Μετάβαση στο περιεχόμενο
Akademio

Οι νόμοι του Νεύτωνα

Τρεις προτάσεις που εξηγούν κάθε κίνηση γύρω σου.

30 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να εξηγείς με τον νόμο της αδράνειας καθημερινά φαινόμενα, όπως η ζώνη ασφαλείας.
  2. Να υπολογίζεις επιτάχυνση από τη συνισταμένη και τη μάζα.
  3. Να ξεχωρίζεις το ζεύγος δράσης–αντίδρασης από δυνάμεις που αλληλοαναιρούνται.

Τρεις προτάσεις για όλη την κίνηση

Ο Νεύτωνας δεν ανακάλυψε καινούριες δυνάμεις. Διατύπωσε τρεις κανόνες που εξηγούν κάθε κίνηση: από την μπάλα που κλωτσάς μέχρι τους πλανήτες.

Πρώτος νόμος: η αδράνεια

Κάθε σώμα διατηρεί την κατάστασή του — ακίνητο ή σε ευθύγραμμη ομαλή κίνηση — εφόσον δεν ασκείται πάνω του συνισταμένη δύναμη.

Αυτό είναι πιο παράξενο από όσο φαίνεται. Η καθημερινή εμπειρία λέει ότι τα πράγματα σταματούν από μόνα τους. Δεν σταματούν: τα σταματά η τριβή. Σε πάγο ή στο διάστημα, το ίδιο σπρώξιμο κρατάει πολύ περισσότερο.

Το λεωφορείο φρενάρει και οι επιβάτες πέφτουν μπροστά. Δεν τους σπρώχνει κάτι — συνεχίζουν την κίνηση που είχαν, ενώ το λεωφορείο επιβραδύνει κάτω από αυτούς.

Δεύτερος νόμος: πόσο αλλάζει

ΣF=ma\Sigma F = m \cdot a

Η επιτάχυνση δείχνει πόσο γρήγορα αλλάζει η ταχύτητα, και μετριέται σε m/s².

Ο νόμος λέει δύο πράγματα ταυτόχρονα:

  • Με την ίδια μάζα, διπλάσια δύναμη δίνει διπλάσια επιτάχυνση.
  • Με την ίδια δύναμη, διπλάσια μάζα δίνει μισή επιτάχυνση.

Δύναμη, τριβή και επιτάχυνση

Αύξησε τη δύναμη F. Στην αρχή δεν γίνεται τίποτα: η τριβή την ακυρώνει. Μόλις την ξεπεράσεις, το σώμα αρχίζει να επιταχύνεται.

Ζωντανή ενημέρωση
B
20 N
N
20 N
T
8 N
Συνισταμένη
2 N
Επιτάχυνση
1 m/s²
Κατάσταση
κινείται

Τρίτος νόμος: δράση και αντίδραση

Όταν ένα σώμα Α ασκεί δύναμη σε ένα σώμα Β, τότε ταυτόχρονα το Β ασκεί στο Α δύναμη ίση σε μέτρο και αντίθετη σε κατεύθυνση.

Κολυμπάς σπρώχνοντας το νερό προς τα πίσω· το νερό σε σπρώχνει μπροστά. Ο πύραυλος πετάει χωρίς να ακουμπά τίποτα, σπρώχνοντας καυσαέρια προς τα κάτω.

Ας το κάνουμε μαζί

Παράδειγμα 1

Σε κιβώτιο μάζας 20 kg ασκείται συνισταμένη 50 N. Πόση είναι η επιτάχυνσή του;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Γιατί πρέπει να φοράς ζώνη ακόμα και σε μικρή ταχύτητα;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Ένα άλογο τραβάει ένα κάρο. Το κάρο τραβάει το άλογο με ίση δύναμη. Πώς προχωράνε;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ασκήσεις

Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.

ΒασικήΆσκηση 1 από 4

Σε σώμα μάζας 44 kg ασκείται συνισταμένη 1212 N. Πόση είναι η επιτάχυνση;

Τεστ

Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.

Ερώτηση 1 από 8

Λεωφορείο φρενάρει απότομα και οι επιβάτες γέρνουν προς τα εμπρός. Γιατί;

Τα κατάφερες;

  • Να εξηγείς με τον νόμο της αδράνειας καθημερινά φαινόμενα, όπως η ζώνη ασφαλείας.
  • Να υπολογίζεις επιτάχυνση από τη συνισταμένη και τη μάζα.
  • Να ξεχωρίζεις το ζεύγος δράσης–αντίδρασης από δυνάμεις που αλληλοαναιρούνται.

Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.