Γωνίες — είδη και σχέσεις
Παραπληρωματικές, κατακορυφήν, εντός εναλλάξ.
25 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Α΄ Γυμνασίου, 5 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να κατατάσσεις μια γωνία ως οξεία, ορθή, αμβλεία ή ευθεία.
- Να αναγνωρίζεις συμπληρωματικές, παραπληρωματικές και κατακορυφήν γωνίες.
- Να υπολογίζεις άγνωστες γωνίες σε ένα σχήμα χρησιμοποιώντας αυτές τις σχέσεις.
Η γωνία μετράει στροφή, όχι μήκος
Δύο ημιευθείες με κοινή αρχή σχηματίζουν γωνία. Το μέγεθός της λέει πόσο πρέπει να στρίψει η μία για να πέσει πάνω στην άλλη.
Γι' αυτό οι πλευρές μπορούν να είναι όσο μακριές θέλεις: η γωνία δεν αλλάζει. Μια γωνία σε μικροσκοπικό σχήμα είναι ίδια με μια σε χάρτη.
| Είδος | Μέγεθος |
|---|---|
| Οξεία | |
| Ορθή | |
| Αμβλεία | |
| Ευθεία |
Ζευγάρια που αθροίζουν σε κάτι γνωστό
Δύο γωνίες λέγονται:
- συμπληρωματικές όταν το άθροισμά τους είναι ,
- παραπληρωματικές όταν το άθροισμά τους είναι .
Κατακορυφήν γωνίες
Όταν δύο ευθείες τέμνονται, σχηματίζονται τέσσερις γωνίες. Οι απέναντι λέγονται κατακορυφήν, και είναι πάντα ίσες.
Δύο διπλανές γωνίες της τομής έχουν κοινή κορυφή και μία κοινή πλευρά, χωρίς να επικαλύπτονται: λέγονται εφεξής. Οι άλλες δύο πλευρές τους σχηματίζουν ευθεία, οπότε αθροίζουν — είναι παραπληρωματικές.
Διχοτόμος
Η διχοτόμος μιας γωνίας είναι η ημιευθεία που τη χωρίζει σε δύο ίσες γωνίες. Είναι για τη γωνία ό,τι το μέσο για το τμήμα.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Μια γωνία είναι κατά 20° μεγαλύτερη από τη συμπληρωματική της. Πόσο είναι;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Έστω η γωνία. Η συμπληρωματική της είναι .
«Κατά μεγαλύτερη από τη συμπληρωματική της»:
Έλεγχος: η συμπληρωματική είναι , και πράγματι . Επίσης .
Παράδειγμα 2
Δύο ευθείες τέμνονται. Η μία γωνία είναι 118°. Βρες τις άλλες τρεις.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ας την πούμε . Η κατακορυφήν της είναι ίση.
Η διπλανή είναι παραπληρωματική, αφού μαζί σχηματίζουν ευθεία.
Η κατακορυφήν της :
Έλεγχος: γύρω από το σημείο τομής,
Σωστό. Δύο ευθείες που τέμνονται δίνουν πάντα δύο ζευγάρια ίσων γωνιών.
Παράδειγμα 3
Η Οδ είναι διχοτόμος της γωνίας ΑΟΒ = 74°. Πόσο είναι η γωνία που σχηματίζει η Οδ με την ημιευθεία αντικείμενη της ΟΑ;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η διχοτόμος χωρίζει τη γωνία στα δύο:
Η αντικείμενη ημιευθεία της ξεκινά κι αυτή από το , αλλά προς την αντίθετη κατεύθυνση: μαζί με την σχηματίζει ευθεία γωνία, δηλαδή .
Η ζητούμενη γωνία είναι παραπληρωματική της :
Γιατί δεν αφαιρούμε τις ; Γιατί η διχοτόμος δεν βρίσκεται στην άκρη της γωνίας — βρίσκεται στη μέση της. Η γωνία που μετράμε ξεκινά από τη διχοτόμο, όχι από την .
Ένα πρόχειρο σχήμα το λύνει σε πέντε δευτερόλεπτα.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Μια ημιευθεία χωρίζει μια ορθή γωνία σε δύο γωνίες. Η μία είναι . Πόση είναι η άλλη;
Τα κατάφερες;
- Να κατατάσσεις μια γωνία ως οξεία, ορθή, αμβλεία ή ευθεία.
- Να αναγνωρίζεις συμπληρωματικές, παραπληρωματικές και κατακορυφήν γωνίες.
- Να υπολογίζεις άγνωστες γωνίες σε ένα σχήμα χρησιμοποιώντας αυτές τις σχέσεις.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.