Μετάβαση στο περιεχόμενο

Δυνάμεις και τετραγωνική ρίζα

Ιδιότητες δυνάμεων και η ρίζα ως αντίστροφη πράξη.

30 λεπτά

Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Α΄ Γυμνασίου, 3 ενότητες

Θα μάθεις να

  1. Να διαβάζεις μια δύναμη ως πλήθος παραγόντων, και να εξηγείς γιατί κάθε δύναμη με εκθέτη 0 δίνει 1.
  2. Να εφαρμόζεις τις ιδιότητες των δυνάμεων αντί να κάνεις τις πράξεις μία-μία.
  3. Να υπολογίζεις τετραγωνικές ρίζες τέλειων τετραγώνων και να τις εντοπίζεις ανάμεσα σε δύο ακέραιους όταν δεν είναι τέλεια.

Ο εκθέτης μετράει παράγοντες, όχι πολλαπλασιασμούς

Το 343^4 σημαίνει τέσσερα τριάρια πολλαπλασιασμένα:

34=3×3×3×3=813^4 = 3 \times 3 \times 3 \times 3 = 81

Η διατύπωση έχει σημασία. Δεν είναι «πολλαπλασιάζεις τέσσερις φορές» — οι πολλαπλασιασμοί είναι τρεις. Είναι πόσοι παράγοντες υπάρχουν.

Μοιάζει λεπτομέρεια. Είναι ο λόγος που το a1a^1 και το a0a^0 βγάζουν νόημα.

Άνοιξε τη δύναμη

Άλλαξε βάση και εκθέτη. Μέτρα τα πλακίδια: είναι ακριβώς όσα λέει ο εκθέτης.

34

Αναπτυγμένο33334 παράγοντες

Αξία81

Βάση

3

Εκθέτης

4

Οι ιδιότητες, και από πού βγαίνουν

Καμία δεν χρειάζεται αποστήθιση αν θυμάσαι ότι ο εκθέτης μετράει παράγοντες.

Ίδια βάση, πολλαπλασιασμός — βάζεις τους παράγοντες στη σειρά:

a3×a2=(a⋅a⋅a)(a⋅a)=a5a^3 \times a^2 = (a \cdot a \cdot a)(a \cdot a) = a^5
am×an=am+na^m \times a^n = a^{m+n}

Ίδια βάση, διαίρεση (με a≠0a \neq 0 και m≥nm \geq n) — όσοι παράγοντες απλοποιούνται, φεύγουν:

am:an=am−na^m : a^n = a^{m-n}

Δύναμη δύναμης — nn ομάδες των mm παραγόντων:

(am)n=am⋅n(a^m)^n = a^{m \cdot n}

Γινόμενο υψωμένο σε δύναμη:

(a⋅b)n=an⋅bn(a \cdot b)^n = a^n \cdot b^n

Τετραγωνική ρίζα: η ερώτηση αντίστροφα

Η δύναμη ρωτάει «πόσο κάνει 727^2;». Η ρίζα ρωτάει το ανάποδο: «ποιος αριθμός στο τετράγωνο δίνει 4949;»

Η ρίζα του 4949 είναι 77, γιατί 72=497^2 = 49:

49=7\sqrt{49} = 7

Οι αριθμοί που έχουν ακέραια ρίζα λέγονται τέλεια τετράγωνα. Αξίζει να ξέρεις τα πρώτα:

1,  4,  9,  16,  25,  36,  49,  64,  81,  100,  121,  1441, \; 4, \; 9, \; 16, \; 25, \; 36, \; 49, \; 64, \; 81, \; 100, \; 121, \; 144

Όταν η ρίζα δεν είναι ακέραια

Το 40\sqrt{40} δεν είναι ακέραιος. Δεν χρειάζεσαι όμως κομπιουτεράκι για να ξέρεις πού βρίσκεται:

36<40<49  ⇒  6<40<736 < 40 < 49 \;\Rightarrow\; 6 < \sqrt{40} < 7

Και επειδή το 4040 είναι πιο κοντά στο 3636, η ρίζα του είναι λίγο πάνω από 66. (Είναι 6,32…6{,}32\ldots)

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Απλοποίησε: (2³ × 2⁵) : 2⁶

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Υπολόγισε: −2⁴ + (−2)⁴

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 3

Ένα τετράγωνο έχει εμβαδόν 169 cm². Πόση είναι η πλευρά του, και πόση η περίμετρος;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 8
Πόσο κάνει 707^0;

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 5

Πόσο κάνει 120+3212^0 + 3^2;

Τα κατάφερες;

  • Να διαβάζεις μια δύναμη ως πλήθος παραγόντων, και να εξηγείς γιατί κάθε δύναμη με εκθέτη 0 δίνει 1.
  • Να εφαρμόζεις τις ιδιότητες των δυνάμεων αντί να κάνεις τις πράξεις μία-μία.
  • Να υπολογίζεις τετραγωνικές ρίζες τέλειων τετραγώνων και να τις εντοπίζεις ανάμεσα σε δύο ακέραιους όταν δεν είναι τέλεια.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Παιχνίδια

Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.

Βρήκες κάποιο λάθος;