Εμβαδά επίπεδων σχημάτων
Κάθε τύπος βγαίνει από το ορθογώνιο, αν ξέρεις πώς να κόψεις.
30 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Β΄ Γυμνασίου, 2 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς από πού προκύπτει ο τύπος εμβαδού κάθε βασικού σχήματος.
- Να υπολογίζεις το εμβαδόν σύνθετου σχήματος σπάζοντάς το σε γνωστά κομμάτια.
- Να βρίσκεις μια άγνωστη διάσταση όταν σου δίνεται το εμβαδόν.
Ένας τύπος, και όλοι οι άλλοι
Το εμβαδόν μετράει πόσα μοναδιαία τετράγωνα χωράνε σε ένα σχήμα.
Στο ορθογώνιο η απάντηση είναι άμεση: τετράγωνα σε κάθε σειρά, σειρές.
Όλοι οι υπόλοιποι τύποι βγαίνουν από αυτόν, με ένα κόψιμο και μια μετακίνηση.
Παραλληλόγραμμο: κόψε και κόλλησε
Κόψε το τρίγωνο από τη μία άκρη του παραλληλογράμμου και κόλλησέ το στην άλλη. Το σχήμα που μένει είναι ορθογώνιο με την ίδια βάση και το ίδιο ύψος.
Τρίγωνο: το μισό παραλληλόγραμμο
Πάρε δύο ίδια τρίγωνα, γύρισε το ένα ανάποδα και ένωσέ τα κατά μήκος μιας πλευράς: σχηματίζουν παραλληλόγραμμο με την ίδια βάση και το ίδιο ύψος. Άρα το ένα τρίγωνο είναι το μισό του.
Τραπέζιο και ρόμβος
Δύο ίδια τραπέζια, το ένα γυρισμένο ανάποδα, δίνουν παραλληλόγραμμο με βάση :
Ο ρόμβος έχει κάθετες διαγώνιες, και καλύπτει ακριβώς το μισό του ορθογωνίου που τον περιβάλλει, με πλευρές τις δύο διαγώνιες και :
Σύνθετα σχήματα
Για σχήμα που δεν έχει δικό του τύπο, η μέθοδος είναι μία: σπάσ' το σε σχήματα που έχουν.
Μερικές φορές βολεύει και το αντίστροφο: αφαίρεση. Το εμβαδόν ενός δρόμου γύρω από μια πισίνα βρίσκεται αν από το μεγάλο ορθογώνιο αφαιρέσεις το μικρό.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Παραλληλόγραμμο έχει βάση 12 cm, πλάγια πλευρά 7 cm και ύψος 5 cm. Βρες το εμβαδόν.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ο τύπος ζητάει βάση και ύψος, όχι πλευρά.
Η πλάγια πλευρά cm δόθηκε για να δοκιμάσει αν θα την χρησιμοποιήσεις. Δεν μπαίνει πουθενά.
Παρατήρησε ότι η πλάγια πλευρά είναι πάντα μεγαλύτερη από το ύψος (ίση μόνο όταν το παραλληλόγραμμο είναι ορθογώνιο): η κάθετη είναι η συντομότερη διαδρομή από τη μία βάση στην άλλη.
Παράδειγμα 2
Ένα οικόπεδο έχει σχήμα ορθογωνίου 20 m × 15 m, με τριγωνικό κομμάτι 20 m βάση και 6 m ύψος στη μία άκρη. Πόσο είναι το συνολικό εμβαδόν;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Σπάω το σχήμα σε δύο κομμάτια: ορθογώνιο και τρίγωνο.
Ορθογώνιο: m².
Τρίγωνο: m².
Σύνολο: m², δηλαδή λίγο πάνω από ένα τρίτο του στρέμματος.
Έλεγχος λογικής: το τρίγωνο έχει την ίδια βάση με το ορθογώνιο και ύψος τα του ύψους του, οπότε το εμβαδόν του είναι το μισό των , δηλαδή το του ορθογωνίου: . Ταιριάζει.
Παράδειγμα 3
Τρίγωνο έχει εμβαδόν 48 cm² και βάση 16 cm. Πόσο είναι το ύψος του;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ξεκινώ από τον τύπο και βάζω όσα ξέρω:
Έλεγχος: . Σωστό.
Πρόσεξε ότι το ίδιο εμβαδόν το δίνουν άπειρα τρίγωνα: κάθε κορυφή που βρίσκεται σε απόσταση cm από τη βάση κάνει την ίδια δουλειά, όσο πλαγιαστό κι αν είναι το τρίγωνο.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Παραλληλόγραμμο με βάση cm, πλάγια πλευρά cm και ύψος cm. Πόσο εμβαδόν;
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς από πού προκύπτει ο τύπος εμβαδού κάθε βασικού σχήματος.
- Να υπολογίζεις το εμβαδόν σύνθετου σχήματος σπάζοντάς το σε γνωστά κομμάτια.
- Να βρίσκεις μια άγνωστη διάσταση όταν σου δίνεται το εμβαδόν.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.