Συμβολοσειρές
Δείκτες, φέτες, μήκος, διάσχιση με for, και γιατί μια συμβολοσειρά δεν αλλάζει.
35 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να βρίσκεις έναν χαρακτήρα μιας συμβολοσειράς από τον δείκτη του, θετικό ή αρνητικό, και να χρησιμοποιείς τις len, str, int και τους τελεστές + και *.
- Να εξηγείς γιατί μια συμβολοσειρά είναι μη μεταβαλλόμενη και να φτιάχνεις νέα συμβολοσειρά αντί να αλλάζεις την παλιά.
- Να χρησιμοποιείς τους τελεστές in και not in και να προβλέπεις το αποτέλεσμα μιας λεξικογραφικής σύγκρισης.
- Να διασχίζεις μια συμβολοσειρά με for, χαρακτήρα-χαρακτήρα ή με δείκτη, και να παίρνεις κομμάτια της με τον τελεστή διαμέρισης.
Τι είναι μια συμβολοσειρά
Μια συμβολοσειρά (ή αλφαριθμητικό, string) είναι μια ακολουθία από χαρακτήρες: γράμματα, ψηφία, κενά, σύμβολα. Γράφεται μέσα σε μονά ή διπλά εισαγωγικά, και ο τύπος της στην Python λέγεται str, από τα αρχικά της λέξης string.
Κάθε χαρακτήρας έχει μια θέση, τον δείκτη του. Όπως στις λίστες, η αρίθμηση αρχίζει από το . Για word = "PYTHON":
| Χαρακτήρας | P | Y | T | H | O | N |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Δείκτης | ||||||
| Από το τέλος |
Το word[0] είναι το 1ο γράμμα, 'P', και το word[3] το 4ο, 'H'. Ο τελευταίος χαρακτήρας είναι στη θέση len(word) - 1, εδώ . Η Python δέχεται και αρνητικούς δείκτες, που μετρούν από το τέλος: το word[-1] είναι κι αυτό το 'N'. Ένας δείκτης έξω από τα όρια, όπως το word[6], σταματά το πρόγραμμα με IndexError.
Μήκος, συνένωση, μετατροπές
| Γράφεις | Αποτέλεσμα | Τι κάνει |
|---|---|---|
len(word) | 6 | το μήκος: πόσους χαρακτήρες έχει |
word[5] + word[0] | 'NP' | ο + συνενώνει δύο συμβολοσειρές σε μία |
"ab" * 3 | 'ababab' | ο * επαναλαμβάνει μια συμβολοσειρά |
str(28) | '28' | μετατρέπει μια τιμή σε συμβολοσειρά |
int("496") + 4 | 500 | μετατρέπει μια συμβολοσειρά στον ακέραιο που γράφει |
Ο + δεν ανακατεύει τύπους. Το "Τάξη " + 3 σταματά με TypeError· γράφεις "Τάξη " + str(3). Και το ανάποδο: η raw_input() επιστρέφει πάντα συμβολοσειρά, ακόμα κι αν ο χρήστης γράψει ψηφία. Γι' αυτό το βιβλίο διαβάζει κείμενο με raw_input και αριθμούς με input.
Στο πρόγραμμα που ακολουθεί, το print(...) με ένα όρισμα δουλεύει ίδια και στις δύο εκδόσεις.
Μια συμβολοσειρά δεν αλλάζει
Οι συμβολοσειρές έχουν σταθερό μέγεθος και μη μεταβαλλόμενα περιεχόμενα: δεν προσθέτεις, δεν αφαιρείς και δεν αλλάζεις χαρακτήρες σε μια συμβολοσειρά που υπάρχει ήδη. Γι' αυτό λέμε ότι ανήκουν στις μη μεταβαλλόμενες (immutable) δομές της Python.
word = "PYTHON"
word[0] = "J" # TypeError: η συμβολοσειρά δεν αλλάζει
Αυτό που κάνεις είναι να φτιάξεις μια νέα συμβολοσειρά και να τη δώσεις στη μεταβλητή. Το word = "J" + word[1:] κάνει τη word να δείχνει στο 'JYTHON'. Η 'PYTHON' δεν άλλαξε· απλώς η μεταβλητή δείχνει πια σε άλλη τιμή.
Ο τελεστής in και οι συγκρίσεις
Ο υπαρξιακός τελεστής in ελέγχει αν μια συμβολοσειρά περιέχεται σε μια άλλη, και ο not in το αντίθετο. Το κομμάτι πρέπει να είναι συνεχόμενο και με τα ίδια πεζά ή κεφαλαία:
| Έκφραση | Τιμή |
|---|---|
"Py" in "Python" | True |
"a" in "Python" | False |
"a" not in "Python" | True |
"Pn" in "Python" | False: τα P και n δεν είναι δίπλα |
"py" in "Python" | False: το p δεν είναι P |
Οι συγκριτικοί τελεστές <, <=, >, >=, ==, != δουλεύουν και στις συμβολοσειρές, με τη λεξικογραφική διάταξη: συγκρίνονται οι χαρακτήρες ένας-ένας από την αρχή, και αποφασίζει ο πρώτος που διαφέρει. Το 'antonis' > 'antonia' είναι True, γιατί στη θέση το s έρχεται μετά το a. Το 'babylon5' > 'babylon4' είναι κι αυτό True. Τα κεφαλαία λατινικά έρχονται πριν από τα πεζά, οπότε και το 'Z' < 'a' είναι True.
Διάσχιση με for
Μια συμβολοσειρά είναι ακολουθία, οπότε η for την περνά χαρακτήρα-χαρακτήρα. Στο for char in sentence: η char παίρνει με τη σειρά κάθε χαρακτήρα της sentence, κενά και σύμβολα μαζί.
Η συνάρτηση του βιβλίου count_vowels μετρά τα φωνήεντα μιας λέξης:
Ο in εμφανίζεται εδώ με δύο ρόλους. Στο for letter in word ορίζει τι διασχίζεις· στο if letter in vowels ελέγχει αν το γράμμα υπάρχει στη vowels.
Η άλλη συνάρτηση του βιβλίου, η trimSpaces, φτιάχνει μια νέα συμβολοσειρά χωρίς τα κενά. Ξεκινά από την κενή και προσθέτει κάθε χαρακτήρα που δεν είναι κενό:
def trimSpaces(sentence):
result = ""
for char in sentence:
if char != " ":
result += char
return result
print trimSpaces("Houston we have a problem") # Houstonwehaveaproblem
Όταν σε ενδιαφέρει η θέση ενός χαρακτήρα, και όχι μόνο ο χαρακτήρας, διασχίζεις με δείκτη: for i in range(len(word)):, και μέσα στον βρόχο γράφεις word[i]. Έτσι μπορείς να συγκρίνεις τον word[i] με τον γείτονά του ή με τον χαρακτήρα στην απέναντι άκρη.
Ο τελεστής διαμέρισης
Ο τελεστής διαμέρισης (slice) : δίνει ένα κομμάτι της συμβολοσειράς. Η έκφραση word[a:b] δίνει τους χαρακτήρες από τον word[a] μέχρι και τον word[b-1]. Ο word[b] μένει έξω, όπως το «μέχρι» στη range. Αν λείπει το a, το κομμάτι ξεκινά από την αρχή· αν λείπει το b, φτάνει ως το τέλος.
Για word = "zanneio gymnasio", όπου το κενό είναι στη θέση :
| Γράφεις | Αποτέλεσμα |
|---|---|
word[3:11] | 'neio gym' |
word[:7], ίδιο με word[0:7] | 'zanneio' |
word[8:], ίδιο με word[8:len(word)] | 'gymnasio' |
word[-3:] | 'sio' |
word[:] | 'zanneio gymnasio' |
Το πλήθος των χαρακτήρων στο word[a:b] είναι . Και μια φέτα δεν βγάζει ποτέ IndexError: το word[10:100] δίνει απλώς ό,τι υπάρχει από τη θέση ως το τέλος.
Μια εφαρμογή από το βιβλίο είναι ο κώδικας του Καίσαρα, όπου κάθε γράμμα αντικαθίσταται από αυτό που βρίσκεται θέσεις πιο μπροστά. Το νέο αλφάβητο φτιάχνεται με δύο φέτες:
alphabet = "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ"
cipherAlphabet = alphabet[3:] + alphabet[:3]
print cipherAlphabet # DEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZABC
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Να γράψετε πρόγραμμα σε Python το οποίο διαβάζει μια λέξη και εμφανίζει πόσα κεφαλαία γράμματα του αγγλικού αλφαβήτου περιέχει.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Η ιδέα: μια συμβολοσειρά
capitalsμε όλα τα κεφαλαία, από τοAως τοZ. Διασχίζεις τη λέξη μεforκαι, για κάθε γράμμα, ελέγχεις μεinαν υπάρχει στηcapitals.Μετρητής: η
countξεκινά από πριν από τον βρόχο και αυξάνεται κατά μόνο μέσα στοif. Η λέξη είναι κείμενο, οπότε διαβάζεται μεraw_input.capitals = "ABCDEFGHIJKLMNOPQRSTUVWXYZ" word = raw_input("Δώσε μια λέξη: ") count = 0 for letter in word: if letter in capitals: count = count + 1 print countΓια να το δοκιμάσεις εδώ, ο ίδιος βρόχος μπαίνει σε συνάρτηση που παίρνει τη λέξη ως παράμετρο. Το
print(...)με ένα όρισμα δουλεύει ίδια και στις δύο εκδόσεις.Έλεγχος: τα
P,T,O,Nείναι στηcapitals, άρα . Τα πεζάy,hκαι το ψηφίο3δεν είναι, γιατί οinξεχωρίζει πεζά από κεφαλαία.
Για το δεύτερο παράδειγμα δίνεται το τμήμα:
s = "PROGRAMMING"
print s[3] + s[-2]
print s[3:7]
print s[:3] + s[-3:]
print len(s[4:])
t = ""
for i in range(0, len(s), 3):
t = t + s[i]
print t
Παράδειγμα 2
Τι θα εμφανίσει το παραπάνω τμήμα προγράμματος;
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Πρώτα οι δείκτες. Η
sέχει χαρακτήρες, στις θέσεις ως :P,R,O,G,R,A,M,M,I,N,G.Ένας-ένας χαρακτήρας και φέτες.
s[3]είναιGκαιs[-2]είναι ο προτελευταίος,N· ενωμένοι,GN. Τοs[3:7]παίρνει τις θέσεις ως :GRAM. Τοs[:3]είναιPROκαι τοs[-3:]είναιING, μαζίPROING. Τοs[4:]έχει χαρακτήρες.Ο βρόχος. Η
range(0, 11, 3)δίνει , άρα ηtμαζεύειP,G,M,N.
Παράδειγμα 3
Να γράψετε συνάρτηση isPalindrome(word) η οποία επιστρέφει True αν η λέξη word είναι παλινδρομική (καρκινική), δηλαδή διαβάζεται ίδια και από το τέλος προς την αρχή, αλλιώς False.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Τι συγκρίνεις: τον 1ο χαρακτήρα με τον τελευταίο, τον 2ο με τον προτελευταίο, κ.ο.κ. Αν η λέξη έχει μήκος
N, ο χαρακτήρας στη θέσηiέχει απέναντί του αυτόν στη θέσηN - 1 - i.Πόσα ζευγάρια: φτάνει να ελέγξεις τη μισή λέξη,
N / 2θέσεις· με ακέραιους, ο/της 2.7 κόβει τα δεκαδικά. Στον runner γράφεταιN // 2, που δίνει το ίδιο και στις δύο εκδόσεις. Στηradarαυτό σημαίνει τις θέσεις και · ο μεσαίος χαρακτήρας δεν έχει ζευγάρι.Πότε σταματάς: με την πρώτη διαφορά η απάντηση είναι ήδη
Falseκαι δεν χρειάζεται να συνεχίσεις. Αν ο βρόχος τελειώσει χωρίς διαφορά, επιστρέφειςTrue.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Ποιος είναι ο δείκτης του τελευταίου χαρακτήρα της συμβολοσειράς "KALIMERA", μετρώντας από την αρχή;
Τα κατάφερες;
- Να βρίσκεις έναν χαρακτήρα μιας συμβολοσειράς από τον δείκτη του, θετικό ή αρνητικό, και να χρησιμοποιείς τις len, str, int και τους τελεστές + και *.
- Να εξηγείς γιατί μια συμβολοσειρά είναι μη μεταβαλλόμενη και να φτιάχνεις νέα συμβολοσειρά αντί να αλλάζεις την παλιά.
- Να χρησιμοποιείς τους τελεστές in και not in και να προβλέπεις το αποτέλεσμα μιας λεξικογραφικής σύγκρισης.
- Να διασχίζεις μια συμβολοσειρά με for, χαρακτήρα-χαρακτήρα ή με δείκτη, και να παίρνεις κομμάτια της με τον τελεστή διαμέρισης.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.