Συμμετρία ως προς άξονα και ως προς σημείο
Άξονας και κέντρο συμμετρίας, η μεσοκάθετος, και πώς βρίσκεις το συμμετρικό ενός σχήματος.
30 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Α΄ Γυμνασίου, 5 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να βρίσκεις το συμμετρικό ενός σημείου ή σχήματος ως προς ευθεία και ως προς σημείο.
- Να αναγνωρίζεις άξονες και κέντρο συμμετρίας σε γνωστά σχήματα.
- Να χρησιμοποιείς ότι κάθε σημείο της μεσοκαθέτου ισαπέχει από τα άκρα του τμήματος.
Ο καθρέφτης ως κανόνας
Στάσου μπροστά σε έναν καθρέφτη, μισό μέτρο μακριά. Το είδωλό σου φαίνεται μισό μέτρο πίσω από το τζάμι. Πλησίασε, και πλησιάζει κι εκείνο.
Αυτό είναι ακριβώς η συμμετρία ως προς ευθεία. Δύο σημεία και λέγονται συμμετρικά ως προς την ευθεία όταν η είναι κάθετη στο τμήμα και περνάει από το μέσο του.
Πώς βρίσκεις το συμμετρικό ενός σημείου :
- Φέρνεις από το κάθετη στην .
- Μετράς πόσο απέχει το από την .
- Συνεχίζεις την κάθετη άλλο τόσο από την άλλη μεριά. Εκεί είναι το .
Ένα σημείο που βρίσκεται πάνω στην είναι συμμετρικό του εαυτού του.
Το συμμετρικό ενός σχήματος
Για να βρεις το συμμετρικό ενός τμήματος, ενός τριγώνου ή μιας γωνίας, βρίσκεις το συμμετρικό κάθε κορυφής και τις ενώνεις με την ίδια σειρά.
Αν διπλώσεις το χαρτί πάνω στην , το σχήμα πέφτει ακριβώς πάνω στο συμμετρικό του. Γι' αυτό:
- δύο συμμετρικά τμήματα έχουν ίσα μήκη,
- δύο συμμετρικές γωνίες είναι ίσες,
- δύο συμμετρικά σχήματα είναι ίσα.
Άξονας συμμετρίας ενός σχήματος
Κάποια σχήματα είναι συμμετρικά με τον εαυτό τους: αν τα διπλώσεις πάνω σε μια ευθεία, τα δύο μισά συμπίπτουν. Αυτή η ευθεία λέγεται άξονας συμμετρίας του σχήματος.
| Σχήμα | Άξονες συμμετρίας |
|---|---|
| ισοσκελές τρίγωνο | |
| ισόπλευρο τρίγωνο | |
| ορθογώνιο | |
| ρόμβος | , οι διαγώνιοι |
| τετράγωνο | |
| κύκλος | άπειροι, κάθε διάμετρος |
Η μεσοκάθετος
Η ευθεία που είναι κάθετη σε ένα τμήμα και περνάει από το μέσο του λέγεται μεσοκάθετος του . Είναι ο άξονας συμμετρίας του τμήματος: τα και είναι συμμετρικά ως προς αυτήν.
Συμμετρία ως προς σημείο
Δύο σημεία και λέγονται συμμετρικά ως προς το σημείο όταν το είναι το μέσο του τμήματος .
Για να βρεις το , ενώνεις το με το και συνεχίζεις την ευθεία άλλο τόσο μετά το .
Η συμμετρία ως προς σημείο είναι μια μισή στροφή () γύρω από το . Δεν θέλει δίπλωμα, θέλει γύρισμα. Και πάλι τα συμμετρικά σχήματα είναι ίσα.
Ένα σχήμα έχει κέντρο συμμετρίας όταν, αν το γυρίσεις μισή στροφή γύρω από το , πέφτει πάνω στον εαυτό του. Ο κύκλος έχει κέντρο συμμετρίας το κέντρο του, το παραλληλόγραμμο το σημείο τομής των διαγωνίων του.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ένα σημείο A απέχει 3,5 cm από μια ευθεία ε. Πόσο απέχει από το συμμετρικό του A' ως προς την ε;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το βρίσκεται πάνω στην κάθετη από το , από την άλλη μεριά της , στην ίδια απόσταση.
Η περνάει από το μέσο του , άρα το είναι διπλάσιο της απόστασης:
Έλεγχος με τον καθρέφτη: στέκεσαι βήματα από το τζάμι, το είδωλο είναι βήματα πίσω του, άρα βήματα από σένα.
Παράδειγμα 2
Το M είναι σημείο της μεσοκαθέτου του τμήματος AB = 8 cm, με MA = 5 cm. Βρες την περίμετρο του τριγώνου MAB.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το ανήκει στη μεσοκάθετο, άρα ισαπέχει από τα άκρα:
Περίμετρος:
Πρόσεξε τι βγήκε: το τρίγωνο είναι ισοσκελές. Κάθε σημείο της μεσοκαθέτου, εκτός από το μέσο, φτιάχνει με το ισοσκελές τρίγωνο.
Παράδειγμα 3
Ένα τρίγωνο ABΓ έχει γωνία A = 70° και πλευρά AB = 6 cm. Παίρνεις το συμμετρικό του A'B'Γ' ως προς ένα σημείο O. Τι ξέρεις για το A'B'Γ';
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η συμμετρία ως προς σημείο είναι μισή στροφή. Το τρίγωνο γυρίζει, αλλά δεν τεντώνεται ούτε μαζεύει.
Τα συμμετρικά τμήματα είναι ίσα: cm.
Οι συμμετρικές γωνίες είναι ίσες: η γωνία στο είναι .
Ολόκληρο το είναι ίσο με το αρχικό. Η μόνη διαφορά είναι ότι είναι γυρισμένο ανάποδα.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Πόσους άξονες συμμετρίας έχει ένα τετράγωνο;
Τα κατάφερες;
- Να βρίσκεις το συμμετρικό ενός σημείου ή σχήματος ως προς ευθεία και ως προς σημείο.
- Να αναγνωρίζεις άξονες και κέντρο συμμετρίας σε γνωστά σχήματα.
- Να χρησιμοποιείς ότι κάθε σημείο της μεσοκαθέτου ισαπέχει από τα άκρα του τμήματος.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.