Μετάβαση στο περιεχόμενο

Ανισώσεις α΄ βαθμού

Ίδιοι κανόνες, με μία παγίδα όταν πολλαπλασιάζεις με αρνητικό.

25 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Β΄ Γυμνασίου, 1 ενότητα

Θα μάθεις να

  1. Να λύνεις ανισώσεις α΄ βαθμού και να γράφεις τη λύση ως σύνολο τιμών.
  2. Να ξέρεις ποιες πράξεις διατηρούν τη φορά της ανίσωσης και ποια την αντιστρέφει.
  3. Να παριστάνεις τη λύση στην αριθμογραμμή, με κλειστό ή ανοιχτό άκρο.

Μία απάντηση ή άπειρες;

Η εξίσωση 2x=102x = 10 έχει μία λύση: το 55.

Η ανίσωση 2x<102x < 10 έχει άπειρες: το 44, το 00, το −17-17, το 4,9994{,}999. Όλες μαζί είναι το σύνολο x<5x < 5.

Αυτή είναι η βασική διαφορά. Στην ανίσωση δεν ψάχνεις έναν αριθμό — ψάχνεις ποιοι αριθμοί την κάνουν αληθινή.

Οι κανόνες λύσης είναι σχεδόν ίδιοι με της εξίσωσης. Σχεδόν.

Ποιες πράξεις σέβονται το «μικρότερο»;

Ξεκίνα από μια αληθινή ανισότητα και κάνε την ίδια πράξη και στα δύο μέλη. Κοίτα πότε τα δύο σημεία κρατούν τη σειρά τους και πότε την ανταλλάσσουν.

3 < 5

Η ανισότητα εξακολουθεί να ισχύει

Κάνε την ίδια πράξη και στα δύο μέλη

Οι τρεις κανόνες

Πράξη και στα δύο μέληΤι γίνεται η φορά
πρόσθεση ή αφαίρεση οποιουδήποτε αριθμούμένει ίδια
πολλαπλασιασμός ή διαίρεση με θετικόμένει ίδια
πολλαπλασιασμός ή διαίρεση με αρνητικόαντιστρέφεται

Ο τρίτος κανόνας δεν είναι αυθαίρετος. Το 3<53 < 5 σημαίνει ότι το 33 βρίσκεται αριστερά του 55 στην αριθμογραμμή. Ο πολλαπλασιασμός με αρνητικό αναποδογυρίζει τη γραμμή γύρω από το 00: ό,τι ήταν αριστερά πάει δεξιά. Άρα και το σύμβολο πρέπει να γυρίσει.

3<5→  ×(−2)  −6>−103 < 5 \quad \xrightarrow{\; \times (-2) \;} \quad -6 > -10

Η λύση στην αριθμογραμμή

Στη γραμμή, το άκρο λέει αν ο ίδιος ο αριθμός ανήκει ή όχι:

  • x<5x < 5: ανοιχτό άκρο στο 55 — το 55 δεν ανήκει.
  • x≤5x \leq 5: κλειστό άκρο — το 55 ανήκει.
Δύο αριθμογραμμές από το 0 ως το 8: η x < 5 με ανοιχτό κυκλάκι στο 5 και η x ≤ 5 με κλειστό κυκλάκι στο 5, και οι δύο γραμμοσκιασμένες προς τα αριστερά.012345678x < 5012345678x ≤ 5

Δοκίμασε: φέρε τον αριθμό xx ακριβώς πάνω στο όριο. Το άδειο κυκλάκι λέει ότι εκεί είναι ήδη έξω από τη λύση.

Η λύση της x < α

Η χρωματιστή ζώνη είναι όλοι οι αριθμοί που είναι μικρότεροι από το α. Το κυκλάκι στο α είναι άδειο, γιατί το ίδιο το α δεν ανήκει. Άλλαξε το όριο και μετακίνησε τον αριθμό x: από κάτω γράφει αν είναι λύση.

Ζωντανή ενημέρωση
Σύνολο λύσεων
x < 3
x = 6
δεν είναι λύση

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Λύσε την 5 − 2x ≥ 1.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Λύσε την 3(x − 1) < x + 7.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Έχεις 50 ευρώ. Η είσοδος κοστίζει 8 ευρώ και κάθε παιχνίδι 3. Πόσα παιχνίδια μπορείς να παίξεις;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποια είναι η λύση της ανίσωσης −3x>12-3x > 12;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Λύσε: −4x>20-4x > 20

Τα κατάφερες;

  • Να λύνεις ανισώσεις α΄ βαθμού και να γράφεις τη λύση ως σύνολο τιμών.
  • Να ξέρεις ποιες πράξεις διατηρούν τη φορά της ανίσωσης και ποια την αντιστρέφει.
  • Να παριστάνεις τη λύση στην αριθμογραμμή, με κλειστό ή ανοιχτό άκρο.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;