Φυσικοί πόροι, κεφάλαιο και επιχειρηματικότητα

Τι χρειάζεται για να ανοίξει ένα μαγαζί

Η Δήμητρα θέλει να ανοίξει ένα μικρό εργαστήριο παγωτού στο λιμάνι του νησιού της. Χρειάζεται έναν χώρο, γάλα, φρούτα και νερό, μια μηχανή παγωτού και έναν καταψύκτη, δύο υπαλλήλους για το καλοκαίρι. Και χρειάζεται κάποιον να τα σκεφτεί όλα αυτά, να τα βάλει μαζί και να ρισκάρει τα χρήματά του: την ίδια.

Αυτά τα τέσσερα είδη μέσων είναι οι συντελεστές παραγωγής. Στο προηγούμενο μάθημα είδες την εργασία. Εδώ βλέπεις τους άλλους τρεις.

Φυσικοί πόροι

Φυσικοί πόροι (στα παλιότερα βιβλία λέγονται και «έδαφος» ή «γη») είναι ό,τι δίνει η φύση και χρησιμοποιείται στην παραγωγή: η γη για καλλιέργεια ή για να χτιστεί ένα κτίριο, το νερό, τα δάση, τα ψάρια της θάλασσας, τα ορυκτά, ο ήλιος και ο άνεμος.

Χωρίζονται σε δύο ομάδες:

Ακόμα και οι ανανεώσιμοι μπορούν να εξαντληθούν αν τους χρησιμοποιείς γρηγορότερα απ' όσο ξαναγεννιούνται: ένα δάσος που κόβεται χωρίς αναδάσωση, μια θάλασσα με υπεραλίευση, ένας υδροφόρος ορίζοντας που αδειάζει από τις γεωτρήσεις.

Η Ελλάδα έχει άφθονο ήλιο και άνεμο. Το 2024, περίπου το 51% της ηλεκτρικής ενέργειας που κατανάλωσε η χώρα προερχόταν από ανανεώσιμες πηγές, έναντι περίπου 47,5% στην ΕΕ συνολικά (Eurostat, nrg_ind_ren). Πριν από είκοσι χρόνια, το μεγαλύτερο μέρος του ρεύματος έβγαινε από λιγνίτη, μη ανανεώσιμο πόρο.

Κεφάλαιο

Στην καθημερινή γλώσσα, «κεφάλαιο» λέμε τα χρήματα. Στην Οικονομική, κεφάλαιο είναι τα μέσα παραγωγής που έχουν φτιαχτεί από ανθρώπους για να παράγουν άλλα αγαθά: μηχανές, εργαλεία, κτίρια, οχήματα, υπολογιστές και λογισμικό. Η μηχανή παγωτού της Δήμητρας είναι κεφάλαιο. Το παγωτό που θα πουλήσει δεν είναι.

Το κεφάλαιο έχει ένα κόστος ευκαιρίας: για να φτιαχτεί μια μηχανή σήμερα, χρησιμοποιούνται πόροι που θα μπορούσαν να φτιάξουν αγαθά για να καταναλωθούν τώρα. Θυσιάζεις λίγη κατανάλωση σήμερα για περισσότερη παραγωγή αύριο. Μαζί με τις μηχανές μετρά και η τεχνογνωσία (know-how): το να ξέρεις πώς χρησιμοποιείται η μηχανή και πώς οργανώνεται η παραγωγή.

Επιχειρηματικότητα

Τρεις συντελεστές μόνοι τους δεν φτιάχνουν τίποτα. Κάποιος πρέπει να αποφασίσει τι θα παραχθεί, πώς, με ποιους συνδυασμούς. Αυτός ο τέταρτος συντελεστής είναι η επιχειρηματικότητα, και ο άνθρωπος που την ασκεί είναι ο επιχειρηματίας. Κάνει τέσσερα πράγματα:

1. Συνδυάζει τους άλλους συντελεστές: βρίσκει χώρο, αγοράζει μηχανές, προσλαμβάνει εργαζόμενους.
2. Αποφασίζει τι, πόσο και πώς θα παραχθεί, και σε ποια τιμή θα πουληθεί.
3. Αναλαμβάνει τον κίνδυνο: αν το παγωτό δεν πουληθεί, τα χρήματα που έβαλε χάνονται.
4. Καινοτομεί: δοκιμάζει ένα νέο προϊόν, έναν νέο τρόπο παραγωγής, μια νέα αγορά.

Επιχειρηματίας δεν είναι μόνο ο ιδιοκτήτης ενός μεγάλου εργοστασίου. Είναι και η Δήμητρα με το παγωτό της, και ένας νέος προγραμματιστής που φτιάχνει μια εφαρμογή.

Ποιος συντελεστής;

Τα μέσα που χρειάζεται το εργαστήριο παγωτού της Δήμητρας. Ρώτα: το έδωσε η φύση; Το έφτιαξαν άνθρωποι για να παράγουν; Είναι ανθρώπινη δουλειά; Ή είναι η απόφαση και το ρίσκο του ιδιοκτήτη;

Ποιος συντελεστής;

Ο τεχνίτης που φτιάχνει το παγωτό

Φυσικοί πόροιΕργασίαΚεφάλαιοΕπιχειρηματικότητα

0 / 9

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση