Εξισώσεις α΄ βαθμού
Η ζυγαριά που μένει σε ισορροπία όσο κάνεις το ίδιο και στα δύο μέλη.
30 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Α΄ Γυμνασίου, 3 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να λύνεις μια εξίσωση πρώτου βαθμού κάνοντας την ίδια πράξη και στα δύο μέλη.
- Να καθαρίζεις παρενθέσεις και παρονομαστές πριν λύσεις.
- Να ελέγχεις τη λύση σου με αντικατάσταση, και να μεταφράζεις ένα πρόβλημα σε εξίσωση.
Μια εξίσωση είναι μια ερώτηση
Η παράσταση δεν ρωτάει τίποτα. Δίνεις , παίρνεις αριθμό.
Η εξίσωση ρωτάει: για ποιο γίνονται τα δύο μέλη ίσα;
Αυτό είναι όλη η διαφορά — και είναι ο λόγος που μια εξίσωση έχει λύση, ενώ μια παράσταση έχει μόνο τιμή.
Η ζυγαριά
Φαντάσου τα δύο μέλη σαν δύο δίσκους ζυγαριάς που ισορροπούν.
Όσο κάνεις την ίδια ακριβώς πράξη και στους δύο δίσκους, η ζυγαριά μένει ισορροπημένη. Αλλάζει η μορφή της εξίσωσης — δεν αλλάζει η λύση της.
Το «αλλάζω μέλος, αλλάζω πρόσημο»
Το έχεις ακούσει σαν κανόνα. Δεν είναι ξεχωριστός κανόνας — είναι συντομογραφία.
Αφαιρώ και από τα δύο μέλη:
Το «πήγε δεξιά και έγινε ». Αλλά αυτό που πραγματικά έγινε είναι μία πράξη σε δύο μέλη. Αν το θυμάσαι έτσι, δεν θα μπερδευτείς ποτέ με το πρόσημο.
Όταν υπάρχουν παρενθέσεις ή παρονομαστές
Καθάρισέ τα πριν αρχίσεις να μετακινείς όρους.
Παρενθέσεις — επιμεριστική:
Παρονομαστές — πολλαπλασίασε όλη την εξίσωση με το ΕΚΠ τους:
ΕΚΠ των και είναι . Πολλαπλασιάζω κάθε όρο με :
Έλεγχος: δωρεάν και υποχρεωτικός
Βρήκες ; Βάλε το στην αρχική εξίσωση:
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Άγνωστοι και στα δύο μέλη. Τους μαζεύω αριστερά: αφαιρώ και από τα δύο.
Διώχνω τον σταθερό όρο: προσθέτω και στα δύο.
Διαιρώ και τα δύο μέλη με .
Έλεγχος στην αρχική:
Αριστερά: . Δεξιά: . Ίσα.
Παράδειγμα 2
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
ΕΚΠ των παρονομαστών και είναι . Πολλαπλασιάζω και τα δύο μέλη με .
Απλοποιώ: αριστερά , δεξιά .
Επιμεριστική και στις δύο πλευρές.
Αφαιρώ , προσθέτω , και στα δύο μέλη.
Έλεγχος: και . Ίσα.
Παράδειγμα 3
Ο πατέρας είναι 32 χρόνια μεγαλύτερος από τον γιο. Σε 8 χρόνια θα είναι τριπλάσιος. Πόσων χρονών είναι σήμερα ο γιος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ονομάζω τον άγνωστο. Έστω η σημερινή ηλικία του γιου.
Τότε ο πατέρας είναι .
Σε χρόνια μεγαλώνουν και οι δύο κατά :
γιος: , πατέρας: .
«Θα είναι τριπλάσιος» μεταφράζεται σε εξίσωση:
Ο γιος είναι ετών, ο πατέρας .
Έλεγχος: σε χρόνια θα είναι και . Και . Σωστό.
Το δύσκολο εδώ δεν ήταν η λύση — ήταν το πρώτο βήμα. Ονόμασε τον άγνωστο και γράψε κάθε ποσότητα με βάση αυτόν.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Λύσε:
Τα κατάφερες;
- Να λύνεις μια εξίσωση πρώτου βαθμού κάνοντας την ίδια πράξη και στα δύο μέλη.
- Να καθαρίζεις παρενθέσεις και παρονομαστές πριν λύσεις.
- Να ελέγχεις τη λύση σου με αντικατάσταση, και να μεταφράζεις ένα πρόβλημα σε εξίσωση.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.