Η αγορά και ο τέλειος ανταγωνισμός

Πού είναι η αγορά;

Το Σάββατο το πρωί η λαϊκή της γειτονιάς γεμίζει πάγκους. Είναι μια αγορά: εκεί συναντιούνται όσοι πουλάνε φρούτα και λαχανικά με όσους θέλουν να τα αγοράσουν. Αγορά όμως είναι και ένα ηλεκτρονικό κατάστημα, όπου ο πωλητής και ο αγοραστής δεν βλέπονται ποτέ. Και η «αγορά εργασίας», όπου οι επιχειρήσεις ψάχνουν εργαζόμενους και οι εργαζόμενοι δουλειά, δεν έχει καθόλου πάγκους.

Αγορά στην Οικονομική είναι κάθε τρόπος με τον οποίο αγοραστές και πωλητές ενός αγαθού έρχονται σε επαφή και κάνουν ανταλλαγές. Μπορεί να έχει φυσικό χώρο (λαϊκή, κατάστημα, ιχθυαγορά) ή όχι (διαδίκτυο, τηλέφωνο). Αυτό που χρειάζεται είναι να συναντηθούν η ζήτηση (όσοι θέλουν να αγοράσουν) και η προσφορά (όσοι θέλουν να πουλήσουν), ώστε να διαμορφωθεί μια τιμή.

Κάθε αγαθό έχει τη δική του αγορά: υπάρχει αγορά ντομάτας, αγορά ακινήτων, αγορά κινητών τηλεφώνων. Οι αγορές διαφέρουν πολύ μεταξύ τους, κυρίως στο πόσοι πουλάνε και στο πόση δύναμη έχει ο καθένας να επηρεάσει την τιμή.

Ο τέλειος ανταγωνισμός

Η πιο απλή μορφή αγοράς, και αυτή από την οποία ξεκινά κάθε μελέτη, λέγεται τέλειος ανταγωνισμός. Έχει τέσσερις προϋποθέσεις:

1. Πολλοί και μικροί αγοραστές και πωλητές. Κανείς δεν είναι τόσο μεγάλος ώστε, αν αλλάξει την ποσότητα που πουλά ή αγοράζει, να αλλάξει την τιμή της αγοράς.
2. Ομοιογενές προϊόν. Όλοι πουλάνε το ίδιο ακριβώς πράγμα. Για τον αγοραστή δεν έχει σημασία από ποιον θα το πάρει.
3. Ελεύθερη είσοδος και έξοδος. Όποιος θέλει μπορεί να αρχίσει να πουλά, και όποιος θέλει μπορεί να σταματήσει, χωρίς ειδικές άδειες ή άλλα εμπόδια.
4. Πλήρης πληροφόρηση. Όλοι γνωρίζουν τις τιμές και την ποιότητα, οπότε κανείς δεν πληρώνει ακριβότερα επειδή δεν ήξερε.

Τι σημαίνουν όλα αυτά μαζί; Ότι κανένας πωλητής δεν μπορεί να ορίσει μόνος του την τιμή. Αν ένας παραγωγός ζητήσει έστω λίγο ακριβότερα από την τιμή της αγοράς, οι αγοραστές θα πάνε στον διπλανό, που πουλά το ίδιο προϊόν, και το ξέρουν. Αν ζητήσει φθηνότερα, θα χάσει έσοδα χωρίς λόγο, αφού στην τιμή της αγοράς μπορεί να πουλήσει όσο θέλει. Κάθε πωλητής λοιπόν δέχεται την τιμή που διαμορφώνεται στην αγορά. Λέμε ότι είναι λήπτης τιμής, και ότι δεν έχει δύναμη αγοράς.

Δοκίμασε να βρεις τι λείπει σε μερικές πραγματικές αγορές:

Τι λείπει από τον τέλειο ανταγωνισμό;

Διάλεξε μια αγορά και μετά την προϋπόθεση που νομίζεις ότι δεν ισχύει. Αν σου φαίνεται ότι ισχύουν όλες, διάλεξε «Πλησιάζει τον τέλειο».

Διάλεξε αγορά

Ντομάτες στη λαϊκή: δεκάδες πάγκοι, σχεδόν ίδιες ντομάτες, τιμές γραμμένες σε ταμπελάκια.Το νερό της βρύσης σε μια πόλη: το δίνει μία μόνο εταιρεία.Αθλητικά παπούτσια: πολλά καταστήματα, αλλά κάθε μάρκα έχει το δικό της σχέδιο και όνομα.Ταξί σε μια πόλη: για να δουλέψεις χρειάζεσαι άδεια, και οι άδειες είναι περιορισμένες.Ένα μαγαζί με αναμνηστικά σε απομονωμένο λιμάνι: οι τουρίστες φεύγουν σε μία ώρα και δεν ξέρουν τις τιμές αλλού.

Τι λείπει;

Λείπουν οι πολλοί πωλητέςΤο προϊόν δεν είναι ίδιοΗ είσοδος δεν είναι ελεύθερηΛείπει η πληροφόρησηΠλησιάζει τον τέλειο

Τι λείπει;

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση