Διαδίκτυο και παγκόσμιος ιστός

Δύο λέξεις που δεν είναι συνώνυμες

«Μπαίνω στο ίντερνετ», λέμε, και εννοούμε ότι ανοίγουμε ιστοσελίδες. Όμως όταν στέλνεις μήνυμα από μια εφαρμογή συνομιλίας, παίζεις ένα διαδικτυακό παιχνίδι ή κάνεις βιντεοκλήση, πάλι χρησιμοποιείς το διαδίκτυο, χωρίς να ανοίξεις καμία ιστοσελίδα.

Το διαδίκτυο και ο παγκόσμιος ιστός είναι δύο διαφορετικά πράγματα. Το πρώτο είναι ο δρόμος. Το δεύτερο είναι ένα από τα οχήματα που κυκλοφορούν πάνω του.

Το διαδίκτυο: ένα δίκτυο από δίκτυα

Ένα δίκτυο υπολογιστών είναι υπολογιστές συνδεδεμένοι μεταξύ τους, ώστε να ανταλλάσσουν δεδομένα. Οι συσκευές του σπιτιού σου, συνδεδεμένες στο ίδιο Wi-Fi, είναι ένα μικρό τοπικό δίκτυο.

Το διαδίκτυο (internet) συνδέει εκατομμύρια τέτοια δίκτυα σε όλο τον κόσμο: σπίτια, σχολεία, εταιρείες, πανεπιστήμια. Είναι υλικό: καλώδια οπτικών ινών (πολλά από αυτά στον βυθό της θάλασσας), κεραίες κινητής τηλεφωνίας, δορυφόροι και δρομολογητές (routers), που προωθούν τα δεδομένα προς τον προορισμό τους.

Για να φτάσει ένα μήνυμα από έναν υπολογιστή σε έναν άλλο:

• Κάθε συσκευή στο διαδίκτυο έχει μια διεύθυνση IP, κάτι σαν ταχυδρομική διεύθυνση, π.χ. 93.184.215.14.
• Τα δεδομένα σπάνε σε μικρά πακέτα. Κάθε πακέτο γράφει πάνω του τη διεύθυνση του παραλήπτη, ταξιδεύει μόνο του, ίσως από διαφορετικό δρόμο, και στο τέλος τα πακέτα ξαναενώνονται.
• Όλα αυτά γίνονται με κοινούς κανόνες επικοινωνίας, τα πρωτόκολλα. Τα βασικά του διαδικτύου λέγονται TCP/IP.

Στο διαδίκτυο συνδέεσαι μέσω ενός παρόχου (ISP, Internet Service Provider): της εταιρείας στην οποία πληρώνετε τη σύνδεση του σπιτιού ή του κινητού.

Ο παγκόσμιος ιστός: σελίδες με συνδέσμους

Ο παγκόσμιος ιστός (World Wide Web, WWW) είναι μια υπηρεσία που τρέχει πάνω στο διαδίκτυο. Τον επινόησε ο Τιμ Μπέρνερς-Λι στο CERN, στη Γενεύη, το 1989, και η πρώτη ιστοσελίδα δημοσιεύτηκε το 1991.

Ο ιστός αποτελείται από:

• ιστοσελίδες, γραμμένες στη γλώσσα HTML, με κείμενο, εικόνες και βίντεο,
• υπερσυνδέσμους (links): πατάς μια λέξη και μεταφέρεσαι σε άλλη σελίδα, ίσως σε άλλη χώρα,
• διακομιστές ιστού (web servers): υπολογιστές που φυλάνε τις σελίδες και τις στέλνουν σε όποιον τις ζητήσει,
• φυλλομετρητές (browsers), π.χ. Firefox, Chrome, Edge ή Safari: εφαρμογές που ζητούν τις σελίδες και τις εμφανίζουν,
• το πρωτόκολλο HTTP, και την ασφαλή του εκδοχή HTTPS, με το οποίο ο φυλλομετρητής μιλά με τον διακομιστή.

Άλλες υπηρεσίες του διαδικτύου, που δεν είναι ιστός, είναι το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (email), οι βιντεοκλήσεις, τα διαδικτυακά παιχνίδια και η μεταφορά αρχείων.

Υποδομή, ιστός ή άλλη υπηρεσία;

Για καθένα, σκέψου: είναι μέρος του «δρόμου», μέρος του ιστού, ή κάποια άλλη υπηρεσία που χρησιμοποιεί τον δρόμο;

Πού ανήκει;

Ο δρομολογητής του σπιτιού σου

Υποδομή του διαδικτύουΠαγκόσμιος ιστόςΆλλη υπηρεσία

0 / 8

Η διεύθυνση μιας σελίδας: το URL

Κάθε ιστοσελίδα έχει μια μοναδική διεύθυνση, το URL (Uniform Resource Locator). Ας δούμε ένα:

https://el.wikipedia.org/wiki/Διαδίκτυο

Το όνομα τομέα διαβάζεται από τα δεξιά προς τα αριστερά:

• .org είναι ο τομέας ανωτάτου επιπέδου. Μπορεί να δείχνει είδος (.com, .org, .edu) ή χώρα (.gr για την Ελλάδα, .eu για την Ευρωπαϊκή Ένωση).
• wikipedia είναι το όνομα που έχει κατοχυρώσει ο ιδιοκτήτης.
• el είναι ένας υποτομέας: εδώ, η ελληνική έκδοση.

Η διαδρομή μοιάζει με τις διαδρομές φακέλων που είδαμε στη διαχείριση αρχείων, με την κάθετο /.

Από τα ονόματα στους αριθμούς: DNS

Οι υπολογιστές βρίσκουν ο ένας τον άλλον με διευθύνσεις IP, όχι με ονόματα. Κανείς όμως δεν θυμάται αριθμούς όπως το 185.15.59.224. Γι' αυτό υπάρχει το DNS (Domain Name System): ένας τεράστιος, μοιρασμένος «τηλεφωνικός κατάλογος» που μεταφράζει τα ονόματα τομέα σε διευθύνσεις IP.

Ας το κάνουμε μαζί

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Δείξε τη λύση