Μετάβαση στο περιεχόμενο

Λίστες

Δημιουργία, δείκτες, append, insert, pop, διάσχιση και λίστες μέσα σε λίστες.

40 λεπτά

Θα μάθεις να

  1. Να δημιουργείς λίστες, να βρίσκεις και να αλλάζεις στοιχεία τους με δείκτη, και να χρησιμοποιείς τα in, not in, len, + και list.
  2. Να προσθέτεις και να αφαιρείς στοιχεία με append, insert και pop, και να προβλέπεις τη λίστα μετά από κάθε κλήση.
  3. Να διασχίζεις μια λίστα με for, ανά στοιχείο ή ανά δείκτη, για άθροισμα, μέσο όρο, μέγιστο και διαχωρισμό.
  4. Να ξεχωρίζεις το αντίγραφο L[:] από το δεύτερο όνομα a = L, και να χρησιμοποιείς λίστες μέσα σε λίστες.

Τι είναι μια λίστα

Η λίστα είναι μια διατεταγμένη ακολουθία αντικειμένων, όχι απαραίτητα του ίδιου τύπου, και η βασική δομή δεδομένων της Python. Γράφεται μέσα σε αγκύλες, με τα στοιχεία χωρισμένα με κόμμα. Η εντολή L = [3, 5, 8, 13, 21, 34] δημιουργεί τη μεταβλητή L, που αναφέρεται σε αυτή τη λίστα:

Στοιχείο335588131321213434
Δείκτης001122334455

Η προσπέλαση γίνεται όπως στις συμβολοσειρές: με το όνομα της λίστας και τον δείκτη μέσα σε αγκύλες. Το 1ο στοιχείο είναι το L[0], ίσο με 33, και το τελευταίο το L[5], ή L[-1], ίσο με 3434. Η [] είναι η κενή λίστα.

Μια λίστα μπορεί να έχει στοιχεία διαφορετικού τύπου: η mix = [6, 3.14159, True, "Guido van Rossum"] έχει έναν ακέραιο, έναν πραγματικό, μια λογική τιμή και μια συμβολοσειρά, και len(mix) ίσο με 44.

Σε αντίθεση με τη συμβολοσειρά, η λίστα είναι δυναμική και μεταβαλλόμενη (mutable): δεν έχει σταθερό μέγεθος, μεγαλώνει και μικραίνει όσο τρέχει το πρόγραμμα, και κάθε στοιχείο της αλλάζει. Το L[0] = 2 κάνει τη λίστα [2, 5, 8, 13, 21, 34].

Τελεστές και συναρτήσεις

Λίστες και συμβολοσειρές είναι και οι δύο ακολουθίες (sequences), οπότε έχουν τους ίδιους τελεστές. Με fruits = ["apple", "orange"], fib = [3, 5, 8, 13, 21] και powers = [2, 4, 8, 16]:

ΓράφειςΑποτέλεσμαΤι κάνει
len(fruits)2το πλήθος των στοιχείων
"apple" in fruitsTrueελέγχει αν το στοιχείο υπάρχει στη λίστα
"kiwi" not in fruitsTrueελέγχει αν το στοιχείο δεν υπάρχει
fib + powers[3, 5, 8, 13, 21, 2, 4, 8, 16]συνενώνει δύο λίστες σε μια νέα
list("abc")['a', 'b', 'c']φτιάχνει λίστα με τους χαρακτήρες μιας συμβολοσειράς
fib[1:3][5, 8]φέτα, όπως στις συμβολοσειρές

Προσθήκη και αφαίρεση στοιχείων

Ένα στοιχείο μπαίνει στο τέλος με L = L + [x] και στην αρχή με L = [x] + L. Αυτές οι εντολές όμως δεν αλλάζουν την υπάρχουσα λίστα: φτιάχνουν μια νέα κάθε φορά, και αυτό έχει υπολογιστικό κόστος. Για το τέλος, το βιβλίο προτιμά το L += [x], που προσθέτει στην ίδια λίστα.

