Δυνάμεις και τετραγωνική ρίζα
Ιδιότητες δυνάμεων και η ρίζα ως αντίστροφη πράξη.
30 λεπτά
Στο σχολικό βιβλίο: Μαθηματικά Α΄ Γυμνασίου, 3 ενότητες
Θα μάθεις να
- Να διαβάζεις μια δύναμη ως πλήθος παραγόντων, και να εξηγείς γιατί κάθε δύναμη με εκθέτη 0 δίνει 1.
- Να εφαρμόζεις τις ιδιότητες των δυνάμεων αντί να κάνεις τις πράξεις μία-μία.
- Να υπολογίζεις τετραγωνικές ρίζες τέλειων τετραγώνων και να τις εντοπίζεις ανάμεσα σε δύο ακέραιους όταν δεν είναι τέλεια.
Ο εκθέτης μετράει παράγοντες, όχι πολλαπλασιασμούς
Το σημαίνει τέσσερα τριάρια πολλαπλασιασμένα:
Η διατύπωση έχει σημασία. Δεν είναι «πολλαπλασιάζεις τέσσερις φορές» — οι πολλαπλασιασμοί είναι τρεις. Είναι πόσοι παράγοντες υπάρχουν.
Μοιάζει λεπτομέρεια. Είναι ο λόγος που το και το βγάζουν νόημα.
Οι ιδιότητες, και από πού βγαίνουν
Καμία δεν χρειάζεται αποστήθιση αν θυμάσαι ότι ο εκθέτης μετράει παράγοντες.
Ίδια βάση, πολλαπλασιασμός — βάζεις τους παράγοντες στη σειρά:
Ίδια βάση, διαίρεση (με και ) — όσοι παράγοντες απλοποιούνται, φεύγουν:
Δύναμη δύναμης — ομάδες των παραγόντων:
Γινόμενο υψωμένο σε δύναμη:
Τετραγωνική ρίζα: η ερώτηση αντίστροφα
Η δύναμη ρωτάει «πόσο κάνει ;». Η ρίζα ρωτάει το ανάποδο: «ποιος αριθμός στο τετράγωνο δίνει ;»
Η ρίζα του είναι , γιατί :
Οι αριθμοί που έχουν ακέραια ρίζα λέγονται τέλεια τετράγωνα. Αξίζει να ξέρεις τα πρώτα:
Όταν η ρίζα δεν είναι ακέραια
Το δεν είναι ακέραιος. Δεν χρειάζεσαι όμως κομπιουτεράκι για να ξέρεις πού βρίσκεται:
Και επειδή το είναι πιο κοντά στο , η ρίζα του είναι λίγο πάνω από . (Είναι )
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Απλοποίησε: (2³ × 2⁵) : 2⁶
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ίδια βάση στον πολλαπλασιασμό — προσθέτω εκθέτες.
Ίδια βάση στη διαίρεση — αφαιρώ εκθέτες.
Χωρίς ιδιότητες θα έκανες , μετά . Ίδια απάντηση, τριπλάσια δουλειά — και τρεις ευκαιρίες για λάθος.
Παράδειγμα 2
Υπολόγισε: −2⁴ + (−2)⁴
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Πρώτος όρος: ο εκθέτης κολλάει στο , όχι στο πρόσημο.
Δεύτερος όρος: εδώ η παρένθεση βάζει και το πρόσημο μέσα.
Τέσσερα αρνητικά, ζυγό πλήθος, άρα θετικό.
Η παρένθεση δεν ήταν διακοσμητική: χωρίς αυτήν το αποτέλεσμα θα ήταν .
Παράδειγμα 3
Ένα τετράγωνο έχει εμβαδόν 169 cm². Πόση είναι η πλευρά του, και πόση η περίμετρος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Το εμβαδόν τετραγώνου είναι η πλευρά στο τετράγωνο, . Ψάχνω τον αριθμό που στο τετράγωνο δίνει .
(, — το βρήκα.)
Περίμετρος: τέσσερις ίσες πλευρές.
Γιατί κρατάμε μόνο τη θετική ρίζα εδώ; Γιατί η πλευρά είναι μήκος. Η εξίσωση έχει και λύση , αλλά τετράγωνο με πλευρά cm δεν υπάρχει.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Πόσο κάνει ;
Τα κατάφερες;
- Να διαβάζεις μια δύναμη ως πλήθος παραγόντων, και να εξηγείς γιατί κάθε δύναμη με εκθέτη 0 δίνει 1.
- Να εφαρμόζεις τις ιδιότητες των δυνάμεων αντί να κάνεις τις πράξεις μία-μία.
- Να υπολογίζεις τετραγωνικές ρίζες τέλειων τετραγώνων και να τις εντοπίζεις ανάμεσα σε δύο ακέραιους όταν δεν είναι τέλεια.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.
Παιχνίδια
Παίξε εδώ, μέσα στην ενότητα, ή πάτα την κάρτα για να ανοίξει σε δική του σελίδα.