Μετάβαση στο περιεχόμενο

Οι συναρτήσεις y = αx και y = αx + β

Κλίση και τεταγμένη αρχής — τι κάνει η καθεμιά στη γραφική παράσταση.

30 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Β΄ Γυμνασίου, 2 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να σχεδιάζεις τη γραφική παράσταση της y = αx + β με δύο σημεία.
  2. Να εξηγείς τι αλλάζει στην ευθεία ο συντελεστής α και τι ο σταθερός όρος β.
  3. Να βρίσκεις την εξίσωση της ευθείας από δύο σημεία της ή από ένα πρόβλημα.

Δύο αριθμοί που ορίζουν μια ευθεία

Μια ταβέρνα χρεώνει 1212 ευρώ το άτομο. Το κόστος για xx άτομα είναι y=12xy = 12x.

Μια άλλη χρεώνει 1010 ευρώ το άτομο συν 2020 ευρώ για το κουβέρ όλης της παρέας: y=10x+20y = 10x + 20.

Και οι δύο σχέσεις δίνουν ευθεία γραμμή. Η διαφορά τους κρύβεται σε δύο αριθμούς: πόσο ανεβαίνει το κόστος ανά άτομο, και από πού ξεκινάει.

y=αx+βy = \alpha x + \beta

Ο α\alpha λέγεται συντελεστής διεύθυνσης ή κλίση. Ο β\beta είναι η τιμή στο x=0x = 0.

Τι κάνει το α και τι το β

Κούνησε πρώτα μόνο το α και μετά μόνο το β. Η μία ρύθμιση γέρνει την ευθεία, η άλλη τη μετακινεί.

Ζωντανή ενημέρωση
Τιμή στο x = 0
2
Μεταβολή του y όταν το x αυξηθεί κατά 1
1
  • y = αx + β
  • y = αx

Ευθείες της ενότητας

Η κλίση είναι ρυθμός μεταβολής

Ο α\alpha δεν είναι διακοσμητικός αριθμός. Λέει πόσο αλλάζει το yy όταν το xx αυξηθεί κατά ένα.

xx00112233
y=3x+2y = 3x + 22255881111

Κάθε βήμα στο xx ανεβάζει το yy κατά 33 — όσο ακριβώς είναι ο συντελεστής.

  • α>0\alpha > 0: η ευθεία ανεβαίνει από αριστερά προς τα δεξιά.
  • α<0\alpha < 0: κατεβαίνει.
  • α=0\alpha = 0: μένει οριζόντια — η y=βy = \beta δίνει πάντα την ίδια τιμή.

Πώς τη σχεδιάζεις στα γρήγορα

Δύο σημεία αρκούν, και τα πιο βολικά είναι αυτά που δίνουν εύκολους αριθμούς.

Για την y=2x−4y = 2x - 4:

  • x=0⇒y=−4x = 0 \Rightarrow y = -4, δηλαδή το σημείο (0,−4)(0, -4).
  • y=0⇒2x=4⇒x=2y = 0 \Rightarrow 2x = 4 \Rightarrow x = 2, δηλαδή το (2,0)(2, 0).

Ενώνεις και τελείωσες. Ένα τρίτο σημείο δεν χρειάζεται — αλλά αν το βάλεις και δεν πέσει πάνω στη γραμμή, κάπου έκανες λάθος πράξη.

Η ευθεία y = 2x − 4, που κόβει τον άξονα y στο σημείο Α(0, −4) και τον άξονα x στο σημείο Β(2, 0).xy−2−112345−5−4−3−2−11234OAB

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Σχεδίασε την ευθεία y = −2x + 6.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Βρες την εξίσωση της ευθείας που περνάει από τα σημεία (1, 5) και (3, 11).

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Μια δεξαμενή έχει 300 λίτρα και αδειάζει με ρυθμό 15 λίτρα το λεπτό. Πότε αδειάζει;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Στην ευθεία y=−4x+9y = -4x + 9, τι σημαίνει ο αριθμός −4-4;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Γράψε την εξίσωση της ευθείας με κλίση −3-3 που τέμνει τον άξονα yy στο 22.

Τα κατάφερες;

  • Να σχεδιάζεις τη γραφική παράσταση της y = αx + β με δύο σημεία.
  • Να εξηγείς τι αλλάζει στην ευθεία ο συντελεστής α και τι ο σταθερός όρος β.
  • Να βρίσκεις την εξίσωση της ευθείας από δύο σημεία της ή από ένα πρόβλημα.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Παιχνίδια

Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.

Βρήκες κάποιο λάθος;