Μετάβαση στο περιεχόμενο

Χημικά στοιχεία και ενώσεις

Σύμβολα, τύποι και τι λέει ένας χημικός τύπος.

25 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Χημεία Β΄ Γυμνασίου, §2.10

Θα μάθεις να

  1. Να διαβάζεις έναν χημικό τύπο: ποια στοιχεία και πόσα άτομα από το καθένα.
  2. Να ξεχωρίζεις τον δείκτη από τον συντελεστή μπροστά από έναν τύπο.
  3. Να αναγνωρίζεις τα σύμβολα των πιο κοινών στοιχείων.

Μια γλώσσα με πάνω από εκατό γράμματα

Κάθε χημικό στοιχείο έχει σύμβολο: ένα ή δύο γράμματα, με το πρώτο πάντα κεφαλαίο.

ΣύμβολοΣτοιχείοΑπό πού
Hυδρογόνοhydrogenium
Oοξυγόνοoxygenium
Cάνθρακαςcarboneum
Nάζωτοnitrogenium
Sθείοsulfur
Naνάτριοnatrium
Feσίδηροςferrum
Clχλώριοchlorum
Caασβέστιοcalcium

Τα σύμβολα είναι διεθνή. Ένας χημικός στην Ιαπωνία διαβάζει το H2O\text{H}_2\text{O} ακριβώς όπως εσύ, ακόμη κι αν δεν μοιράζεστε καμία λέξη.

Ένας σωρός από ανοιχτοκίτρινα, θαμπά κομμάτια σε λευκό φόντο.
Θείο, S. Ένα αμέταλλο στοιχείο: κίτρινο, εύθρυπτο, χωρίς λάμψη. Κάθε κομματάκι του αποτελείται από ένα μόνο είδος ατόμων.Φωτογραφία: Ben Mills · κοινό κτήμα · Wikimedia Commons
Γκρίζα, γυαλιστερά, ανώμαλα κομμάτια μετάλλου και δίπλα τους ένας μικρός γυαλισμένος κύβος.
Σίδηρος, Fe, πολύ μεγάλης καθαρότητας, και δίπλα ένας κύβος σιδήρου με ακμή ενός εκατοστού. Το σύμβολό του βγαίνει από το λατινικό όνομα ferrum, γι' αυτό δεν μοιάζει με τη λέξη σίδηρος.Φωτογραφία: Alchemist-hp (www.pse-mendelejew.de) · FAL · Wikimedia Commons

Ο χημικός τύπος

Ο τύπος μιας ένωσης λέει δύο πράγματα: ποια στοιχεία την αποτελούν και σε ποια αναλογία.

Ο μικρός αριθμός κάτω δεξιά από ένα σύμβολο λέγεται δείκτης και δείχνει πόσα άτομα του στοιχείου υπάρχουν στο μόριο. Όταν λείπει, εννοείται 11.

Διάβασε τον τύπο

Διάλεξε ένωση και δες την ανάλυσή της. Πρόσεξε πού μπαίνει ο δείκτης και τι μετράει.

Διάλεξε ένωση

H2O

νερό

ΣτοιχείοΆτομα

H2

O1

Διαφορετικά στοιχεία: 2Σύνολο ατόμων: 3

Δύο άτομα υδρογόνου ενωμένα με ένα οξυγόνου. Η αναλογία 2:1 είναι σταθερή σε κάθε σταγόνα νερού στο σύμπαν.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Πόσα άτομα κάθε στοιχείου υπάρχουν σε ένα μόριο H₂SO₄;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Πόσα άτομα οξυγόνου υπάρχουν συνολικά στο 4CO₂;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Γιατί το H₂O και το H₂O₂ είναι εντελώς διαφορετικές ουσίες;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Πόσα άτομα συνολικά έχει ένα μόριο νιτρικού οξέος, HNO3\text{HNO}_3;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Ποιο είναι το σύμβολο του ασβεστίου;

Τα κατάφερες;

  • Να διαβάζεις έναν χημικό τύπο: ποια στοιχεία και πόσα άτομα από το καθένα.
  • Να ξεχωρίζεις τον δείκτη από τον συντελεστή μπροστά από έναν τύπο.
  • Να αναγνωρίζεις τα σύμβολα των πιο κοινών στοιχείων.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;