Μετάβαση στο περιεχόμενο

Καθαρές ουσίες και μείγματα

Ομογενές ή ετερογενές — και πώς το κρίνεις.

25 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Χημεία Β΄ Γυμνασίου, §2.2, 2.6

Θα μάθεις να

  1. Να ξεχωρίζεις καθαρή ουσία από μείγμα, και στοιχείο από χημική ένωση.
  2. Να κρίνεις αν ένα μείγμα είναι ομογενές ή ετερογενές.
  3. Να εξηγείς γιατί ένα μείγμα δεν έχει σταθερό σημείο βρασμού.

Πόσα διαφορετικά πράγματα υπάρχουν μέσα;

Ένα ποτήρι απιονισμένο νερό και ένα ποτήρι θαλασσινό νερό μοιάζουν ίδια. Και τα δύο είναι διαφανή, υγρά, άοσμα.

Μόνο που το πρώτο περιέχει μία ουσία και το δεύτερο πολλές.

Η διάκριση γίνεται στο επίπεδο των σωματιδίων, και εκεί είναι που πρέπει να κοιτάξεις.

Καθαρές ουσίες και μείγματα

Καθαρή ουσία είναι αυτή που αποτελείται από ένα μόνο είδος σωματιδίων. Έχει σταθερές ιδιότητες: συγκεκριμένο σημείο τήξης, βρασμού, πυκνότητα.

Μείγμα είναι το σύνολο δύο ή περισσότερων ουσιών που βρίσκονται μαζί χωρίς να έχουν ενωθεί χημικά. Καθεμιά κρατά τις ιδιότητές της.

Οι καθαρές ουσίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:

  • Χημικά στοιχεία: αποτελούνται από ένα μόνο είδος ατόμων. Οξυγόνο, σίδηρος, χρυσός.
  • Χημικές ενώσεις: τα άτομα δύο ή περισσότερων στοιχείων έχουν ενωθεί σε σταθερή αναλογία. Νερό, αλάτι, ζάχαρη.

Τι υπάρχει μέσα στο δοχείο

Κάθε κύκλος είναι ένα άτομο και κάθε γραμμή ένας δεσμός· μόνο το αλάτι, για απλότητα, σχεδιάζεται ως ένας κύκλος. Πρόσεξε πότε τα διαφορετικά άτομα είναι ενωμένα και πότε απλώς γειτονεύουν.

Διάλεξε δείγμα

Χημικό στοιχείοΈνα μόνο είδος ατόμων. Τα μόρια είναι διατομικά, αλλά και τα δύο άτομα είναι ίδια. Πρόσεξε το χρώμα: είναι το ίδιο άτομο που θα βρεις στη μέση κάθε μορίου νερού.

Τι είναι κάθε κύκλοςΟξυγόνο

Ομογενή και ετερογενή μείγματα

Ομογενές είναι το μείγμα που φαίνεται παντού ίδιο, ακόμη και με μικροσκόπιο. Αλατόνερο, αέρας, ατσάλι.

Ετερογενές είναι εκείνο που έχει διακριτά μέρη. Λάδι με νερό, άμμος με νερό, σαλάτα.

Κάθε ομογενές μείγμα λέγεται διάλυμα. Τα πιο γνωστά είναι υγρά, όπως το αλατόνερο, αλλά διαλύματα είναι και ο αέρας και το ατσάλι.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Κατάταξε: χρυσός, ζάχαρη, γάλα, διοξείδιο του άνθρακα.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Υγρό βράζει από τους 78 °C ως τους 100 °C. Είναι καθαρή ουσία;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Γιατί το λάδι με το νερό είναι ετερογενές, ενώ το οινόπνευμα με το νερό ομογενές;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Ποιο από τα παρακάτω είναι χημική ένωση;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Είναι το θαλασσινό νερό καθαρή ουσία ή μείγμα;

Τα κατάφερες;

  • Να ξεχωρίζεις καθαρή ουσία από μείγμα, και στοιχείο από χημική ένωση.
  • Να κρίνεις αν ένα μείγμα είναι ομογενές ή ετερογενές.
  • Να εξηγείς γιατί ένα μείγμα δεν έχει σταθερό σημείο βρασμού.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;