Βασικές γεωμετρικές έννοιες
Σημείο, ευθεία, ευθύγραμμο τμήμα, ημιευθεία — με ακρίβεια.
20 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Α΄ Γυμνασίου, 3 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να ξεχωρίζεις ευθεία, ημιευθεία και ευθύγραμμο τμήμα, και να τα συμβολίζεις σωστά.
- Να εξηγείς γιατί μόνο το τμήμα έχει μήκος.
- Να βρίσκεις το μέσο ενός τμήματος και να χρησιμοποιείς την απόσταση δύο σημείων.
Τρία σχήματα, δύο σημεία
Σημειώνεις δύο σημεία, και . Πόσα διαφορετικά πράγματα μπορείς να φτιάξεις;
Τρία — και διαφέρουν μόνο στο πού σταματούν.
Σε ένα βιβλίο και τα τρία μοιάζουν ίδια, γιατί όλα σταματούν στην άκρη της σελίδας. Τα βελάκια είναι που λένε «συνεχίζει».
| Συμβολισμός | Άκρα | Μήκος | |
|---|---|---|---|
| Ευθεία | ή | κανένα | δεν ορίζεται |
| Ημιευθεία | ένα | δεν ορίζεται | |
| Τμήμα | δύο | ορίζεται |
Τα αδιόριστα: σημείο, ευθεία, επίπεδο
Κάθε ορισμός χρησιμοποιεί λέξεις που ορίστηκαν πριν. Κάπου όμως πρέπει να ξεκινήσει η αλυσίδα.
Στη Γεωμετρία ξεκινά από τρεις έννοιες που δεν ορίζονται: σημείο, ευθεία, επίπεδο. Τις περιγράφουμε, δεν τις ορίζουμε: το σημείο δεν έχει καμία διάσταση, η ευθεία έχει μία (εκτείνεται μόνο κατά μήκος), το επίπεδο δύο (μήκος και πλάτος).
Αντί για ορισμούς έχουμε αιτήματα — προτάσεις που δεχόμαστε χωρίς απόδειξη:
- Από δύο διαφορετικά σημεία περνάει μία μόνο ευθεία.
- Δύο διαφορετικές ευθείες έχουν το πολύ ένα κοινό σημείο.
Μέσο και απόσταση
Το μέσο ενός τμήματος είναι το σημείο που το χωρίζει σε δύο ίσα μέρη:
Τρία ή περισσότερα σημεία λέγονται συνευθειακά όταν βρίσκονται όλα στην ίδια ευθεία. Αν τα , , είναι συνευθειακά και το είναι ανάμεσα στα και :
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Σε τμήμα ΑΒ = 18 cm, το Μ είναι το μέσο και το Κ το μέσο του ΑΜ. Πόσο είναι το ΚΒ;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το είναι μέσο του :
Το είναι μέσο του :
Το αποτελείται από και , αφού το είναι ανάμεσά τους.
Έλεγχος: cm, όσο και το . Σωστό.
Παράδειγμα 2
Τρία σημεία Α, Β, Γ είναι συνευθειακά με ΑΒ = 7 cm και ΒΓ = 4 cm. Πόσο μπορεί να είναι το ΑΓ;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Δεν μου λένε ποιο σημείο είναι ανάμεσα. Η σειρά με το στη μέση αποκλείεται: θα ήθελε , δηλαδή μεγαλύτερο από . Μένουν δύο περιπτώσεις.
Περίπτωση 1: το ανάμεσα στα και .
Περίπτωση 2: το ανάμεσα στα και .
Και οι δύο απαντήσεις είναι σωστές: cm ή cm.
Το μάθημα εδώ: η φράση «συνευθειακά» δεν λέει τη σειρά. Όταν η εκφώνηση δεν ορίζει ποιο σημείο είναι ανάμεσα, οι περιπτώσεις είναι μέρος της απάντησης, όχι παράλειψη.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Το είναι μέσο του και cm. Πόσο είναι το ;
Τα κατάφερες;
- Να ξεχωρίζεις ευθεία, ημιευθεία και ευθύγραμμο τμήμα, και να τα συμβολίζεις σωστά.
- Να εξηγείς γιατί μόνο το τμήμα έχει μήκος.
- Να βρίσκεις το μέσο ενός τμήματος και να χρησιμοποιείς την απόσταση δύο σημείων.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.