Ενσωματωμένες συναρτήσεις και δομή προγράμματος
input, print, int, float, abs, pow, divmod, και πώς γράφεται ένα καθαρό πρόγραμμα.
35 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να διαβάζεις κείμενο με τη raw_input και αριθμούς με την input, και να εμφανίζεις τιμές με την print.
- Να χρησιμοποιείς τις ενσωματωμένες συναρτήσεις int, float, str, abs, round, len, pow και divmod και να προβλέπεις τι επιστρέφουν.
- Να καλείς μια συνάρτηση βιβλιοθήκης με import και συμβολισμό με τελεία, όπως η math.sqrt.
- Να γράφεις ένα πρόγραμμα με τίτλο σε σχόλιο, σχόλια όπου βοηθούν και ονόματα μεταβλητών που λένε τι κρατούν.
Ο κώδικας γράφεται όπως στο βιβλίο και στις εξετάσεις, σε Python 2.7: print x, print a, b, input για αριθμό και raw_input για κείμενο.
Έτοιμες συναρτήσεις
Μια ενσωματωμένη συνάρτηση είναι έτοιμη μέσα στη γλώσσα: δεν τη γράφεις, την καλείς. Γράφεις το όνομά της και, σε παρενθέσεις, τις τιμές που της δίνεις, τα ορίσματα. Η συνάρτηση κάνει τη δουλειά της και επιστρέφει μια τιμή, που μπορείς να την εκχωρήσεις σε μεταβλητή ή να τη βάλεις μέσα σε έκφραση.
x = abs(-45)
y = abs(-45) + 5
print x, y
Εδώ η abs επιστρέφει , η x παίρνει , η y παίρνει , και εμφανίζεται 45 50.
Είσοδος και έξοδος
Η εντολή print εμφανίζει ό,τι γράφεις δίπλα της και αλλάζει γραμμή. Με κόμμα εμφανίζει πολλές τιμές στην ίδια γραμμή, με ένα κενό ανάμεσα, και ανακατεύει άφοβα κείμενο και αριθμούς: print 'Μαθητές:', 23 εμφανίζει Μαθητές: 23.
Για να διαβάσεις μια τιμή από το πληκτρολόγιο υπάρχουν δύο συναρτήσεις. Και οι δύο εμφανίζουν ένα μήνυμα, περιμένουν τον χρήστη να γράψει κάτι και να πατήσει Enter, και επιστρέφουν ό,τι έγραψε.
| Συνάρτηση | Τι επιστρέφει | Για | Παράδειγμα |
|---|---|---|---|
raw_input('μήνυμα') | πάντα συμβολοσειρά | κείμενο: όνομα, πόλη | onoma = raw_input('Όνομα: ') |
input('μήνυμα') | την τιμή που γράφτηκε, π.χ. αριθμό | αριθμούς | vathmos = input('Βαθμός: ') |
x = raw_input('Δώσε έναν αριθμό: ')
y = int(x)
print x * 2
print y * 2
Με είσοδο 34, η πρώτη print βγάζει 3434: το * σε συμβολοσειρά την επαναλαμβάνει. Η δεύτερη βγάζει , γιατί η y είναι ακέραιος.
Η input υπολογίζει ό,τι γράψει ο χρήστης. Γι' αυτό ένα όνομα δεν διαβάζεται με input: το Kostas το παίρνει για όνομα μεταβλητής και σταματά με σφάλμα.
Μετατροπή τύπων: int, float, str
| Συνάρτηση | Τι κάνει | Παράδειγμα | Επιστρέφει |
|---|---|---|---|
int(x) | ακέραιος· από δεκαδικό κόβει τα δεκαδικά | int(5.678) | 5 |
float(x) | αριθμός κινητής υποδιαστολής | float(10) | 10.0 |
str(x) | συμβολοσειρά | str(5.678) | '5.678' |
Η int δεν στρογγυλεύει, κόβει: το int(5.9) είναι και το int(-5.9) είναι . Η str χρειάζεται όταν θέλεις να κολλήσεις έναν αριθμό σε κείμενο με το +: το 'Τάξη ' + str(3) δίνει 'Τάξη 3'. Με κόμμα στην print δεν χρειάζεται.
