Ο Μενέλαος στην Αίγυπτο

Ένας βασιλιάς με κουρέλια

Η Ελένη και ο Χορός μπήκαν στο παλάτι να ρωτήσουν τη Θεονόη. Η σκηνή είναι άδεια. Και τότε, από τη μεριά της θάλασσας, μπαίνει ένας άντρας ντυμένος με κουρέλια από πανί καραβιού. Είναι ο Μενέλαος, ο βασιλιάς της Σπάρτης, ο νικητής της Τροίας. Αρχίζει το Α΄ επεισόδιο (στ. 386-514 του αρχαίου κειμένου· 437-575 στο σχολικό βιβλίο).

Ο Μενέλαος, σε μονόλογο, λέει ποιος είναι με μεγάλη περηφάνια:

«Νομίζω πως οδήγησα με τα κουπιά στην Τροία τον μεγαλύτερο στρατό — και δεν το λέω για να καυχηθώ — όχι ως τύραννος που διατάζει με τη βία, αλλά ως αρχηγός νέων της Ελλάδας που με ακολούθησαν θέλοντας.» (στ. 393-396, μετάφραση δική μας)

Αμέσως μετά λέει πού έχει φτάσει: επτά χρόνια περιπλανιέται, ο άνεμος τον σπρώχνει πίσω κάθε φορά που πλησιάζει στην πατρίδα, και τώρα το καράβι του έσπασε στα βράχια. Σώθηκε πάνω στην καρίνα, μαζί με την «Ελένη» που πήρε από την Τροία. Την έκρυψε σε μια σπηλιά με τους λίγους συντρόφους που έμειναν, και ήρθε μόνος να ζητήσει τροφή. Δεν ξέρει καν σε ποια χώρα βρίσκεται.

Και ντρέπεται:

«Όταν ένας άντρας που ήταν ψηλά πέσει σε δυστυχία, πέφτει σε κάτι ασυνήθιστο, που είναι χειρότερο από ό,τι για τον παλιό δυστυχισμένο.» (στ. 417-419, μετάφραση δική μας)

Η γριά στην πόρτα

Ο Μενέλαος χτυπά την πόρτα του παλατιού. Του ανοίγει μια γριά θυρωρός και τον διώχνει: ο βασιλιάς σκοτώνει τους Έλληνες, να φύγει αμέσως. Ο νικητής της Τροίας κάνει ότι θα μπει με το ζόρι· η γριά τον σπρώχνει. Ο διάλογος έχει κάτι κωμικό:

ΜΕΝΕΛΑΟΣ: Αλίμονο· πού είναι τα δοξασμένα στρατεύματά μου;

ΓΡΙΑ: Εκεί κάπου θα ήσουν σπουδαίος· όχι εδώ.

(στ. 453-454, μετάφραση δική μας)

Η γριά όμως δεν είναι κακή. Στο τέλος του ψιθυρίζει, σχεδόν φιλικά: «Είμαι καλή με τους Έλληνες· μίλησα απότομα επειδή φοβάμαι τον αφέντη» (στ. 481-482). Και του λέει, χωρίς να ξέρει τι λέει, την πιο σημαντική είδηση: μέσα στο παλάτι βρίσκεται η Ελένη, η κόρη του Δία, που ήρθε από τη Σπάρτη πριν πάνε οι Αχαιοί στην Τροία (στ. 470-476).

«Μάλλον είναι άλλη»

Ο Μενέλαος μένει πάλι μόνος. Πώς γίνεται; Τη δική του Ελένη την άφησε πριν λίγο στη σπηλιά. Αρχίζει να σκέφτεται φωναχτά, και το αποτέλεσμα είναι αστείο και λυπητερό μαζί:

• Μήπως υπάρχει κάποιος άλλος Δίας στις όχθες του Νείλου; «Ένας είναι, στον ουρανό» (στ. 490-491).
• Μήπως υπάρχει άλλη Σπάρτη; Μα η Σπάρτη είναι μόνο εκεί που κυλά ο Ευρώτας (στ. 492-493).
• Άρα: πολλοί άνθρωποι σε πολλά μέρη έχουν τα ίδια ονόματα, πόλη με πόλη, γυναίκα με γυναίκα. «Δεν είναι παράξενο» (στ. 497-499).

Ο Μενέλαος βρίσκει μια εξήγηση για να μην αλλάξει γνώμη. Αποφασίζει να περιμένει τον βασιλιά, σίγουρος ότι όταν ακούσει το όνομα «Μενέλαος», «που άναψε τη φωτιά της Τροίας», θα του δώσει τροφή (στ. 501-504). Κλείνει με μια γνωμική φράση:

«Τίποτα δεν είναι πιο δυνατό από τη σκληρή ανάγκη.» (στ. 514, μετάφραση δική μας)

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Από την Τροία στην πόρτα του παλατιού

Βάλε με τη σειρά όσα λέει ή κάνει ο Μενέλαος στο Α΄ επεισόδιο. Αν κάνεις λάθος, πάτα το επεισόδιο ξανά για να το βγάλεις.

Πάτα τα γεγονότα με τη σειρά

Περιπλανιέται επτά χρόνια στη θάλασσαΗ γριά θυρωρός τον διώχνειΝαυαγεί και σώζεται πάνω στην καρίναΚυριεύει την Τροία και παίρνει την «Ελένη»Μαθαίνει ότι μέσα είναι η Ελένη του ΔίαΧτυπά την πόρτα του παλατιούΚρύβει τη γυναίκα του σε μια σπηλιάΑποφασίζει να περιμένει τον βασιλιά

Η σειρά σου

1. 1
2. 2
3. 3
4. 4
5. 5
6. 6
7. 7
8. 8

ΈλεγχοςΑπό την αρχή