Μετάβαση στο περιεχόμενο

Συμμετρία ως προς άξονα και ως προς σημείο

Άξονας και κέντρο συμμετρίας, η μεσοκάθετος, και πώς βρίσκεις το συμμετρικό ενός σχήματος.

30 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να βρίσκεις το συμμετρικό ενός σημείου ή σχήματος ως προς ευθεία και ως προς σημείο.
  2. Να αναγνωρίζεις άξονες και κέντρο συμμετρίας σε γνωστά σχήματα.
  3. Να χρησιμοποιείς ότι κάθε σημείο της μεσοκαθέτου ισαπέχει από τα άκρα του τμήματος.

Ο καθρέφτης ως κανόνας

Στάσου μπροστά σε έναν καθρέφτη, μισό μέτρο μακριά. Το είδωλό σου φαίνεται μισό μέτρο πίσω από το τζάμι. Πλησίασε, και πλησιάζει κι εκείνο.

Αυτό είναι ακριβώς η συμμετρία ως προς ευθεία. Δύο σημεία AA και A′A' λέγονται συμμετρικά ως προς την ευθεία ε\varepsilon όταν η ε\varepsilon είναι κάθετη στο τμήμα AA′AA' και περνάει από το μέσο του.

Πώς βρίσκεις το συμμετρικό ενός σημείου AA:

  1. Φέρνεις από το AA κάθετη στην ε\varepsilon.
  2. Μετράς πόσο απέχει το AA από την ε\varepsilon.
  3. Συνεχίζεις την κάθετη άλλο τόσο από την άλλη μεριά. Εκεί είναι το A′A'.

Ένα σημείο που βρίσκεται πάνω στην ε\varepsilon είναι συμμετρικό του εαυτού του.

Το συμμετρικό ενός σχήματος

Για να βρεις το συμμετρικό ενός τμήματος, ενός τριγώνου ή μιας γωνίας, βρίσκεις το συμμετρικό κάθε κορυφής και τις ενώνεις με την ίδια σειρά.

Αν διπλώσεις το χαρτί πάνω στην ε\varepsilon, το σχήμα πέφτει ακριβώς πάνω στο συμμετρικό του. Γι' αυτό:

  • δύο συμμετρικά τμήματα έχουν ίσα μήκη,
  • δύο συμμετρικές γωνίες είναι ίσες,
  • δύο συμμετρικά σχήματα είναι ίσα.

Συμπλήρωσε το συμμετρικό

Η διακεκομμένη γραμμή είναι ο άξονας. Για κάθε χρωματιστό τετράγωνο αριστερά, βάλε το συμμετρικό του δεξιά: στην ίδια σειρά και στην ίδια απόσταση από τον άξονα.

Μέτρα τετράγωνα από τον άξονα, όχι από την άκρη.

Άξονας συμμετρίας ενός σχήματος

Κάποια σχήματα είναι συμμετρικά με τον εαυτό τους: αν τα διπλώσεις πάνω σε μια ευθεία, τα δύο μισά συμπίπτουν. Αυτή η ευθεία λέγεται άξονας συμμετρίας του σχήματος.

ΣχήμαΆξονες συμμετρίας
ισοσκελές τρίγωνο11
ισόπλευρο τρίγωνο33
ορθογώνιο22
ρόμβος22, οι διαγώνιοι
τετράγωνο44
κύκλοςάπειροι, κάθε διάμετρος

Η μεσοκάθετος

Η ευθεία που είναι κάθετη σε ένα τμήμα ABAB και περνάει από το μέσο του λέγεται μεσοκάθετος του ABAB. Είναι ο άξονας συμμετρίας του τμήματος: τα AA και BB είναι συμμετρικά ως προς αυτήν.

Συμμετρία ως προς σημείο

Δύο σημεία AA και A′A' λέγονται συμμετρικά ως προς το σημείο OO όταν το OO είναι το μέσο του τμήματος AA′AA'.

Για να βρεις το A′A', ενώνεις το AA με το OO και συνεχίζεις την ευθεία άλλο τόσο μετά το OO.

Η συμμετρία ως προς σημείο είναι μια μισή στροφή (180°180°) γύρω από το OO. Δεν θέλει δίπλωμα, θέλει γύρισμα. Και πάλι τα συμμετρικά σχήματα είναι ίσα.

Ένα σχήμα έχει κέντρο συμμετρίας OO όταν, αν το γυρίσεις μισή στροφή γύρω από το OO, πέφτει πάνω στον εαυτό του. Ο κύκλος έχει κέντρο συμμετρίας το κέντρο του, το παραλληλόγραμμο το σημείο τομής των διαγωνίων του.

Άξονας, κέντρο, ή τίποτα;

Διάλεξε ένα σχήμα και μετά μια απάντηση. Κάποια σχήματα έχουν και τα δύο.

Διάλεξε σχήμα

Τι έχει;

Τι έχει;

Ας το κάνουμε μαζί

Παράδειγμα 1

Ένα σημείο A απέχει 3,5 cm από μια ευθεία ε. Πόσο απέχει από το συμμετρικό του A' ως προς την ε;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Το M είναι σημείο της μεσοκαθέτου του τμήματος AB = 8 cm, με MA = 5 cm. Βρες την περίμετρο του τριγώνου MAB.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Ένα τρίγωνο ABΓ έχει γωνία A = 70° και πλευρά AB = 6 cm. Παίρνεις το συμμετρικό του A'B'Γ' ως προς ένα σημείο O. Τι ξέρεις για το A'B'Γ';

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Ασκήσεις

Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 11
Τα σημεία AA και A′A' είναι συμμετρικά ως προς την ευθεία ε\varepsilon. Τι ισχύει για την ε\varepsilon;

Τα κατάφερες;

  • Να βρίσκεις το συμμετρικό ενός σημείου ή σχήματος ως προς ευθεία και ως προς σημείο.
  • Να αναγνωρίζεις άξονες και κέντρο συμμετρίας σε γνωστά σχήματα.
  • Να χρησιμοποιείς ότι κάθε σημείο της μεσοκαθέτου ισαπέχει από τα άκρα του τμήματος.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.