Αριθμητικές συναρτήσεις
| Συνάρτηση | Τι επιστρέφει | Παράδειγμα | Αποτέλεσμα |
|---|---|---|---|
abs(x) | την απόλυτη τιμή | abs(-45) | 45 |
round(x) | τον πλησιέστερο ακέραιο, ως δεκαδικό | round(7.85) | 8.0 |
round(x, n) | στρογγυλεμένο σε n δεκαδικά | round(3.14159, 2) | 3.14 |
pow(a, b) | το a υψωμένο στο b, όπως το a ** b | pow(2, 3) | 8 |
divmod(x, y) | ακέραιο πηλίκο και υπόλοιπο μαζί | divmod(10, 3) | (3, 1) |
len(s) | το μήκος μιας συμβολοσειράς | len('Python') | 6 |
Η round επιστρέφει πάντα δεκαδικό: print round(7.85) εμφανίζει 8.0, όχι 8. Όταν ο αριθμός είναι ακριβώς στη μέση, πηγαίνει μακριά από το μηδέν: round(2.5) δίνει 3.0. Η divmod(x, y) δίνει ό,τι και τα x // y και x % y μαζί, σε ένα ζευγάρι.
Βιβλιοθήκες: import
Πέρα από τις ενσωματωμένες, η Python έχει βιβλιοθήκες (αρθρώματα, modules): αρχεία με συλλογές σχετικών συναρτήσεων. Μια βιβλιοθήκη εισάγεται πρώτα με την εντολή import, συνήθως στην αρχή του προγράμματος. Μετά, κάθε συνάρτησή της καλείται με το όνομα της βιβλιοθήκης, μια τελεία και το όνομα της συνάρτησης. Αυτός είναι ο συμβολισμός με τελεία (dot notation).
import math
riza = math.sqrt(16)
print riza
print math.pi
Εμφανίζει 4.0 και 3.14159265359. Η math.sqrt επιστρέφει πάντα δεκαδικό, ακόμα κι όταν η ρίζα είναι ακέραια. Χωρίς το import math, το math.sqrt(16) σταματά με NameError.
Δομή προγράμματος και καλές πρακτικές
Ο υπολογιστής εκτελεί και ένα πρόγραμμα γραμμένο άσχημα. Οι άνθρωποι όμως πρέπει να το διαβάσουν, να το διορθώσουν και να το αλλάξουν. Γι' αυτό τηρείς μερικές συμβάσεις:
- Τίτλος σε σχόλιο στην πρώτη γραμμή. Ένα σχόλιο ξεκινά με
#, και ό,τι είναι δεξιά του το αγνοεί ο διερμηνευτής. Μπορεί να πιάνει όλη τη γραμμή ή να μπαίνει μετά από μια εντολή. - Επεξηγηματικά σχόλια όπου βοηθούν: τι κάνει το πρόγραμμα, τι κρατά μια μεταβλητή, πώς δουλεύει ένα δύσκολο κομμάτι.
- Ονόματα μεταβλητών που λένε τι κρατούν:
teliki_timiαντί γιαx. - Προσοχή στα κενά στην αρχή της γραμμής. Η Python ορίζει με αυτά τις ομάδες εντολών, όπως θα δεις στο
if. Μια εντολή με περιττή εσοχή σταματά μεIndentationError. - Τα ίδια εισαγωγικά στις δύο άκρες μιας συμβολοσειράς:
'...'ή"...", όχι ανακατεμένα. - Οι κατάλληλοι τελεστές:
//για ακέραιο πηλίκο,%για υπόλοιπο,/με έναν τουλάχιστον δεκαδικό όταν θέλεις δεκαδικό αποτέλεσμα.
Ένα απλό πρόγραμμα έχει συνήθως τρία μέρη, με αυτή τη σειρά: είσοδος των δεδομένων, επεξεργασία τους, έξοδος των αποτελεσμάτων.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Τι θα εμφανίσει το παρακάτω τμήμα προγράμματος; a = 7.85, b = int(a), c = round(a), d = abs(b - 10), και μετά print b, c, d, print str(b) + str(c), print len(str(a)).
