλιο: η Python το αγνοεί. Τα σχόλια είναι για τον άνθρωπο που θα διαβάσει τον κώδικα, συχνά για εσένα σε δύο εβδομάδες.

Μεταβλητές

Μια μεταβλητή είναι ένα όνομα που κρατά μια τιμή. Της δίνεις τιμή με το =, που λέγεται εκχώρηση.

ilikia = 14
ypsos = 1.62
onoma = "Ελένη"

Στον ψευδοκώδικα γράφατε ηλικία ← 14. Στην Python το βέλος έγινε =, αλλά το νόημα είναι ίδιο: υπολόγισε ό,τι είναι δεξιά και βάλ' το στη μεταβλητή αριστερά. Γι' αυτό η εντολή x = x + 3 δεν είναι παράλογη εξίσωση: παίρνει την τωρινή τιμή του x, προσθέτει $3$ και αποθηκεύει το αποτέλεσμα ξανά στο x.

Κανόνες για τα ονόματα:

• αποτελούνται από γράμματα, ψηφία και κάτω παύλα _, και δεν ξεκινούν με ψηφίο (vathmos1 ναι, 1vathmos όχι),
• δεν έχουν κενά (mesos_oros, όχι mesos oros),
• τα κεφαλαία διαφέρουν από τα πεζά: Onoma και onoma είναι δύο διαφορετικές μεταβλητές.

Η Python 3 δέχεται και ελληνικά γράμματα σε ονόματα, αλλά η συνήθεια παντού είναι λατινικοί χαρακτήρες: vathmos, synolo, ή αγγλικές λέξεις όπως score και total. Τα ελληνικά τα κρατάμε για το κείμενο μέσα στα εισαγωγικά.

Τρεις τύποι δεδομένων

Κάθε τιμή έχει τύπο. Η συνάρτηση type() σου λέει ποιος είναι.

print(type(ilikia), type(ypsos), type(onoma))

<class 'int'> <class 'float'> <class 'str'>

Το "14" με εισαγωγικά δεν είναι αριθμός. Είναι δύο χαρακτήρες, το «1» και το «4». Αυτή η διαφορά θα σε κυνηγήσει σε λίγο.

Αριθμητικές πράξεις

Τα // και % είναι η διαίρεση του Δημοτικού: $17$ διά $5$ κάνει $3$ και περισσεύουν $2$. Το // δίνει το $3$, το % δίνει το $2$.

Οι πράξεις έχουν την προτεραιότητα των μαθηματικών: πρώτα δυνάμεις, μετά πολλαπλασιασμοί και διαιρέσεις, στο τέλος προσθέσεις και αφαιρέσεις. Οι παρενθέσεις αλλάζουν τη σειρά.

Διαβάζω από τον χρήστη: input

Η input σταματά το πρόγραμμα, δείχνει ένα μήνυμα και περιμένει τον χρήστη να γράψει κάτι και να πατήσει Enter.

onoma = input("Πώς σε λένε; ")
print("Γεια σου,", onoma)

Αν ο χρήστης γράψει «Νίκος», η οθόνη θα δείξει:

Πώς σε λένε; Νίκος
Γεια σου, Νίκος

Το κενό μετά το ερωτηματικό στο "Πώς σε λένε; " υπάρχει για να μην κολλήσει η απάντηση πάνω στην ερώτηση.

Οι μετατροπές δουλεύουν και προς τις δύο κατευθύνσεις:

Λυμένα παραδείγματα

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση