Καθαρές ουσίες και μείγματα
Ομογενές ή ετερογενές — και πώς το κρίνεις.
25 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να ξεχωρίζεις καθαρή ουσία από μείγμα, και στοιχείο από χημική ένωση.
- Να κρίνεις αν ένα μείγμα είναι ομογενές ή ετερογενές.
- Να εξηγείς γιατί ένα μείγμα δεν έχει σταθερό σημείο βρασμού.
Πόσα διαφορετικά πράγματα υπάρχουν μέσα;
Ένα ποτήρι απιονισμένο νερό και ένα ποτήρι θαλασσινό νερό μοιάζουν ίδια. Και τα δύο είναι διαφανή, υγρά, άοσμα.
Μόνο που το πρώτο περιέχει μία ουσία και το δεύτερο πολλές.
Η διάκριση γίνεται στο επίπεδο των σωματιδίων, και εκεί είναι που πρέπει να κοιτάξεις.
Καθαρές ουσίες και μείγματα
Καθαρή ουσία είναι αυτή που αποτελείται από ένα μόνο είδος σωματιδίων. Έχει σταθερές ιδιότητες: συγκεκριμένο σημείο τήξης, βρασμού, πυκνότητα.
Μείγμα είναι το σύνολο δύο ή περισσότερων ουσιών που βρίσκονται μαζί χωρίς να έχουν ενωθεί χημικά. Καθεμιά κρατά τις ιδιότητές της.
Οι καθαρές ουσίες χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
- Χημικά στοιχεία: αποτελούνται από ένα μόνο είδος ατόμων. Οξυγόνο, σίδηρος, χρυσός.
- Χημικές ενώσεις: τα άτομα δύο ή περισσότερων στοιχείων έχουν ενωθεί σε σταθερή αναλογία. Νερό, αλάτι, ζάχαρη.
Ομογενή και ετερογενή μείγματα
Ομογενές είναι το μείγμα που φαίνεται παντού ίδιο, ακόμη και με μικροσκόπιο. Αλατόνερο, αέρας, ατσάλι.
Ετερογενές είναι εκείνο που έχει διακριτά μέρη. Λάδι με νερό, άμμος με νερό, σαλάτα.
Ένα ομογενές μείγμα υγρού με κάτι διαλυμένο σε αυτό λέγεται διάλυμα.
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Κατάταξε: χρυσός, ζάχαρη, γάλα, διοξείδιο του άνθρακα.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Υγρό βράζει από τους 78 °C ως τους 100 °C. Είναι καθαρή ουσία;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Γιατί το λάδι με το νερό είναι ετερογενές, ενώ το οινόπνευμα με το νερό ομογενές;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Από την πιο απλή στην πιο δύσκολη. Κρυμμένη είναι μόνο η απάντηση — ο δρόμος ως εκεί είναι δική σου δουλειά.
Είναι ο χρυσός καθαρή ουσία ή μείγμα;
Τεστ
Δεν μετράει βαθμός — μετράει να δεις τι κατάλαβες. Προσπέρασε όποια θες και γύρνα πίσω όποτε θες.
Ερώτηση 1 από 8
Τα κατάφερες;
- Να ξεχωρίζεις καθαρή ουσία από μείγμα, και στοιχείο από χημική ένωση.
- Να κρίνεις αν ένα μείγμα είναι ομογενές ή ετερογενές.
- Να εξηγείς γιατί ένα μείγμα δεν έχει σταθερό σημείο βρασμού.
Κάνε το τεστ πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.