Μετάβαση στο περιεχόμενο

Διαχωρισμός μειγμάτων

Απόσταξη, διήθηση, εξάτμιση: διαλέγεις με βάση την ιδιότητα.

25 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Χημεία Β΄ Γυμνασίου, §2.5

Θα μάθεις να

  1. Να διαλέγεις μέθοδο διαχωρισμού με βάση την ιδιότητα που διαφέρει.
  2. Να περιγράφεις πώς δουλεύουν η διήθηση, η απόσταξη και η χρωματογραφία.
  3. Να εξηγείς γιατί ο διαχωρισμός μειγμάτων δεν απαιτεί χημική αντίδραση.

Κάθε μέθοδος εκμεταλλεύεται μια διαφορά

Δεν υπάρχει γενική μέθοδος διαχωρισμού. Υπάρχει μια ερώτηση:

Σε τι διαφέρουν τα συστατικά του μείγματος;

Αν διαφέρουν σε μέγεθος σωματιδίων, τα χωρίζει ένα φίλτρο. Αν διαφέρουν σε σημείο βρασμού, τα χωρίζει η θερμότητα. Αν διαφέρουν σε πυκνότητα, τα χωρίζει η ηρεμία ή η φυγοκέντρηση.

Και επειδή τα συστατικά ενός μείγματος δεν είναι χημικά ενωμένα, ο διαχωρισμός μπορεί πάντα να γίνει με φυσικές μεθόδους: καμία αντίδραση, κανένα νέο υλικό.

Ποια μέθοδος για ποιο μείγμα

Διάλεξε μείγμα και δοκίμασε μέθοδο. Η απάντηση εξηγεί ποια διαφορά εκμεταλλεύεται η καθεμιά — ή γιατί αποτυγχάνει ή δεν συμφέρει.

Διάλεξε μείγμα

Βρήκες 0 από 4

Διάλεξε μέθοδο

Διάλεξε μέθοδο

Οι μέθοδοι με μια πρόταση

ΜέθοδοςΕκμεταλλεύεταιΠαράδειγμα
διήθησημέγεθος σωματιδίωνάμμος από νερό
καθίζησηδιαφορά πυκνότηταςλάσπη από νερό
φυγοκέντρησηδιαφορά πυκνότητας, γρήγορακρέμα από γάλα
διαχωριστική χοάνηδιαφορά πυκνότητας σε υγρά που δεν αναμειγνύονταιλάδι από νερό
εξάτμισητο ένα συστατικό φεύγει ως ατμόςαλάτι από θαλασσινό νερό
απόσταξηδιαφορά σημείου βρασμούοινόπνευμα από νερό
χρωματογραφίαδιαφορά στην κίνηση πάνω σε χαρτίχρωστικές σε μελάνι
Ένας μεγάλος λευκός σωρός αλατιού στο βάθος, μπροστά του ρηχά νερά και γκριζωπό έδαφος, και βουνά στον ορίζοντα.
Οι αλυκές του Μεσολογγίου. Το θαλασσινό νερό μπαίνει σε ρηχές λεκάνες, ο ήλιος και ο αέρας εξατμίζουν το νερό και το αλάτι μένει πίσω. Ο λευκός λόφος στο βάθος είναι αλάτι που μαζεύτηκε: εξάτμιση σε μέγεθος βιομηχανίας.Φωτογραφία: BERNARD FISCHER · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Πώς θα πάρεις πόσιμο νερό από θαλασσινό;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Έχεις μείγμα από ρινίσματα σιδήρου, άμμο και αλάτι. Πώς τα χωρίζεις και τα τρία;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Γιατί η χρωματογραφία χωρίζει χρώματα που φαίνονται ένα;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δύο φωτογραφίες ενός στρογγυλού φίλτρου χαρτιού. Αριστερά, ένα στριμμένο χαρτί σαν φιτίλι στο κέντρο και γύρω του ένας στενός καφέ δακτύλιος. Δεξιά, ο δακτύλιος έχει απλωθεί σε πορτοκαλί και ιώδεις ζώνες, με μια γαλαζοπράσινη γραμμή στην άκρη.
Χρωματογραφία με έναν καφέ μαρκαδόρο. Το νερό ανεβαίνει από το φιτίλι και απλώνεται στο χαρτί παρασύροντας το μελάνι. Αριστερά, λίγο μετά την αρχή, βλέπεις ένα καφέ δαχτυλίδι. Δεξιά, στο τέλος, το καφέ έχει χωριστεί σε χρωστικές που σταμάτησαν σε διαφορετικές αποστάσεις: ήταν μείγμα.Φωτογραφία: Stefan Kleyer · CC0 · Wikimedia Commons

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Γιατί η διήθηση δεν χωρίζει το αλάτι από το νερό;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Ποια μέθοδος χωρίζει σιδερένια καρφάκια από έναν σωρό πριονίδι;

Τα κατάφερες;

  • Να διαλέγεις μέθοδο διαχωρισμού με βάση την ιδιότητα που διαφέρει.
  • Να περιγράφεις πώς δουλεύουν η διήθηση, η απόσταξη και η χρωματογραφία.
  • Να εξηγείς γιατί ο διαχωρισμός μειγμάτων δεν απαιτεί χημική αντίδραση.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;