Bit, byte και μονάδες μέτρησης
Από το KB στο TB, και πόσο «ζυγίζει» ένα τραγούδι ή μια ταινία.
35 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να εξηγείς τι είναι το bit και γιατί ο υπολογιστής γράφει τα πάντα με 0 και 1.
- Να μετατρέπεις ανάμεσα σε bit, byte, KB, MB, GB και TB, με 1 KB = 1024 B.
- Να εκτιμάς πόσο χώρο πιάνει ένα κείμενο, μια φωτογραφία, ένα τραγούδι ή μια ταινία.
- Να εξηγείς γιατί ένας δίσκος «500 GB» φαίνεται μικρότερος στον υπολογιστή.
Δύο καταστάσεις αρκούν
Μέσα στον υπολογιστή δεν υπάρχουν γράμματα, χρώματα ή νότες. Υπάρχουν εκατομμύρια μικροσκοπικοί διακόπτες, και ο καθένας μπορεί να είναι σε μία από δύο καταστάσεις: περνά ρεύμα ή δεν περνά. Τις γράφουμε 1 και 0.
Αυτό το ένα ψηφίο, 0 ή 1, είναι η μικρότερη ποσότητα πληροφορίας και λέγεται bit (από το binary digit, «δυαδικό ψηφίο»).
Με ένα bit ξεχωρίζεις μόνο δύο πράγματα: ναι ή όχι, ανοιχτό ή κλειστό. Με περισσότερα bit, οι συνδυασμοί πολλαπλασιάζονται:
| Πλήθος bit | Συνδυασμοί | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| 1 | 2 | 0, 1 |
| 2 | 4 | 00, 01, 10, 11 |
| 3 | 8 | 000, 001, … , 111 |
| 8 | 256 | από 00000000 έως 11111111 |
Κάθε bit που προσθέτεις διπλασιάζει τους συνδυασμούς: με bit έχεις . Με bit φτάνεις τους , αρκετούς για να δώσεις έναν δικό του κωδικό σε κάθε γράμμα, ψηφίο και σημείο στίξης του πληκτρολογίου.
Το byte
Γι' αυτό τα bit ομαδοποιούνται ανά οκτώ. Μια ομάδα 8 bit λέγεται byte.
1 byte = 8 bit
Ένας λατινικός χαρακτήρας, π.χ. το γράμμα «A», πιάνει 1 byte. Το «A» αποθηκεύεται ως 01000001. Τα ελληνικά γράμματα, στη σημερινή κωδικοποίηση UTF-8, πιάνουν 2 byte το καθένα.
Τα σύμβολα γράφονται με προσοχή: b μικρό για το bit, B κεφαλαίο για το byte.
Τα πολλαπλάσια: γιατί 1024 και όχι 1000;
Στο μετρικό σύστημα, «κιλό» σημαίνει χίλια: 1 km = 1000 m. Στους υπολογιστές τα πράγματα μετριούνται σε δυνάμεις του 2, και η δύναμη του 2 που βρίσκεται πιο κοντά στο 1000 είναι το .
Έτσι, στο σχολείο και σε αυτό το μάθημα, κάθε μονάδα είναι 1024 φορές η προηγούμενη:
| Μονάδα | Σύμβολο | Ισούται με |
|---|---|---|
| Byte | B | 8 bit |
| Kilobyte | KB | 1024 B |
| Megabyte | MB | 1024 KB |
| Gigabyte | GB | 1024 MB |
| Terabyte | TB | 1024 GB |
Για να πας σε μεγαλύτερη μονάδα, διαιρείς με το 1024. Για να πας σε μικρότερη, πολλαπλασιάζεις με το 1024. Όπως με τα μέτρα και τα χιλιόμετρα, μόνο που ο αριθμός είναι 1024 αντί για 1000.
Πόσο «ζυγίζει» ένα αρχείο;
Οι αριθμοί που ακολουθούν είναι τυπικές τιμές. Το ακριβές μέγεθος εξαρτάται από την ποιότητα και από τη συμπίεση του αρχείου.
| Τι | Περίπου |
|---|---|
| Ένα γράμμα του κειμένου | 1 έως 2 B |
| Μια σελίδα απλό κείμενο | 2 έως 4 KB |
| Ένα έγγραφο με εικόνες | μερικά MB |
| Μια φωτογραφία από κινητό | 3 έως 5 MB |
| Ένα τραγούδι MP3 τεσσάρων λεπτών | περίπου 4 MB |
| Μια ταινία δύο ωρών σε HD | 2 έως 4 GB |
| Ο δίσκος ενός σημερινού φορητού | 256 GB έως 1 TB |
Για να έχεις αίσθηση των αποστάσεων: σε 1 GB χωράνε περίπου 250 τραγούδια, και σε 1 TB περίπου 250 000.
Ας το κάνουμε μαζί
Παράδειγμα 1
Έχεις στικάκι 16 GB, άδειο. Κάθε φωτογραφία σου είναι 4 MB. Πόσες φωτογραφίες χωράνε;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 2
Αγοράζεις εξωτερικό δίσκο «500 GB». Τον συνδέεις και ο υπολογιστής γράφει περίπου 465 GB. Σε κλέψανε;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Παράδειγμα 3
Μια εργασία έχει 5120 λατινικούς χαρακτήρες απλού κειμένου. Πόσα KB πιάνει; Και πόσα bit;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ασκήσεις
Πρώτα ερωτήσεις με επιλογές: διαλέγεις, πατάς «Έλεγξε» και μαθαίνεις αμέσως αν το βρήκες και γιατί. Στο τέλος, λίγες ασκήσεις χωρίς επιλογές — εκεί κρύβεται μόνο η απάντηση.
Τα κατάφερες;
- Να εξηγείς τι είναι το bit και γιατί ο υπολογιστής γράφει τα πάντα με 0 και 1.
- Να μετατρέπεις ανάμεσα σε bit, byte, KB, MB, GB και TB, με 1 KB = 1024 B.
- Να εκτιμάς πόσο χώρο πιάνει ένα κείμενο, μια φωτογραφία, ένα τραγούδι ή μια ταινία.
- Να εξηγείς γιατί ένας δίσκος «500 GB» φαίνεται μικρότερος στον υπολογιστή.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.