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Οι τρεις μεταβλητές. Η
int(7.85)κόβει τα δεκαδικά:b = 7. Ηround(7.85)πηγαίνει στον πλησιέστερο ακέραιο, αλλά τον επιστρέφει ως δεκαδικό:c = 8.0. Ηabs(7 - 10)είναι η απόλυτη τιμή του :d = 3. Η πρώτη γραμμή είναι7 8.0 3.Η ένωση. Οι
str(b)καιstr(c)είναι οι συμβολοσειρές'7'και'8.0'. Το+τις ενώνει, δεν τις προσθέτει:78.0, όχι .Το μήκος. Η
str(7.85)είναι η συμβολοσειρά'7.85', με τέσσερις χαρακτήρες: τρία ψηφία και την τελεία. Η τρίτη γραμμή είναι4.Απάντηση:
7 8.0 3, μετά78.0, μετά4. Η παγίδα είναι ηround: όποιος γράψει8αντί για8.0χάνει και τη δεύτερη γραμμή.
Παράδειγμα 2
Να γράψετε πρόγραμμα σε Python που να διαβάζει τη διάρκεια ενός αγώνα σε δευτερόλεπτα (ακέραιο) και να εμφανίζει πόσες ώρες, λεπτά και δευτερόλεπτα είναι.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Είσοδος: η διάρκεια είναι αριθμός, άρα
input.Επεξεργασία: μία ώρα έχει δευτερόλεπτα. Οι ώρες είναι το ακέραιο πηλίκο
sec // 3600. Ό,τι περισσεύει,sec % 3600, το χωρίζεις πάλι: λεπτά το πηλίκο με το , δευτερόλεπτα το υπόλοιπο.# Μετατροπή δευτερολέπτων σε ώρες, λεπτά, δευτερόλεπτα sec = input('Διάρκεια σε δευτερόλεπτα: ') ores = sec // 3600 ypoloipo = sec % 3600 # δευτερόλεπτα πέρα από τις ώρες lepta = ypoloipo // 60 deyterolepta = ypoloipo % 60 print ores, 'ώρες,', lepta, 'λεπτά,', deyterolepta, 'δευτερόλεπτα'Ο runner εδώ τυπώνει κάθε τιμή χωριστά. Το
print(...)με ένα όρισμα δουλεύει ίδια και στις δύο εκδόσεις.Έλεγχος: . Το πρόγραμμα εμφανίζει
2 ώρες, 3 λεπτά, 4 δευτερόλεπτα. Με τηdivmodτο ίδιο γράφεταιores, ypoloipo = divmod(sec, 3600)καιlepta, deyterolepta = divmod(ypoloipo, 60).
Παράδειγμα 3
Το πρόγραμμα x = input(), y = x * 0.24, print x + y δουλεύει, αλλά δεν λέει τι κάνει. Ξαναγράψ' το με τις καλές πρακτικές.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Τι κάνει: διαβάζει μια καθαρή τιμή, βρίσκει τον ΦΠΑ και εμφανίζει την τελική τιμή. Αυτό γίνεται ο τίτλος, σε σχόλιο.
Ονόματα και μηνύματα:
kathari,fpa,telikiαντί γιαxκαιy. Ηinputπαίρνει μήνυμα, ώστε ο χρήστης να ξέρει τι να γράψει. Το ποσό στρογγυλεύεται σε δύο δεκαδικά, γιατί είναι ευρώ.# Τελική τιμή προϊόντος με ΦΠΑ 24% kathari = input('Καθαρή τιμή σε ευρώ: ') fpa = kathari * 0.24 # ο ΦΠΑ σε ευρώ teliki = kathari + fpa print 'Τελική τιμή:', round(teliki, 2), 'ευρώ'Με είσοδο
19.99εμφανίζειΤελική τιμή: 24.79 ευρώ.Ίδιο αποτέλεσμα, άλλο πρόγραμμα: ο υπολογιστής κάνει τις ίδιες πράξεις. Η διαφορά είναι ότι τώρα όποιος το ανοίξει σε έναν χρόνο ξέρει αμέσως τι κάνει και πού να το αλλάξει αν αλλάξει ο ΦΠΑ.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Τι επιστρέφει η int(9.99);
Τα κατάφερες;
- Να διαβάζεις κείμενο με τη raw_input και αριθμούς με την input, και να εμφανίζεις τιμές με την print.
- Να χρησιμοποιείς τις ενσωματωμένες συναρτήσεις int, float, str, abs, round, len, pow και divmod και να προβλέπεις τι επιστρέφουν.
- Να καλείς μια συνάρτηση βιβλιοθήκης με import και συμβολισμό με τελεία, όπως η math.sqrt.
- Να γράφεις ένα πρόγραμμα με τίτλο σε σχόλιο, σχόλια όπου βοηθούν και ονόματα μεταβλητών που λένε τι κρατούν.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.