Το νερό και ο ρόλος του

Ένα μόριο με στραβή γωνία

Το νερό είναι $\text{H}_2\text{O}$: δύο άτομα υδρογόνου και ένα οξυγόνου.

Το ενδιαφέρον δεν είναι η σύσταση αλλά το σχήμα. Τα δύο υδρογόνα δεν βρίσκονται σε ευθεία γραμμή με το οξυγόνο — σχηματίζουν γωνία περίπου $105^\circ$.

Και επειδή το οξυγόνο τραβάει τα ηλεκτρόνια πιο δυνατά, η πλευρά του οξυγόνου γίνεται ελαφρώς αρνητική και η πλευρά των υδρογόνων ελαφρώς θετική.

Το μόριο δηλαδή έχει δύο άκρα, σαν μικροσκοπικός μαγνήτης. Από αυτή τη μία λεπτομέρεια προκύπτουν σχεδόν όλες οι παράξενες ιδιότητές του.

Γιατί το νερό διαλύει τόσα πράγματα

Τα μόρια του νερού, με τα δύο τους άκρα, περικυκλώνουν φορτισμένα σωματίδια και τα απομακρύνουν το ένα από το άλλο.

Έτσι διαλύεται το αλάτι: τα θετικά άκρα του νερού πλησιάζουν τα αρνητικά ιόντα χλωρίου, τα αρνητικά άκρα πλησιάζουν τα θετικά ιόντα νατρίου, και ο κρύσταλλος διαλύεται.

Το λάδι όμως δεν έχει φορτισμένα άκρα. Τα μόριά του δεν «ενδιαφέρουν» το νερό, και γι' αυτό μένουν χωριστά.

Το ίδιο μόριο, τρεις καταστάσεις

Διάλεξε κατάσταση και δες τη διάταξη των μορίων.

Διάλεξε κατάσταση

ΠάγοςΝερόΥδρατμός

Τα μόρια κλειδώνουν σε εξαγωνικό πλέγμα, κρατημένα από τα άκρα τους. Το πλέγμα αφήνει κενά — γι' αυτό ο πάγος είναι λιγότερο πυκνός από το νερό.Σωματίδια

Γιατί αυτό κρατάει τα ψάρια ζωντανά

Επειδή ο πάγος επιπλέει, μια λίμνη παγώνει από πάνω προς τα κάτω.

Το στρώμα πάγου λειτουργεί σαν μονωτικό καπάκι: κάτω από αυτό το νερό μένει υγρό, γύρω στους $4\;^\circ$C, και η ζωή συνεχίζεται όλο τον χειμώνα.

Αν ο πάγος βυθιζόταν, οι λίμνες θα πάγωναν από τον πυθμένα προς τα πάνω και θα γίνονταν συμπαγείς όγκοι πάγου.

Το νερό ως ρυθμιστής θερμοκρασίας

Το νερό χρειάζεται πολλή ενέργεια για να ζεσταθεί και αποδίδει πολλή όταν κρυώνει.

Γι' αυτό:

• Οι παραθαλάσσιες περιοχές έχουν ηπιότερο κλίμα από τις ηπειρωτικές.
• Η άμμος καίει το μεσημέρι ενώ η θάλασσα δίπλα της είναι δροσερή.
• Το σώμα μας, που είναι κατά $60\%$ νερό, κρατά σταθερή θερμοκρασία.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση