Εργαλεία και ασφάλεια

Το σωστό εργαλείο, με τον σωστό τρόπο

Τα περισσότερα ατυχήματα σε ένα σχολικό εργαστήριο δεν τα προκαλούν επικίνδυνα μηχανήματα. Τα προκαλεί ένα κοπίδι που γλίστρησε σε χαρτόνι που κανείς δεν κρατούσε σταθερά, ένα πριόνι που χρησιμοποιήθηκε για δουλειά που δεν είναι δική του, ή μια σταγόνα θερμόκολλας σε ένα δάχτυλο. Δύο ερωτήσεις τα προλαβαίνουν σχεδόν όλα: είναι το σωστό εργαλείο; και το χρησιμοποιώ με ασφάλεια;

Οι οικογένειες των εργαλείων

Το κοπίδι κόβει ίσια χαρτόνι και λεπτό αφρώδες υλικό, πάντα πάνω σε επιφάνεια κοπής και δίπλα σε μεταλλικό χάρακα (ο πλαστικός «τρώγεται» από τη λάμα και αφήνει τη λάμα να ξεφύγει). Το σεγάκι έχει λεπτή λάμα τεντωμένη σε τόξο, και κόβει καμπύλες σε λεπτό ξύλο. Το σιδεροπρίονο έχει πολύ ψιλά δόντια για μέταλλο και πλαστικό.

Ποιο εργαλείο για ποια δουλειά;

Διάλεξε μια δουλειά του έργου σου και μετά ένα εργαλείο. Θα δεις αν ταιριάζει, και γιατί.

Τι θέλω να κάνω;

Κόβω μια ίσια λωρίδα από χαρτόνι 2 mmΚόβω ένα κυματιστό σχήμα σε κόντρα πλακέ 4 mmΚόβω ένα κομμάτι από αλουμινένιο σωλήναΑνοίγω τρύπα 4 mm για μια βίδα σε ξύλοΣτρογγυλεύω μια κοφτερή γωνία σε ξύλο

Με ποιο εργαλείο;

ΚοπίδιΣεγάκιΣιδεροπρίονοΧειροδράπανοΛίμα

Με ποιο εργαλείο;

Οι κανόνες του εργαστηρίου

Οι κανόνες έχουν μια λογική: προστάτευσε τα μάτια και τα χέρια σου, κράτα σταθερό το κομμάτι, και μη βιάζεσαι. Ο καθηγητής σου μπορεί να έχει και επιπλέον κανόνες για το δικό σας εργαστήριο. Αυτοί μετράνε πρώτοι.

Πριν ξεκινήσεις

• Δουλεύεις μόνο με εργαλεία που σου έχουν δείξει πώς χρησιμοποιούνται, και μόνο με την άδεια του καθηγητή.
• Μαλλιά δεμένα, μανίκια μαζεμένα, χωρίς κρεμαστά κοσμήματα και κορδόνια. Ποδιά εργασίας.
• Γυαλιά προστασίας όταν πριονίζεις, τρυπάς, λιμάρεις ή τρίβεις — όταν μπορεί να πεταχτεί κάτι.
• Ελέγχεις το εργαλείο: λάμα σφιχτή, λαβή που δεν κουνιέται. Αν κάτι είναι χαλασμένο, δεν το χρησιμοποιείς και το λες.

Ενώ δουλεύεις

• Σφίγγεις το κομμάτι σε μέγγενη ή με σφιγκτήρα. Το χέρι σου δεν είναι μέγγενη.
• Κόβεις μακριά από το σώμα σου, και τα δάχτυλα μένουν πίσω από τη λάμα.
• Κρατάς τα αιχμηρά εργαλεία με τη μύτη προς τα κάτω όταν περπατάς. Δεν τρέχεις ποτέ.
• Κλείνεις τη λάμα του κοπιδιού μόλις τελειώσεις κάθε κοπή.
• Το πιστόλι θερμόκολλας μένει στη βάση του, στο σημείο που όρισε ο καθηγητής. Δεν αγγίζεις τη μύτη ούτε τη ζεστή κόλλα.
• Τα ηλεκτρικά εργαλεία χρησιμοποιούνται μόνο με την άδεια και την επίβλεψη του καθηγητή. Πριν αλλάξεις τρυπάνι ή λάμα, βγάζεις το φις από την πρίζα.
• Όταν τρίβεις MDF ή ξύλο, η σκόνη ερεθίζει τη μύτη και τα μάτια: δουλεύεις με αερισμό και, αν το ζητήσει ο καθηγητής, με μάσκα σκόνης.

Όταν τελειώσεις

• Γυρίζεις κάθε εργαλείο στη θέση του. Καθαρίζεις τον πάγκο με βούρτσα, όχι με το χέρι: τα ρινίσματα κόβουν.

Αν συμβεί κάτι

• Λες κάθε τραυματισμό στον καθηγητή, όσο μικρός κι αν είναι.
• Σε έγκαυμα από θερμόκολλα: κρύο τρεχούμενο νερό αμέσως, για 20 λεπτά (οδηγία της βρετανικής δημόσιας υπηρεσίας υγείας, NHS). Δεν τραβάς την κόλλα από το δέρμα, και δεν βάζεις πάγο ή αλοιφές.

Ασφαλές ή επικίνδυνο;

Κάθε κάρτα περιγράφει κάτι που έκανε ένας μαθητής στο εργαστήριο. Είναι σωστό ή όχι;

Σωστό ή όχι;

Κρατά το χαρτόνι με το ένα χέρι μπροστά από το κοπίδι

ΑσφαλέςΕπικίνδυνο

0 / 8

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Το έργο σου: κάρτα εργαλείου

Διάλεξε ένα εργαλείο που θα χρησιμοποιήσεις στο έργο σου. Φτιάξε μια κάρτα σε μέγεθος A5 για τον πίνακα του εργαστηρίου: μια ζωγραφιά του εργαλείου με τα μέρη του, για ποια υλικά είναι και για ποια όχι, τρεις κανόνες ασφάλειας με εικονίδιο, και μια μικρή εκτίμηση κινδύνου για μία δουλειά με αυτό. Δείξε την κάρτα στον καθηγητή σου πριν χρησιμοποιήσεις το εργαλείο για πρώτη φορά.