Το βιβλίο χρησιμοποιεί τρεις μεθόδους των λιστών. Μια μέθοδος γράφεται με τελεία μετά το όνομα της λίστας, και αλλάζει την ίδια τη λίστα:

ΜέθοδοςΤι κάνει
L.append(x)προσθέτει το x στο τέλος της L
L.insert(i, x)προσθέτει το x στη θέση i· τα στοιχεία από τη θέση i και μετά μετακινούνται μία θέση δεξιά
L.pop(i)αφαιρεί το στοιχείο της θέσης i και το επιστρέφει· χωρίς δείκτη, αφαιρεί το τελευταίο

Στα προγράμματα που τρέχουν εδώ, το print(...) έχει πάντα ένα όρισμα: έτσι δουλεύει ίδια και στις δύο εκδόσεις.

append, insert, pop

Πριν από κάθε print, γράψε πώς θα είναι η fib. Στο τέλος: ποια τιμή κρατά η x;

  1. τρέχουσα γραμμή: fib = [5, 8, 13, 21, 34]
  2. fib.pop(1)
  3. print(fib)
  4. fib.append(55)
  5. print(fib)
  6. x = fib.pop()
  7. print(fib)
  8. print(x)
  9. fib.insert(2, 89)
  10. print(fib)

Ξεκινάμε. Καμία μεταβλητή δεν έχει ακόμα τιμή.Γραμμή 1: τι τιμή θα πάρει το fib;

Μεταβλητές

—

Έξοδος

Μια pop σε κενή λίστα, ή με δείκτη που δεν υπάρχει, σταματά το πρόγραμμα με IndexError.

Διάσχιση λίστας

Τα στοιχεία μιας λίστας τα επεξεργάζεσαι ένα-ένα με τη for, με δύο τρόπους:

L = [6, 28, 496, 8128]
for item in L:            # η item παίρνει κάθε στοιχείο
    print item
for i in range(len(L)):   # η i παίρνει κάθε δείκτη, 0 ως 3
    print L[i]

Και οι δύο εμφανίζουν τα ίδια. Ο δεύτερος χρειάζεται όταν σε ενδιαφέρει η θέση ή όταν θέλεις να αλλάξεις στοιχεία. Η range(4) επιστρέφει τη λίστα [0, 1, 2, 3], και η for περνά απλώς από αυτή τη λίστα δεικτών: το ίδιο θα έκανε το for i in [0, 1, 2, 3]:.

Ο μέσος όρος θέλει αθροιστή και διαίρεση με τη len. Το μέγιστο ξεκινά από το πρώτο στοιχείο, L[0], και συγκρίνεται με κάθε στοιχείο:

Μέσος όρος και μέγιστο λίστας

Παρακολούθησε τη maximum: σε ποιους γύρους αλλάζει; Και πόσο θα κάνει το total / len(L);

  1. τρέχουσα γραμμή: L = [14, 9, 18, 11, 16]
  2. total = 0.0
  3. for number in L:
  4. total = total + number
  5. average = total / len(L)
  6. maximum = L[0]
  7. for number in L:
  8. if number > maximum:
  9. maximum = number
  10. print(average)
  11. print(maximum)

Ξεκινάμε. Καμία μεταβλητή δεν έχει ακόμα τιμή.Γραμμή 1: τι τιμή θα πάρει το L;

Μεταβλητές

—

Έξοδος

Ο αθροιστής ξεκινά από 0.0, όπως στο βιβλίο. Ανάμεσα σε δύο ακέραιους, ο / της 2.7 κόβει τα δεκαδικά: με total = 0 το 68 / 5 θα έδινε 13. Με 0.0 το άθροισμα είναι πραγματικός, και η διαίρεση δίνει 13.6. Το βιβλίο ονομάζει τον αθροιστή sum· εδώ λέγεται total, γιατί το sum είναι όνομα ενσωματωμένης συνάρτησης.

Μια τυπική επεξεργασία είναι ο διαχωρισμός μιας λίστας σε δύο, με βάση ένα κριτήριο. Η αρχική λίστα μένει ανέπαφη· οι νέες ξεκινούν κενές και γεμίζουν με append:

numbers = [4, -2, 7, -9, 1]
positives = []
negatives = []
for number in numbers:
    if number > 0:
        positives.append(number)
    else:
        negatives.append(number)
print positives, negatives    # [4, 7, 1] [-2, -9]

Αντίγραφο ή δεύτερο όνομα

Η εντολή a = fib δεν αντιγράφει τη λίστα. Δίνει ένα δεύτερο όνομα στην ίδια λίστα, και ό,τι αλλάζει μέσω της a αλλάζει και στη fib. Ένα πραγματικό αντίγραφο φτιάχνεται με τον τελεστή διαμέρισης, fib = fibonacci[:].

Αντίγραφο και δεύτερο όνομα

Η fib είναι αντίγραφο της fibonacci· η a είναι η ίδια λίστα με τη fib. Πριν πατήσεις, πες τι θα γράψει κάθε print.

  1. τρέχουσα γραμμή: fibonacci = [5, 8, 13, 21, 34]
  2. fib = fibonacci[:]
  3. a = fib
  4. a.pop()
  5. fib.pop()
  6. a[0] = 55
  7. a[1] = 55
  8. print(a)
  9. print(fib)
  10. print(fibonacci)

Ξεκινάμε. Καμία μεταβλητή δεν έχει ακόμα τιμή.Γραμμή 1: τι τιμή θα πάρει το fibonacci;

Μεταβλητές

—

Έξοδος

Λίστες μέσα σε λίστες

Ένα στοιχείο λίστας μπορεί να είναι κι αυτό λίστα. Με x = [21, 23, 25, 27], y = [5, 6, 7, 8] και a = [x, y], η a έχει δύο στοιχεία, τις δύο λίστες. Το a[1] είναι η y, και το a[1][2] είναι το 3ο στοιχείο της y, το 77. Έτσι μια λίστα λιστών παίζει τον ρόλο ενός πίνακα με γραμμές και στήλες: το a[i][j] είναι το στοιχείο της γραμμής i και της στήλης j.

Παραδείγματα

Παράδειγμα 1

Να γράψετε πρόγραμμα σε Python για μια ταμειακή μηχανή. Το πρόγραμμα διαβάζει το κόστος των αγορών και το ποσό που έδωσε ο πελάτης, σε ακέραια ευρώ, και εμφανίζει το ελάχιστο πλήθος κερμάτων και χαρτονομισμάτων για τα ρέστα. Υπάρχουν κομμάτια των 100, 50, 20, 10, 5, 2 και 1 ευρώ.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Παράδειγμα 2

Να γράψετε συνάρτηση merge(A, B) η οποία δέχεται δύο λίστες ταξινομημένες σε αύξουσα σειρά και επιστρέφει μια νέα λίστα με όλα τα στοιχεία τους, επίσης σε αύξουσα σειρά, χωρίς να την ταξινομήσει από την αρχή.

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Για το τρίτο παράδειγμα δίνεται το τμήμα:

L = []
for x in [3, 7, 1]:
    L.insert(0, x)
print L
L.append(L[0] + L[-1])
print L
print L.pop(1), L
print len(L), 7 in L

Παράδειγμα 3

Τι θα εμφανίσει το παραπάνω τμήμα προγράμματος;

Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.

Πολλαπλή επιλογή

Πολλαπλή επιλογήΆσκηση 1 από 10
Με L = [3, 5, 8, 13, 21, 34], τι δίνει το L[len(L) - 1];

Ασκήσεις

ΒασικήΆσκηση 1 από 6

Με L = [3, 5, 8, 13, 21, 34], ποιο στοιχείο είναι το L[2] και ποιο το L[-2];

Τα κατάφερες;

  • Να δημιουργείς λίστες, να βρίσκεις και να αλλάζεις στοιχεία τους με δείκτη, και να χρησιμοποιείς τα in, not in, len, + και list.
  • Να προσθέτεις και να αφαιρείς στοιχεία με append, insert και pop, και να προβλέπεις τη λίστα μετά από κάθε κλήση.
  • Να διασχίζεις μια λίστα με for, ανά στοιχείο ή ανά δείκτη, για άθροισμα, μέσο όρο, μέγιστο και διαχωρισμό.
  • Να ξεχωρίζεις το αντίγραφο L[:] από το δεύτερο όνομα a = L, και να χρησιμοποιείς λίστες μέσα σε λίστες.

Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.

Βρήκες κάποιο λάθος;