Οι αμοιβές των συντελεστών

Πού πάνε τα χρήματα του ταμείου

Κάθε φορά που αγοράζεις ένα κουλούρι, τα χρήματα δεν μένουν στο ταμείο του φούρνου. Ένα μέρος πηγαίνει στους αρτοποιούς, ένα στον ιδιοκτήτη του χώρου, ένα στην τράπεζα που δάνεισε για τον φούρνο, ένα στον μύλο για το αλεύρι. Ό,τι μείνει στο τέλος, το παίρνει αυτός που άνοιξε την επιχείρηση.

Στο οικονομικό κύκλωμα είδες ότι οι επιχειρήσεις πληρώνουν εισοδήματα στα νοικοκυριά. Εδώ βλέπεις ποιο εισόδημα πηγαίνει σε ποιον συντελεστή.

Τέσσερις συντελεστές, τέσσερις αμοιβές

Μισθός είναι η αμοιβή της εργασίας. Στην Ελλάδα υπάρχει κατώτατος μισθός, κάτω από τον οποίο δεν επιτρέπεται να αμειφθεί ένας εργαζόμενος πλήρους απασχόλησης. Το 2026 ήταν περίπου 920 € μικτά τον μήνα, με 14 μισθούς τον χρόνο (Eurostat, earn_mw_cur, Ιούλιος 2026· η Eurostat τον δίνει μοιρασμένο σε 12 μήνες, 1.073 €). «Μικτά» σημαίνει πριν αφαιρεθούν οι κρατήσεις για την ασφάλιση και ο φόρος.

Γαιοπρόσοδος είναι η αμοιβή για τη χρήση ενός φυσικού πόρου: ο αγρότης που νοικιάζει ένα χωράφι, ο φούρνος που νοικιάζει ένα μαγαζί πληρώνουν στον ιδιοκτήτη. Στην καθημερινή γλώσσα, ενοίκιο.

Τόκος είναι η αμοιβή για τη χρήση χρημάτων κάποιου άλλου. Η επιχείρηση που δανείζεται για να αγοράσει μηχανές πληρώνει τόκο στην τράπεζα· η τράπεζα πληρώνει τόκο σε όποιον αφήνει εκεί τις αποταμιεύσεις του. Το επιτόκιο είναι ο τόκος ως ποσοστό του ποσού, συνήθως για έναν χρόνο.

Κέρδος είναι η αμοιβή του επιχειρηματία. Είναι διαφορετικό από τις άλλες τρεις αμοιβές, γιατί δεν είναι συμφωνημένο από πριν:

κέρδος = έσοδα − κόστος

Ο μισθός, το ενοίκιο και ο τόκος πληρώνονται ό,τι κι αν γίνει. Το κέρδος είναι ό,τι περισσέψει. Αν τα έσοδα δεν φτάσουν για να καλύψουν το κόστος, το κέρδος είναι αρνητικό: λέγεται ζημιά. Αυτός είναι ο κίνδυνος που αναλαμβάνει ο επιχειρηματίας, και το κέρδος είναι η αμοιβή του γι' αυτόν.

Δοκίμασε τώρα να βρεις ποιο εισόδημα παίρνει ο καθένας:

Ποιος παίρνει τι;

Διάλεξε ένα πρόσωπο και μετά το εισόδημα που νομίζεις ότι του ανήκει. Σκέψου ποιον συντελεστή προσφέρει.

Διάλεξε πρόσωπο

Η Μαρία δουλεύει ως μάγειρας σε μια ταβέρνα, 40 ώρες την εβδομάδα.Ο κύριος Θανάσης έχει ένα χωράφι και το έχει δώσει σε έναν νέο αγρότη να το καλλιεργεί.Η κυρία Λένα έχει καταθέσεις στην τράπεζα, και η τράπεζα τις δανείζει σε επιχειρήσεις.Ο Γιώργος άνοιξε μια ταβέρνα με δικές του αποταμιεύσεις και αποφασίζει τι θα σερβίρει.

Ποιο εισόδημα παίρνει;

ΜισθόςΓαιοπρόσοδοςΤόκοςΚέρδος

Ποιο εισόδημα παίρνει;

Για όποιον θέλει: ο απλός τόκος

Αυτό το κομμάτι είναι προαιρετικό. Όταν ο τόκος υπολογίζεται κάθε χρόνο μόνο πάνω στο αρχικό ποσό, λέγεται απλός τόκος και βγαίνει από έναν πολλαπλασιασμό:

τόκος = κεφάλαιο × επιτόκιο × χρόνια

όπου το κεφάλαιο είναι το αρχικό ποσό και το επιτόκιο γράφεται ως δεκαδικός (2% = 0,02). Για παράδειγμα, 1.000 € με επιτόκιο 3% τον χρόνο για 2 χρόνια δίνουν 1.000 × 0,03 × 2 = 60 € τόκο.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση