Μετάβαση στο περιεχόμενο

Εφαρμογές της τριγωνομετρίας

Υπολογίζεις ύψη και αποστάσεις που δεν μπορείς να μετρήσεις.

30 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Β΄ Γυμνασίου, 2 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να λύνεις ορθογώνιο τρίγωνο όταν ξέρεις μία πλευρά και μία οξεία γωνία.
  2. Να χρησιμοποιείς γωνία ανύψωσης ή κατάκλισης σε πρόβλημα.
  3. Να διαλέγεις τον σωστό τριγωνομετρικό αριθμό με βάση τα δεδομένα.

Μετρώντας ό,τι δεν φτάνεις

Πόσο ψηλό είναι ένα βουνό; Πόσο μακριά είναι ένα πλοίο; Πόσο απέχει το φεγγάρι;

Καμία από αυτές τις αποστάσεις δεν μετριέται με μεζούρα. Και οι τρεις υπολογίζονται με τον ίδιο τρόπο: μετράς μια γωνία και μια απόσταση που φτάνεις, και η τριγωνομετρία δίνει την υπόλοιπη.

Γωνία ανύψωσης και κατάκλισης

Γωνία ανύψωσης είναι η γωνία ανάμεσα στην οριζόντια γραμμή και στη γραμμή προς κάτι ψηλότερα. Κοιτάς μια κορυφή: πόσο ανασηκώνεις το βλέμμα.

Γωνία κατάκλισης είναι η αντίστοιχη όταν κοιτάς προς κάτι χαμηλότερα, π.χ. από ταράτσα προς ένα αυτοκίνητο.

Οι δύο γωνίες είναι πάντα ίσες μεταξύ τους όταν αφορούν το ίδιο ζευγάρι σημείων, γιατί σχηματίζονται από παράλληλες οριζόντιες γραμμές.

Μία γωνία, μία πλευρά, όλα τα υπόλοιπα

Βάλε τη γωνία ανύψωσης και την οριζόντια απόσταση ως τη βάση, αυτή που μετράς στο έδαφος. Η εφαπτομένη δίνει το ύψος, και η απόσταση σε ευθεία ως την κορυφή βγαίνει από το συνημίτονο. Μετά άλλαξε μόνο την οριζόντια απόσταση: οι πλευρές αλλάζουν, οι λόγοι όχι.

Ύψος14

Οριζόντια απόσταση20

Απόσταση σε ευθεία24,42

ημωΎψοςΑπόσταση σε ευθεία0,574

συνωΟριζόντια απόστασηΑπόσταση σε ευθεία0,819

εφωΎψοςΟριζόντια απόσταση0,7

Το μέγεθος του τριγώνου αλλάζει τις πλευρές, αλλά ποτέ τους λόγους.

Πώς διαλέγεις λόγο

Σημείωσε τι ξέρεις και τι ζητάς, και διάλεξε τον λόγο που συνδέει ακριβώς αυτά τα δύο.

ΞέρωΖητάωΧρησιμοποιώ
οριζόντια απόστασηύψοςεφαπτομένη
υποτείνουσαύψοςημίτονο
υποτείνουσαοριζόντια απόστασησυνημίτονο
δύο πλευρέςτη γωνίατον αντίστοιχο λόγο, ανάποδα

Στα περισσότερα προβλήματα ύψους, η εφαπτομένη είναι η απάντηση — γιατί η υποτείνουσα είναι ακριβώς αυτή που δεν μπορείς να μετρήσεις.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Στέκεσαι 50 m από ένα κτίριο και βλέπεις την κορυφή του με γωνία ανύψωσης 32°. Πόσο ψηλό είναι; (εφ32° ≈ 0,62)

Κτίριο ΑΓ κάθετο στο έδαφος, παρατηρητής Β 50 m από τη βάση του, γωνία ανύψωσης 32° στο Β, και το ύψος του κτιρίου σημειωμένο x.32°50 mxΑΒΓ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Σκάλα 8 m ακουμπά σε τοίχο σχηματίζοντας γωνία 60° με το έδαφος. Σε τι ύψος φτάνει; (ημ60° ≈ 0,87)

Σκάλα ΑΒ μήκους 8 m ακουμπισμένη σε τοίχο ΑΓ με γωνία 60° ως προς το έδαφος, και το ύψος ΑΓ σημειωμένο x.60°x8 mΑΒΓ

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Από φάρο ύψους 40 m, ένα πλοίο φαίνεται με γωνία κατάκλισης 25°. Πόσο απέχει; (εφ25° ≈ 0,47)

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ξέρεις την οριζόντια απόσταση από ένα κτίριο και τη γωνία ανύψωσης της κορυφής του. Ποιον λόγο χρησιμοποιείς για το ύψος;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Από απόσταση 2525 m η κορυφή ενός στύλου φαίνεται με γωνία 40∘40^\circ, με εφ40∘≈0,84\varepsilon\varphi 40^\circ \approx 0{,}84. Πόσο ψηλός είναι;

Στύλος ΑΓ κάθετος στο έδαφος, σημείο Β σε απόσταση 25 m από τη βάση του, γωνία 40° στο Β προς την κορυφή Α, και το ύψος του στύλου σημειωμένο x.40°25 mxΑΒΓ

Τα κατάφερες;

  • Να λύνεις ορθογώνιο τρίγωνο όταν ξέρεις μία πλευρά και μία οξεία γωνία.
  • Να χρησιμοποιείς γωνία ανύψωσης ή κατάκλισης σε πρόβλημα.
  • Να διαλέγεις τον σωστό τριγωνομετρικό αριθμό με βάση τα δεδομένα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;