Python: επαναλήψεις, μέγιστο και ελάχιστο
while και for, και πώς βρίσκεις το μεγαλύτερο και το μικρότερο σε μια σειρά.
35 λεπτά
Θα μάθεις να
- Να διαλέγεις ανάμεσα σε for και while, ανάλογα με το αν το πλήθος των επαναλήψεων είναι γνωστό.
- Να γράφεις βρόχο while με τιμή τερματισμού, με αρχική τιμή πριν και αλλαγή μέσα στον βρόχο.
- Να χρησιμοποιείς τη range με αρχή, τέλος και βήμα, και να βρίσκεις την τελευταία τιμή της.
- Να βρίσκεις το μέγιστο και το ελάχιστο μιας σειράς τιμών, με τον κατάλληλο τρόπο αρχικοποίησης.
Δύο είδη επανάληψης
Η δομή επανάληψης εκτελεί ένα μπλοκ εντολών πολλές φορές. Η Python έχει δύο:
| Εντολή | Πότε τη διαλέγεις | Παράδειγμα |
|---|---|---|
for | όταν το πλήθος των επαναλήψεων είναι γνωστό από πριν | οι βαθμοί 23 μαθητών |
while | όταν η επανάληψη συνεχίζεται όσο ισχύει μια συνθήκη | βαθμοί ώσπου ο καθηγητής να δώσει −1 |
Όπως στο if, η γραμμή τελειώνει με : και το μπλοκ που επαναλαμβάνεται γράφεται με εσοχή.
Η while
while συνθήκη:
εντολές
Πριν από κάθε επανάληψη ελέγχεται η συνθήκη. Όσο είναι True, το μπλοκ εκτελείται. Μόλις γίνει False, η εκτέλεση συνεχίζει με την πρώτη εντολή μετά το μπλοκ.
Ένα πρόγραμμα διαβάζει ηλικίες και βγάζει τον μέσο όρο τους. Δεν ξέρει πόσες θα είναι: σταματά όταν δοθεί ή αρνητικός αριθμός. Μια τέτοια ειδική τιμή που σημαίνει «τέλος» λέγεται τιμή τερματισμού.
Η s είναι αθροιστής: ξεκινά από και μαζεύει τις ηλικίες. Η i είναι μετρητής: ξεκινά από και αυξάνεται κατά σε κάθε επανάληψη. Και οι δύο παίρνουν αρχική τιμή πριν από τον βρόχο. Αν τις έβαζες μέσα, θα μηδενίζονταν σε κάθε γύρο.
Ο έλεγχος if i != 0 δεν είναι υπερβολή: αν ο πρώτος αριθμός είναι ήδη , το μπλοκ δεν εκτελείται ούτε μία φορά και το s / i θα ήταν διαίρεση με το μηδέν.
Η for και η range
for i in range(αρχή, μέχρι, βήμα):
εντολές
Η μεταβλητή i παίρνει διαδοχικά τις τιμές που δίνει η range. Η αρχή και το βήμα μπορούν να λείπουν: τότε η αρχή είναι και το βήμα . Το μέχρι χρειάζεται πάντα.
| Γράφεις | Τιμές της i | Επαναλήψεις |
|---|---|---|
range(5) | 0, 1, 2, 3, 4 | |
range(1, 4) | 1, 2, 3 | |
range(0, 35, 5) | 0, 5, 10, …, 30 | |
range(5, -1, -1) | 5, 4, 3, 2, 1, 0 |
Για 20 ηλικίες ο βρόχος γράφεται for i in range(20):. Εδώ η i δεν χρησιμοποιείται μέσα στο μπλοκ: μετρά απλώς τις φορές.
Μέγιστο και ελάχιστο
Για να βρεις τη μεγαλύτερη τιμή μιας σειράς, κρατάς μια μεταβλητή megistos και συγκρίνεις μαζί της κάθε νέα τιμή: αν τη ξεπερνά, γίνεται η νέα megistos. Για το ελάχιστο, το ίδιο με <. Το κρίσιμο είναι με τι ξεκινάς.
| Αρχική τιμή | Πότε | Παράδειγμα |
|---|---|---|
| αυθαίρετη: στο μέγιστο η μικρότερη δυνατή, στο ελάχιστο η μεγαλύτερη δυνατή | όταν ξέρεις το εύρος των τιμών | βαθμοί από ως : megistos = 0, elaxistos = 20 |
| η πρώτη τιμή της σειράς | όταν το εύρος δεν είναι γνωστό | οποιοιδήποτε αριθμοί, θερμοκρασίες |
Με την πρώτη τιμή, τη διαβάζεις πριν από τον βρόχο, και ο βρόχος διαβάζει τις υπόλοιπες: για 5 αριθμούς, range(4).
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1
Ένας καθηγητής περνά τους βαθμούς του τετραμήνου (0 ως 20) και τελειώνει δίνοντας −1. Το πρόγραμμα βρίσκει τον μέσο όρο και πόσοι μαθητές είναι άριστοι, με βαθμό πάνω από 18.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ποια επανάληψη: το πλήθος δεν είναι γνωστό, η είσοδος τελειώνει με τιμή τερματισμού. Άρα
while b != -1.Τρεις μεταβλητές με αρχική τιμή : ο αθροιστής
athroisma, ο μετρητής μαθητώνplithosκαι ο μετρητής αρίστωνaristoi. Ο τελευταίος αυξάνεται μόνο μέσα σε έναif.Έλεγχος: σε μαθητές, μέσος όρος . Πάνω από είναι το και το : δύο άριστοι. Το −1 δεν μπήκε ούτε στο άθροισμα ούτε στο πλήθος, γιατί ελέγχεται πριν από κάθε επανάληψη.
Παράδειγμα 2
Για ένα τμήμα 5 μαθητών δίνονται οι βαθμοί, από 0 ως 20. Βρες τον μεγαλύτερο και τον μικρότερο βαθμό με έναν μόνο βρόχο.
Δοκίμασέ το πρώτα. Μετά δες τη λύση.
Ποια επανάληψη: το πλήθος είναι γνωστό, . Άρα
for i in range(5).Ποια αρχικοποίηση: το εύρος είναι γνωστό. Η
megistosξεκινά από τη μικρότερη δυνατή τιμή, , και ηelaxistosαπό τη μεγαλύτερη, . Έτσι ο πρώτος βαθμός, όποιος κι αν είναι, θα τις αντικαταστήσει και τις δύο.Δύο
if, όχιif-else: ο ίδιος βαθμός μπορεί να αλλάξει και τις δύο μεταβλητές, όπως ο πρώτος. Μεelse, ο θα γινόταν μέγιστος αλλά όχι ελάχιστος, και ηelaxistosθα έμενε λάθος αν όλοι οι επόμενοι ήταν μεγαλύτεροι.
Πολλαπλή επιλογή
Ασκήσεις
Ποιες τιμές δίνει η range(1, 10, 3);
Τα κατάφερες;
- Να διαλέγεις ανάμεσα σε for και while, ανάλογα με το αν το πλήθος των επαναλήψεων είναι γνωστό.
- Να γράφεις βρόχο while με τιμή τερματισμού, με αρχική τιμή πριν και αλλαγή μέσα στον βρόχο.
- Να χρησιμοποιείς τη range με αρχή, τέλος και βήμα, και να βρίσκεις την τελευταία τιμή της.
- Να βρίσκεις το μέγιστο και το ελάχιστο μιας σειράς τιμών, με τον κατάλληλο τρόπο αρχικοποίησης.
Λύσε τις ασκήσεις πιο πάνω και θα δεις εδώ πού στέκεσαι.